“Herkes için Hareketlilik” ana temasıyla 16-22 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek Avrupa Hareketlilik Haftası’nın 2026 yılı yaklaşımı “Nesiller Arası Adalet” olarak belirlendi. Bu yaklaşımla kentlerdeki ulaşım ve hareketlilik imkânlarının farklı yaş gruplarının ihtiyaçları gözetilerek daha erişilebilir, kapsayıcı ve eşitlikçi hale getirilmesine dikkat çekilmesi amaçlanıyor.
2 Eylül’de gerçekleştirilen etkinlikte “Sürdürülebilir Ulaşımda Avrupa Hareketlilik Haftası’nın Yeri” başlığı altında çeşitli konuşmalar yapılırken, Ankara Kent Konseyi Bisikletliler Meclisi Başkanı Murat Görücü de III. Oturumda “Arabasız Gün Etkinliklerinin Yansımaları” konulu sunum gerçekleştirdi.
“Şehirlerin asıl sahibi insanlardır”
Şehirlerin otomobiller için değil, insanlar için olması gerektiğini belirten Görücü, “Nasıl bir şehirde yaşamak istiyoruz?” sorusunun herkes tarafından sorulması gerektiğini ifade etti.
Görücü, egzoz ve korna seslerinin hakim olduğu, çocukların sokakta güvenle oynayamadığı ve bisiklete binmenin cesaret gerektirdiği kentler yerine insanların rahatça yürüyebildiği, çocukların güvenle bisiklete binebildiği, yaşlıların ve engelli bireylerin özgürce hareket edebildiği, havası temiz ve sokakları daha huzurlu kentler istediklerini söyledi.
Arabasız yaşam düşüncesinin yeni olmadığını belirten Görücü, bu anlayışın 1970’lerdeki petrol krizine kadar uzandığını hatırlattı. Motorlu taşıtların yolların bir bölümünden çekildiği dönemlerde insanların sokakları yeniden keşfettiğini ifade eden Görücü, çocukların daha rahat oynayabildiğini, gürültünün azaldığını ve yolların yalnızca araçlara ait olmadığının görüldüğünü dile getirdi.
1990’lı yıllardan itibaren otomobile bağımlılığın sorgulanmasının birçok kentte güçlendiğini belirten Görücü, Avrupa Hareketlilik Haftası ile birlikte “Arabasız Gün” uygulamalarının sürdürülebilir ulaşım konusunda önemli bir farkındalık çalışmasına dönüştüğünü söyledi.
“Bisiklet yalnızca bir spor aracı değil”
Ankara Kent Konseyi Bisikletliler Meclisi olarak bisikleti yalnızca bir spor aracı olarak görmediklerini vurgulayan Görücü, bisikletin aynı zamanda ulaşım, sağlık, ekonomi, çevre ve özgürlük anlamına geldiğini belirtti.
Kentlerde bisiklet kullanımının artırılması için güvenli bisiklet yollarına, yayalar için güvenli kaldırımlara ve karşıdan karşıya geçişlerde daha duyarlı bir trafik kültürüne ihtiyaç olduğunu ifade eden Görücü, bisikletlilerin trafikte yalnızca “var olmak” değil, güvenli bir şekilde ulaşım sağlamak istediklerini söyledi.
“Bir bisikletli evinden çıktığında ailesine sağ salim dönebilmeli. Bir çocuk bisiklete bindiğinde anne ve babası endişe etmemelidir. Bir insan işe bisikletiyle giderken hayatını riske atmamalıdır” diyen Görücü, hiçbir ulaşım tercihinin insan hayatından daha değerli olmadığını vurguladı.
“Otomobile değil, otomobile mahkûmiyete karşıyız”
Arabasız Gün çağrısının otomobillere karşı bir mücadele olarak görülmemesi gerektiğinin altını çizen Görücü, “Biz otomobile karşı değiliz. Biz ulaşımda tek seçeneğin otomobil olmasına karşıyız” dedi.
İnsanların yürümek, bisiklete binmek ve toplu taşımayı kullanmak istediklerinde bunu kolayca yapabilmeleri gerektiğini belirten Görücü, otomobil kullanması gereken vatandaşların da ulaşım imkânlarına sahip olması gerektiğini ancak kentlerin bütün alanlarının otomobillere teslim edilmemesi gerektiğini ifade etti.
Büyük değişimlerin küçük adımlarla başlayabileceğine dikkat çeken Görücü, kısa mesafelerde otomobil yerine yürümek, bisiklete binmek, trafikte bisikletlileri fark etmek ve yayalara yol vermek gibi davranışların kent yaşamında önemli değişimler oluşturabileceğini söyledi.
“Kentler hepimizin”
Bir şehrin gelişmişliğinin yol ve araç sayısıyla ölçülemeyeceğini belirten Görücü, gelişmişliğin çocukların ne kadar güvenli yürüyebildiği, bisikletlilerin ne kadar güvenli pedal çevirebildiği, yaşlıların ne kadar rahat hareket edebildiği ve engelli bireylerin kente ne kadar kolay erişebildiğiyle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Görücü, konuşmasını şu ifadelerle tamamladı:
“Şehirler otomobillerin değil, insanların yaşam alanıdır. Kaldırımlar yayalarındır, sokaklar çocuklarındır, kentler de hepimizindir. Ve yollar paylaştıkça güzeldir.”
