Petrol piyasalarında yaşanan sert dalgalanmalar, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarını bir kez daha yukarı çekiyor. Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre benzin ve motorin fiyatlarına yeni zam yapılması beklenirken, araç sahipleri bir kez daha pompa fiyatlarındaki değişime odaklandı. Özellikle son dönemde uluslararası petrol fiyatlarında yaşanan hareketlilik ve döviz kurundaki değişimler, akaryakıt maliyetlerini artıran temel unsurlar arasında yer alıyor.
Beklenen zamlarla birlikte Türkiye genelinde benzin ve motorin fiyatlarının yeni rekor seviyelere yaklaşması öngörülüyor.
MOTORİNE 3,93 LİRA, BENZİNE 1,88 LİRA ZAM BEKLENİYOR
Sektör temsilcilerinin verdiği bilgilere göre motorinin litre fiyatında 3 lira 93 kuruş, benzinin litre fiyatında ise 1 lira 88 kuruşluk artış hesaplandı. Ancak uygulamada bulunan eşel mobil sistemi nedeniyle bu artışın tamamının doğrudan pompa fiyatlarına yansımayacağı belirtiliyor.
Bu kapsamda sürücülerin hissedeceği zam oranının motorinde 98 kuruş, benzinde ise 47 kuruş seviyesinde kalması bekleniyor. Böylece uluslararası piyasalardaki maliyet artışının bir bölümü vergi mekanizması üzerinden karşılanmış olacak.
BÜYÜKŞEHİRLERDE BENZİN VE MOTORİN KAÇ LİRAYA ÇIKACAK?
Beklenen fiyat güncellemesinin ardından akaryakıt fiyatlarında yeni tablo ortaya çıkacak.
İstanbul’da benzinin litre fiyatının yaklaşık 63,39 liraya yükselmesi beklenirken, Ankara’da bu rakamın 64,36 liraya, İzmir’de ise 64,64 liraya ulaşacağı öngörülüyor. Doğu illerinde ise taşıma ve lojistik maliyetlerinin etkisiyle benzinin litre fiyatının 66,01 liraya kadar çıkabileceği belirtiliyor.
Motorin fiyatlarında da benzer bir artış yaşanacak. Buna göre İstanbul’da motorinin litre fiyatının 66,25 liraya, Ankara’da 67,37 liraya, İzmir’de 67,64 liraya yükselmesi bekleniyor. Doğu bölgelerinde ise motorinin litre fiyatının 69,12 liraya kadar çıkabileceği ifade ediliyor.
PETROL FİYATLARINDAKİ OYNAKLIK ZAMLARI TETİKLİYOR
Uzmanlar, akaryakıt fiyatlarında yaşanan değişimlerin temel nedeninin küresel enerji piyasalarındaki belirsizlikler olduğunu belirtiyor. Özellikle ham petrol arzına ilişkin gelişmeler, jeopolitik riskler, üretici ülkelerin kararları ve döviz kurlarındaki hareketlilik akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Brent petrol fiyatındaki her yükseliş, rafineri maliyetlerini artırırken, döviz kurundaki yükseliş de ithal edilen enerji ürünlerinin maliyetini yukarı çekiyor. Bu durum kısa süre içinde pompa fiyatlarına zam olarak yansıyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR?
Akaryakıt fiyatlarında sıkça gündeme gelen eşel mobil sistemi, uluslararası petrol fiyatları veya döviz kuru kaynaklı artışların tüketiciye doğrudan yansımamasını amaçlayan bir mekanizma olarak biliniyor.
Bu sistemde belirli oranlardaki maliyet artışları, akaryakıt üzerindeki vergi gelirlerinde yapılan düzenlemelerle dengelenebiliyor. Böylece fiyat artışlarının tamamı sürücülere yansıtılmadan kısmen sınırlandırılmış oluyor.
Son zam beklentisinde de hesaplanan artış miktarının yalnızca bir bölümünün pompaya yansıyacağı belirtiliyor.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL HESAPLANIYOR?
Türkiye’de akaryakıt fiyatları belirlenirken uluslararası piyasalar temel alınarak hesaplama yapılıyor. Öncelikle Akdeniz piyasasında yayımlanan günlük rafineri ürün fiyatları ve dolar kuru dikkate alınıyor. Bu veriler üzerinden rafineri çıkış fiyatı belirleniyor.
Ardından Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) payı ve Katma Değer Vergisi (KDV) eklenerek nihai pompa fiyatı oluşturuluyor. Bu nedenle hem petrol fiyatlarındaki değişimler hem de döviz kurundaki hareketler akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkiliyor.
Yaz sezonunun başlamasıyla birlikte artan seyahat hareketliliği ve yükselen akaryakıt maliyetleri, sürücülerin bütçesini daha da yakından ilgilendirmeye başladı. Beklenen zamların ardından özellikle uzun yol planı yapan vatandaşların akaryakıt harcamalarında yeni bir artışla karşılaşması bekleniyor.
