Tüketicilerin ikinci el teknolojik ürün alışverişinde daha güvenli bir ortamda işlem yapabilmesini amaçlayan Ticaret Bakanlığı, Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik'te kapsamlı değişikliklere gitti. Resmi Gazete'de yayımlanan yeni düzenleme, yenilenmiş ürün sektöründe hem tüketici haklarını genişletiyor hem de denetim mekanizmalarını güçlendiriyor.
1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelikle birlikte, bugüne kadar yalnızca internet üzerinden yapılan alışverişlerde geçerli olan 14 günlük cayma hakkı, artık fiziki mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünleri de kapsayacak. Böylece tüketiciler, mağazadan satın aldıkları yenilenmiş ürünleri de herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden 14 gün içinde iade edebilecek.
TÜKETİCİLER İÇİN GÜVENLİ ALIŞVERİŞ DÖNEMİ
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, ikinci el piyasasında yoğun talep gören teknolojik ürünlerin belirli kalite standartları çerçevesinde yenilenerek garanti kapsamında yeniden satışa sunulmasının amaçlandığı belirtildi.
Açıklamada, cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatlerden oyun konsollarına kadar pek çok teknolojik ürünün güvenli şekilde ekonomiye yeniden kazandırılması için süreçlerin daha hızlı, daha şeffaf ve daha güvenilir hale getirildiği vurgulandı. Yeni düzenlemelerin, hem tüketicilerin haklarını güçlendireceği hem de yenilenmiş ürün pazarının gelişimine katkı sağlayacağı ifade edildi.
ARTIK MAĞAZADAN ALINAN ÜRÜNLERDE DE 14 GÜN CAYMA HAKKI VAR
Yönetmeliğin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri, fiziki mağaza alışverişlerine getirilen cayma hakkı oldu. Buna göre tüketiciler, internet alışverişlerinde olduğu gibi mağazadan satın aldıkları yenilenmiş teknolojik ürünlerde de 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayabilecek. Bu uygulamanın, tüketici memnuniyetini artırması ve ikinci el teknolojik ürünlere duyulan güveni güçlendirmesi bekleniyor.
HER CİHAZA DİJİTAL KİMLİK OLUŞTURULACAK
Yeni yönetmelikle birlikte Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) daha etkin kullanılacak. Her yenilenmiş cihaz için dijital sicil oluşturulacak. Bu sistem sayesinde tüketiciler; üründe hangi parçaların değiştirildiğine, hangi teknik işlemlerin yapıldığına, cihazın kayıp, kaçak veya çalıntı olup olmadığına, yenileme işlemini gerçekleştiren yetkili merkeze, yetkili satıcı bilgilerine ve ürüne ait sertifikalara YÜBİS üzerinden kolayca ulaşabilecek.
TELEVİZYONLAR DA YENİLEME KAPSAMINA GİRDİ
Daha önce yalnızca cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemleri kapsayan sistem, yeni yönetmelikle genişletildi. Bundan böyle televizyonlar da yenilenmiş ürün kapsamına alınacak. Böylece tüketiciler, garantili ve belirli kalite standartlarından geçirilmiş televizyonlara da güvenle ulaşabilecek.
YETKİ BELGELERİ DAHA SIKI DENETLENECEK
Yeni düzenleme yalnızca tüketici haklarını değil, sektörde faaliyet gösteren yenileme merkezlerini de yakından ilgilendiriyor. Yenileme yetki belgesi alabilmek için gerekli ödenmiş sermaye şartı güncel ekonomik koşullar dikkate alınarak artırıldı. Böylece sektörde faaliyet gösteren işletmelerin mali yeterliliklerinin ve kurumsal yapılarının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Öte yandan yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmeler hakkında idari yaptırımlar uygulanacak. Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını tehlikeye atan yenileme merkezlerinin yetki belgeleri kurulacak komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da tamamen iptal edilebilecek. Yetki belgesi iptal edilen işletmelere ise bir yıl boyunca yeniden belge verilmeyecek.
SUİSTİMALLERİN ÖNÜNE GEÇİLECEK
Yeni yönetmelikte, yenilenmiş cep telefonlarına yönelik mevcut vergi ve taksit avantajlarının kötüye kullanılmasını önlemeye yönelik yeni elektronik doğrulama ve denetim mekanizmaları da yer aldı. Bu kapsamda, 5 Aralık 2024 tarihli ve 11022 sayılı BDDK Kararı ile sağlanan taksit imkanları ile 30 Eylül 2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında uygulanan yüzde 1 KDV avantajının usulsüz kullanılmasının önüne geçilmesi amacıyla elektronik kayıt ve kontrol sistemleri geliştirildi.
1,6 MİLYON ÜRÜN EKONOMİYE YENİDEN KAZANDIRILDI
Ticaret Bakanlığı verilerine göre bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon yenilenmiş teknolojik ürün yeniden kullanıma sunuldu. Uygulamanın elektronik atık miktarının azaltılmasına, doğal kaynakların daha verimli kullanılmasına, döngüsel ekonominin güçlendirilmesine ve çevresel zararların önlenmesine önemli katkı sağladığı belirtilirken, yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle bu olumlu etkinin daha da artmasının beklendiği ifade edildi.
BAKANLIK: AMAÇ GÜVENLİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM
Ticaret Bakanlığı açıklamasında, düzenlemenin yalnızca tüketici haklarını geliştirmekle sınırlı olmadığına dikkat çekildi. Bakanlık, yeni yönetmelikle çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesini, ikinci el teknolojik ürün pazarında güven ortamının güçlendirilmesini ve tüketicilerin mağduriyet yaşamalarının önüne geçilmesini hedeflediklerini belirtti.
