Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, ATO Congresium'da düzenlenen 2. İletişim Şurası'nın Sonuç Bildirgesini açıkladı. Kamu diplomasisi, stratejik iletişim, güvenlik, kriz yönetimi, medya politikaları ve dijital dönüşüm gibi başlıkların yer aldığı bildirgede; dezenformasyonla mücadeleden yapay zeka kullanımına, afet iletişiminden sinema politikalarına uzanan kapsamlı öneriler sıralandı.
STRATEJİK İLETİŞİM
Duran, bildirgenin "Stratejik İletişim" başlığına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"İletişim Başkanlığı koordinasyonunda ortak bir stratejik iletişim çalışma grubu oluşturulmalı; kriz dönemlerinde kullanılacak yetki, sorumluluk ve onay süreçleri önceden belirlenmelidir. Hibrit tehditlerle mücadele ve uluslararası krizler bağlamında proaktiflik, tutarlılık ve şeffaflık gibi temel ilkeler esas alınmalıdır. Stratejik iletişim anlatısında veri temelli içerik üretimi temel alınmalı ve analiz süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinden güvenli ve etkin şekilde yararlanılmalıdır. Türkiye'deki uluslararası öğrenciler iletişim elçileri olarak kabul edilmelidir. Stratejik iletişim alanında uluslararası ölçekte referans oluşturacak sistem geliştirilmeli; küresel akademik iş birlikleri ve Türk akademik yayınlarının görünürlüğü desteklenmelidir."
SİYASAL İLETİŞİM
Siyasal iletişim çalışmalarının veriye dayalı yürütülmesi gerektiğine dikkat çeken Duran, şunları söyledi:
"Sosyolojik değişim ve dönüşümler dikkate alınmalı; olası krizleri etkin şekilde yönetebilmek için stratejik ve proaktif bir yaklaşım benimsenmelidir. Siyasal iletişim alanında dijitalleşme sürecinin beraberinde getirdiği fırsatlar değerlendirilmeli, risk ve tehditlere karşı tedbirler alınmalıdır."
KAMU DİPLOMASİSİ
Duran, "Kamu Diplomasisi" başlığına ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Etkili bir kamu diplomasisi stratejisi için kamu, özel sektör, yerel yönetimler ve sivil toplum arasında güçlü iş birlikleri kurulmalı, etkili anlatı stratejileri geliştirilerek faaliyetlerin Türk dış politikasıyla uyumu sağlanmalıdır. Kamu diplomasisi faaliyetleri etki odaklı ve ağ (network) temelli tasarlanmalıdır. Türkiye'nin uluslararası yayıncılık potansiyeli geliştirilip güçlendirilmelidir. Kültürel, sportif, bilimsel ve insani faaliyetler gibi yumuşak güç unsurları; dönemsel ve tematik bazda ele alınarak çok dilli bir anlatı stratejisi ile ele alınmalıdır. Kamu diplomasisi faaliyetlerinin etkisini yapay zekâ ve yeni medya teknolojileri vasıtasıyla sistematik bir şekilde ölçümleyecek mekanizmalar kurulmalıdır. Türkiye markasını güçlendirmek için stratejiler geliştirilerek markalama çalışmaları artırılmalı; bu çalışmalar ülke markalaması strateji belgesine dönüştürülmeli ve bir eylem planı oluşturulmalıdır."
GAZETECİLİK VE DEZENFORMASYONLA MÜCADELE
Medya mensuplarının dezenformasyona karşı farkındalığının artırılması gerektiğine dikkat çeken Duran, bu başlıkta şu ifadeleri kullandı:
"Yapay zekânın bilinçli, güvenli ve sorumlu kullanımına ilişkin eğitim programları; medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık, doğrulama süreçleri, dezenformasyonla mücadele, telif hakları ve dijital etik konularını kapsayacak şekilde geliştirilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır. Haber ve içerik üretim süreçlerinde doğrulama mekanizmaları güçlendirilmelidir. Yerli ve millî yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi için üniversiteler, kamu kurumları, özel sektör ve ilgili paydaşlar arasında iş birliği güçlendirilmeli; 'Türkiye Medya Veri Tabanı' oluşturulmalıdır. Dijital krizler, siber tehditler, bilgi kirliliği ve benzeri dijital risklere karşı ulusal düzeyde dijital afet senaryoları hazırlanmalı ve düzenli olarak güncellenmelidir. Saha gazeteciliğinin güçlendirilmesine yönelik mesleki ve kurumsal destek mekanizmaları geliştirilmelidir. Dijital teknolojiler ve yapay zekâ uygulamaları, gazeteciliğin temel ilkeleri olan doğruluk, yerinde gözlem, kaynak çeşitliliği ve kamu yararı doğrultusunda kullanılmalıdır. Haber üretimi, tıklanma ve popülerlik baskısından arındırılmalı; nitelikli habercilik desteklenmelidir. Serbest medya çalışanlarının hukuki statüsüne ilişkin mevzuat düzenlemeleri yapılmalıdır. Konvansiyonel medyanın ayakta kalabilmesi için ortak proje ve destekler artırılmalıdır. Engelli bireylerin medya içeriklerine erişimini artırmak için sesli betimleme, işaret dili, alt yazı ve ergonomik web tasarımları gibi standartlar benimsenmelidir. Korsan yayıncılıkla mücadele için ilgili kurumlarla işbirliği halinde yasal düzenlemeler, toplumsal farkındalık kampanyaları ve teknolojik çözümler geliştirilmelidir. Televizyon yayınlarında reyting kaygısından uzak, kültürel ve etik değerleri gözeten, millî kimliğimizle uyumlu nitelikli içeriklerin sayısını artırmak için teşvik mekanizmaları geliştirilmelidir. Türkiye'nin kültürel zenginliğini, tarihini ve kimliğini tanıtan projeler artırılmalı; Türkiye, kendi hikâyesini, kendi ürettiği içeriklerle anlatmalıdır."
HALKLA İLİŞKİLER
Halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim alanında mesleki terminolojinin standartlaştırılması gerektiğinin altını çizen Duran, şunları söyledi:
"Ortak kavram ve terim setlerinin yaygın kullanımı teşvik edilmelidir. Halkla ilişkiler, kurumların stratejik yönetim fonksiyonlarından biri olarak karar alma süreçlerine etkin biçimde dâhil edilmelidir. Dijital dönüşüm ve yapay zekâ uygulamaları, halkla ilişkiler süreçlerinde verimlilik sağlayacak şekilde yaygınlaştırılırken insan odaklı iletişim anlayışı korunmalıdır. Halkla ilişkiler alanında nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi amacıyla üniversite-kamu-özel sektör iş birlikleri kurumsallaştırılmalıdır."
DİJİTALLEŞME
Türkiye'nin dijital dönüşüm sürecinin kamu, akademi, özel sektör ve sivil toplumun ortak görev alarak yürütmesi gerektiğini vurgulayan Duran, "Dijitalleşme" başlığına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Devlet kurumları, yargı, akademi, medya ve teknoloji sektörünün iş birliğiyle iletişim hukuku dijital dönüşümle uyumlu hale getirilmelidir. Kişilik hakları, ifade özgürlüğü ve kamu yararı arasındaki denge gözetilerek 'unutulma hakkı', açık ve uygulanabilir bir yasal çerçeveye kavuşturulmalıdır. Dijital ebeveynlik güçlendirilerek çocukların yaşlarına uygun güvenli dijital deneyimlere erişmesi sağlanmalıdır. Çocuklar için güvenli içerik politikaları ve dijital medya okuryazarlığı yaygınlaştırılmalıdır. Yapay zekâ ve dijital platformların geliştirilmesi ile kullanımında şeffaflık, hesap verebilirlik ve bireysel hakların korunmasını esas alan düzenleyici çerçeveler oluşturulmalıdır. Dijital çağda kişi ve topluma yönelik ulusal bir strateji belgesi hazırlanmalı, sürekli değerlendirme ve koordinasyon mekanizmaları oluşturulmalıdır."
KRİZ İLETİŞİMİ
Duran, "Kriz İletişimi" başlığına ilişkin ise şunları kaydetti:
"Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) uyarınca afet ve kriz dönemlerindeki resmî bilgilendirme süreçlerinde TAMP İletişim Grubu'nun merkezi rolü güçlendirilmelidir. İlgili kurum temsilcilerinin yer aldığı 'Afet İletişimi İstişare Kurulu' benzeri bir yapı içerisinde birbirleri ile daimî koordinasyon içerisinde olacakları bir platforma sahip olmalıdır. Afeti yöneten ekipler ile afet iletişimini yöneten ekipler birbirinden ayrılmalıdır. Afet dönemlerinde ortaya çıkan dezenformasyonun önlenmesine yönelik mekanizmalar kriz öncesinde oluşturulmalı; önleyici tedbirler geliştirilmelidir. 'Afet Yayıncılığı Standartı' güncellenerek kriz dönemlerinde medya platformlarının yalnızca alanında yetkin ve akredite kişilere yer vermesi sağlanmalıdır. Afet dönemlerinde toplumsal dayanışmayı tehdit eden linç kültürü, algı operasyonları ve manipülasyon faaliyetlerine karşı proaktif idari ve hukuki tedbirler tavizsiz uygulanmalıdır. Kriz anlarında, dijital ve konvansiyonel medyada 'ilk paylaşan olma' baskısına karşı yayıncılıkta 'kurumsal teyit mekanizmaları' standart ve zorunlu bir mesleki kural hâline getirilmelidir. Dijital erişimin sınırlı olduğu riskli bölgelerde yüz yüze afet farkındalık faaliyetleri artırılmalı; bu bölgelere yönelik alternatif iletişim kanalları (anons sistemleri, yerel radyolar) afet öncesinde planlanmalıdır. Afet bölgelerinde görev yapan gazetecilerin ve içerik üreticilerinin, afetzedelerin travmatik durumlarını ve mahremiyetlerini gözetmeleri bakımından 'Afet Muhabirliği Akreditasyon ve Eğitim Programları' hayata geçirilmelidir."
İLETİŞİM EĞİTİMİ
İletişim Fakültesi öğrencilerinin son dönemlerini sektörde geçirebileceği staj programlarının yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çeken Duran, şunları söyledi:
"Mezunlarının kamuda istihdam imkanları geliştirilmelidir. İletişim fakültesi müfredatı dijitalleşmeye göre güncellenmeli, ayrıca tüm üniversite programları için medya okuryazarlığı temel ve zorunlu ders haline getirilmelidir."
SİNEMA, DİZİ, FİLM
Son olarak "Sinema, Dizi, Film" başlığına değinen Duran, açıklamasını şöyle tamamladı:
"Değişen teknolojik-sosyolojik koşullara uygun sinema politikası geliştirilmeli; araştırma, arşivleme, restorasyon ve sektörel veri paylaşımı amacıyla ulusal sinema platformlarının artırılması teşvik edilmelidir. Film ve sinema sektörünün uluslararasılaşması için ortak yapımlar, film fuarları ve sektörel iş birlikleri desteklenmelidir. Uluslararası içerik tekelleşmesine ve kültürel hegemonyaya karşı, Türkiye Yüzyılı hedefi doğrultusunda yerli ve millî değerleri esas alan kapsamlı bir İletişim Strateji Belgesi hazırlanmalıdır. İzleyiciyle daha güçlü bağ kuran, doğal ve özgün hikâye anlatımına sahip; kültürel mirası, ailevi değerleri ve toplumsal hafızayı yansıtan film, dizi, animasyon ve belgesel üretimleri teşvik edilmelidir. Hedef illerde büyük dizi ve film platolarının kurulmasını teşvik ederek platoların bölge turizmine katkı sağlamasına dönük teşvikler arttırılmalıdır. Ve son olarak Türkiye'nin mevcut iletişim alanının bir haritasının çıkarılması, İletişim Şûrası'nın farklı temalar çerçevesinde periyodik olarak düzenlenmesi sağlanmalıdır."
