Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İngiltere’nin İsrail’in işgal altındaki Filistin topraklarındaki yerleşimlerine yönelik ticari kısıtlama kararına ilişkin ortak yazılı açıklama yayımladı. Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre Türkiye, BAE, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları, İngiltere’nin kararının uluslararası hukuk doğrultusunda benzer adımların atılmasına katkı sağlamasını temenni etti.
Ortak açıklamada, İngiltere’nin aldığı kararın uluslararası toplumu benzer tedbirler uygulamaya yönlendirmesi gerektiği belirtildi. Bakanlar, yasa dışı yerleşim faaliyetlerinde bulunan kuruluşlar ile bu faaliyetlere dahil olan kişilerin hesap verebilirliğinin sağlanmasının önemine dikkat çekti. Açıklamada ayrıca Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere tarafından yayımlanan İki Devletli Çözüme İlişkin Ortak Bildirinin de memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.
Batı Şeria’daki yerleşimlere yönelik tedbir çağrısı
Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, uluslararası topluma işgal altındaki Filistin topraklarındaki yasa dışı İsrail yerleşimlerini destekleyen veya bu yerleşimlerin devamına katkıda bulunan faaliyetlere son verilmesi amacıyla somut adımlar atma çağrısında bulundu. Ortak açıklamada, devletlerin İsrail’in Filistin topraklarını hukuka aykırı işgalinden kaynaklanan durumu hukuken tanımama ve bu durumun sürdürülmesine yardım veya destek sağlamama yükümlülüğüne de vurgu yapıldı. Bu değerlendirmede Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2334 sayılı kararı ile Uluslararası Adalet Divanı’nın 19 Temmuz 2024 tarihli istişari görüşüne atıfta bulunuldu.
İsrail’e yerleşim faaliyetlerini durdurma çağrısı
Bakanlar, İsrail’in yerleşim faaliyetleriyle bağlantılı olarak aldığı tüm tedbirleri ve işgal altındaki Filistin topraklarının coğrafi ve demografik yapısını değiştirmeyi amaçlayan uygulamaları geri çekmesi yönündeki çağrılarını yineledi. Açıklamada ayrıca Gazze’nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı. Güvenlik ve istikrarın sağlanması, insani durumun iyileştirilmesi, yeniden imar ve toparlanma sürecinin desteklenmesi amacıyla ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze İhtilafını Sona Erdirmeye Yönelik Kapsamlı Planı’nın uygulanması çağrısında bulunuldu.
İki devletli çözüm vurgusu
Sekiz ülkenin dışişleri bakanları, kalıcı ve kapsamlı barışın sağlanabilmesi için iki devletli çözümün uygulanması gerektiğini belirtti. Ortak açıklamada, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler kararları doğrultusunda, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız, egemen ve toprak bütünlüğüne sahip bir Filistin Devleti’nin kurulmasının kalıcı barış için tek uygulanabilir yol olduğu ifade edildi. Kanada, Danimarka, Finlandiya, Fransa, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç ve İngiltere dışişleri bakanları daha önce yayımladıkları ortak açıklamada, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’daki yerleşimlerinden gelen mallara ticari kısıtlamalar getirme niyetlerini açıklamıştı. Söz konusu açıklamada, İsrail’in Batı Şeria’daki faaliyetlerinin iki devletli çözümü zayıflattığı belirtilirken, Filistinlilere yönelik şiddet olaylarına da dikkat çekilmişti. İsrail ise açıklanan ticari kısıtlamalara karşılık olarak İngiltere’nin Doğu Kudüs’te bulunan Filistin nezdindeki konsolosluğunu kapatma kararı aldığını duyurmuştu.
