ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve karşılıklı operasyonlarla büyüyen kriz, yalnızca askeri değil ekonomik sonuçlar da doğurdu
Beş günlük çatışma sürecinde en büyük kaybın, Katar’daki stratejik bir erken uyarı sistemi olduğu belirtiliyor.
EN AĞIR DARBE: KATAR’DAKİ RADAR SİSTEMİ
Maliyet kalemlerinin başında, El Udeyd Hava Üssü’nde konuşlu AN/FPS-132 erken uyarı radar sistemi yer aldı. Yaklaşık 1,1 milyar dolar değerindeki sistemin İran’ın füze saldırısında devre dışı kaldığı değerlendiriliyor. Bölgedeki balistik tehditleri önceden tespit etme kapasitesine sahip radarın kaybı, askeri olduğu kadar stratejik bir boşluk da oluşturdu.
“DOST ATEŞİ” KRİZİ: F-15’LER DÜŞTÜ
Kayıplar yalnızca doğrudan saldırılarla sınırlı kalmadı. Kuveyt’te yaşanan bir olayda, hava savunma sistemlerinin yanlış angajmanı sonucu üç adet F-15E Strike Eagle savaş uçağı düşürüldü. Uçakların yenilenmesinin yaklaşık 282 milyon dolarlık ek maliyet doğuracağı hesaplanıyor. Bu olay, savaş ortamında koordinasyon risklerinin ne denli yüksek olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
BAHREYN’DE BEŞİNCİ FİLO HEDEFTE
İran’ın hedef aldığı noktalardan biri de Bahreyn’in başkenti Manama’daki ABD Beşinci Filosu karargâhı oldu. Saldırılarda bazı iletişim altyapılarının zarar gördüğü bildirildi. Özellikle AN/GSC-52B tipi uydu iletişim terminallerinin her birinin yaklaşık 20 milyon dolar değerinde olduğu belirtiliyor. Hasarın boyutuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, iletişim kapasitesinde geçici aksama yaşandığı ifade ediliyor.
BAE’DE THAAD RADARI İMHA EDİLDİ
Uydu görüntülerine göre Birleşik Arap Emirlikleri’nde konuşlu ABD ordusuna ait THAAD balistik füze savunma sisteminin AN/TPY-2 radar bileşeni de saldırılarda imha edildi. Yaklaşık 500 milyon dolar değer biçilen radarın kaybı, Körfez hattındaki savunma zincirinde önemli bir gedik olarak değerlendiriliyor.
KUVEYT VE IRAK’TA HASAR, CAN KAYBI İDDİASI
Kuveyt’teki Ali el-Salem Hava Üssü’nde bazı yapıların çatıları çökerken, Camp Arifjan Üssü’ne yönelik saldırılarda altı ABD askerinin hayatını kaybettiği bildirildi. Camp Buehring Üssü çevresinde kaydedilen görüntülerde ise bir insansız hava aracının tesis üzerinde uçtuktan sonra patladığı anlar yer aldı.
Irak’ta, Erbil Uluslararası Havalimanı’ndaki ABD tesisleri de hedef alındı. Amerikan basınında doğrulanan görüntülere göre üs içerisindeki dört yapının hasar gördüğü ya da tamamen yıkıldığı tespit edildi.
CEBEL ALİ’DE PATLAMA
Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Cebel Ali Limanı’nda ABD Donanması personelinin kullandığı rekreasyon alanına yönelik saldırı sonrası bir binadan duman yükseldiği uydu görüntülerine yansıdı. Olayda büyük çaplı bir yıkım bildirilmezken, maddi hasarın oluştuğu kaydedildi.
DİPLOMATİK TEMSİLCİLİKLER DE HEDEFTE
Gerilim askeri üslerle sınırlı kalmadı. Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’daki ABD Büyükelçiliği yerleşkesine iki insansız hava aracının isabet ettiği, olayda sınırlı yangın ve küçük çaplı hasar meydana geldiği açıklandı. Amerikan basını, yerleşke içinde bulunan CIA ofisinin de hedef alınmış olabileceğini öne sürdü.
Kuveyt’teki ABD Büyükelçiliği’nin İHA ve füzelerle hedef alındığı, faaliyetlerin ikinci bir duyuruya kadar askıya alındığı ve zorunlu olmayan personelin tahliye edildiği bildirildi. Dubai’deki ABD Başkonsolosluğu’nun yanındaki otopark alanına isabet eden İHA saldırısında ise yangın kısa sürede kontrol altına alındı.
İLK DÖRT GÜNÜN BEDELİ YAKLAŞIK 2 MİLYAR DOLAR
Tüm bu gelişmeler ışığında, çatışmaların ilk dört gününde ABD’nin yaklaşık 2 milyar dolar değerinde askeri ekipman kaybettiği hesaplanıyor. Uzmanlar, bu rakamın yalnızca doğrudan ekipman maliyetlerini yansıttığını; operasyonel kesintiler, lojistik yeniden yapılanma ve güvenlik takviyeleriyle birlikte gerçek faturanın daha da kabarabileceğini belirtiyor.
