Yapılacak düzenleme kapsamında benzine toplamda 3 lira 19 kuruşluk maliyet artışı hesaplanırken, uygulanan vergi mekanizması sayesinde bu artışın büyük kısmı pompa fiyatlarına yansımayacak. Zam kapsamında tüketicinin ödeyeceği tutarın yaklaşık 80 kuruş olacağı ifade ediliyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ ZAMMIN BÜYÜK KISMINI SINIRLANDIRACAK
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın sınırlı kalmasında devlet tarafından uygulanan Eşel Mobil Sistemi etkili oluyor. Bu sistemde uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artış nedeniyle ortaya çıkan zamların büyük bölümü Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanıyor.
Buna göre benzinde oluşan 3,19 liralık maliyet artışının yaklaşık yüzde 75’lik kısmı vergi indirimiyle dengelenecek. Böylece artışın yalnızca yüzde 25’lik kısmı tüketiciye yansıtılarak pompa fiyatında yaklaşık 80 kuruşluk bir artış görülecek. Vergiden karşılanan bölümle birlikte buna bağlı Katma Değer Vergisi de devlet tarafından sübvanse edilmiş olacak.
PETROL FİYATLARI SAVAŞIN ARDINDAN HIZLA YÜKSELDİ
Enerji piyasalarındaki dalgalanmanın arkasında ise jeopolitik gelişmeler bulunuyor. 28 Şubat’ta başlayan ve bölgede gerilimi tırmandıran ABD–İsrail ile İran arasındaki çatışmaların ardından petrol fiyatları hızlı bir yükseliş yaşadı. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanan gelişmeler ve Körfez’deki bazı petrol tesislerinin hedef alınması, küresel enerji piyasasında tedirginliğe yol açtı.
Çatışmalar öncesinde yaklaşık 70 dolar seviyesinde bulunan Brent petrol fiyatı kısa sürede yükselerek geçen hafta 88,89 dolara ulaştı. Ardından varil fiyatı 119,50 dolara kadar tırmandı. Güncel işlemlerde ise petrol fiyatının 94 dolar seviyelerinde seyrettiği belirtiliyor.
SON ZAMLAR SINIRLI YANSIMIŞTI
Akaryakıt fiyatları son günlerde peş peşe gelen artışlarla gündeme gelmişti. Daha önce motorine 2 lira 32 kuruş, benzine ise 1 lira 72 kuruşluk zam yapılmıştı. Ancak aynı sistem sayesinde bu artışın tamamı pompa fiyatlarına yansımadı.
Söz konusu düzenleme kapsamında motorin fiyatlarına yaklaşık 58 kuruş, benzin fiyatlarına ise 43 kuruşluk artış yansımıştı.
BÜYÜKŞEHİRLERDE BENZİN FİYATLARI YÜKSELİYOR
Yeni zamla birlikte Türkiye’nin büyük şehirlerinde benzin fiyatlarının yeniden yükselmesi bekleniyor. Buna göre litre fiyatının İstanbul’da yaklaşık 61,12 liraya, Ankara’da 62,08 liraya ve İzmir’de ise 62,36 liraya çıkabileceği öngörülüyor.
Enerji piyasası uzmanları, petrol fiyatlarının seyrine bağlı olarak önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatlarında yeni düzenlemelerin de gündeme gelebileceğini belirtiyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Akaryakıt fiyatlarında uygulanan eşel mobil sistemi, uluslararası piyasalarda yaşanan dalgalanmaların vatandaş üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlıyor. Bu sistemde petrol fiyatları veya döviz kurundaki artış nedeniyle oluşan zamlar doğrudan pompaya yansıtılmıyor.
Örneğin akaryakıt fiyatına 10 liralık bir maliyet artışı oluştuğunda bunun yalnızca yaklaşık 2,5 liralık kısmı tüketiciye yansıtılıyor. Kalan 7,5 liralık bölüm ise ÖTV’den karşılanarak fiyat artışı sınırlı tutuluyor.
