Ankara’da yerel tarım geleneğinin önemli ürünlerinden biri olarak yetiştirilen Mühürlü İpsala Kavununda yeni sezon başladı. Kendine özgü aroması ve lezzetiyle bilinen kavun, üreticiler tarafından kıraç arazilerde su kullanılmadan yetiştiriliyor. Bu yıl yaklaşık 80 dekarlık alanda ekimi yapılan üründe 50 ton civarında rekolte bekleniyor.
Tarlalardan toplanan kavunlar, Sincan’ın Yenikent semtindeki kavun pazarına getiriliyor. Ürünler burada hem toptan hem de perakende olarak satışa sunulurken, Ankara’daki pazarcılar aracılığıyla farklı satış noktalarına ulaştırılıyor.
ÜÇ KUŞAKTIR AYNI TOHUMLA ÜRETİM
Üretici Ömer Kılıç, Mühürlü İpsala Kavunu’nun kendi arazilerinde uzun yıllardır yetiştirildiğini belirterek üretim yöntemlerini şöyle anlattı:
"Kavunumuz sadece bize özgü bir kavundur. 80 yıldır bizim arazimizde yetişiyor. Ata tohumu ile yetişiyor o yüzden sadece buraya özgü bir kavundur. Kıraçta yani susuz yetişiyor, tadı farklı oluyor. Yuvarlak, mühürlü siyah kavun diye bilinir. Kavunları tarladan toplayıp, traktörlerle buraya getiriyoruz. Ankara pazarcısı buradan alıp, Ankara pazarlarında ve marketlerinde satışını yapıyor"
Kılıç, ürünün geçmişte Ankara dışındaki illere de gönderildiğini ancak zaman içinde kavun üretiminin farklı bölgelerde yaygınlaşmasıyla satışların ağırlıklı olarak Ankara çevresinde kaldığını ifade etti.
"Önceki yıllarda Ankara dışında kavun yetiştiren ilimiz çok yoktu. Bu kavun pazarı, bundan 35 yıl önce Sincan merkezde kuruluyordu. Kayseri'den, Erzurum'dan, Trabzon'dan, Sivas'tan buraya alıcılar geliyordu. Kavunları kamyonlarla yükleyip o illere transfer ediyorlardı. Şimdi kavun ülkemizin birçok yerinde yetişiyor. O yüzden buranın kavununu sadece Ankaralı yiyor. Bu kavun çok dışarı çıkmıyor"
ÜRETİCİLER ATA TOHUMUNU KORUMAK İSTİYOR
Üretimde kullanılan tohumun nesilden nesile aktarıldığını belirten Kılıç, farklı bölgelerden getirilen fide ve tohumlarla yapılan denemelerde hastalık sorunları yaşadıklarını söyledi.
"Dışarıdan gelen tohumlarda genelde hastalık oluyor. Bu kavun hastalık yapmıyor. Antalya ve Mersin'den kavun fidesi getirdik ve dikim yaptık. Sulu tarım yaptık ama bir şekilde hastalık geliyor. Bu kavunda hastalık olmuyor çünkü kullandığımı tohum ata tohumudur. Biz memleketimizde ata tohumunu yetiştirip üretmeye devam edeceğiz. Memleketimizin de bu yerli tohumları meyvelerini yemesini istiyoruz"
80 DEKARDAN 50 TON REKOLTE BEKLENİYOR
Üretici Uğur Çay ise Mühürlü İpsala Kavunu’nun Ankara ile özdeşleşen yerel çeşitlerden biri olduğunu belirterek ürünün özelliklerine ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu kavun Ankara'mıza has, ata tohumu ile yetişir ve Mühürlü İpsala Kavunu olarak bilinir. Bizim kavunumuzun asit oranı çok düşüktür. Kabuğu incedir ve diğer kavunlara göre biraz daha aromalıdır. İçi turuncudur, lezzetli bir kavundur. Ankara'ya has bir kavundur. Bu yıl 80 dekar alana kavun ektik. Kavunumuzda rekolteyi 80 dönümde 50 ton civarı bekliyoruz. Bu kavunu 3 kuşaktır ata tohumu olarak ekiyoruz. Ankara'ya has, bu topraklarda yetişen kavundur. Bizim kavunumuzu. sulu olarak yetiştirmeyiz"
Çay, sezonun verimli geçtiğini ve hasat edilen ürünlerin Yenikent’teki pazarda tüketicilere sunulacağını belirtti.
"Bu yıl verimimiz çok güzel geçti. 80 dekarda yaklaşık 50 ton rekolte bekliyoruz. Hasat zamanımız geldi, kavunları toplayıp Yenikent'teki pazarda halkımıza arz edeceğiz. Kavunları toptan ve perakende olarak da satıyoruz. Halkımızın bu kavunu tatmasını istiyoruz. Ankara'da veya civar illerde olup, ata tohumundan kavun yemek isteyenleri Yenikent'teki kavun pazarımıza bekleriz"
ANKARA’NIN YEREL KAVUN ÇEŞİTLERİ ARASINDA YER ALIYOR
Mühürlü İpsala Kavunu’nun Ankara ile bağlantısı yalnızca üreticilerin anlatımlarıyla sınırlı değil. Kavun çeşitlerinin genetik özelliklerinin incelendiği akademik bir çalışmada, Ankara kökenli genotipler arasında İpsala ve Mühürlü siyah kavun adlarıyla kayıtlı örnekler de yer aldı. Çalışmada bu yerel kavun örnekleri Cucumis melo türünün inodorus grubu içerisinde değerlendirildi.
