Türkiye’de ne eğitimde ne de istihdamda yer alan gençlere ilişkin hazırlanan kapsamlı rapor, ekonominin büyümesi için dikkat çekici bir potansiyele işaret etti. Ankara Sanayi Odası (ASO) tarafından hazırlanan rapora göre, doğru politikalar ve etkin uygulamalarla 2030 yılına kadar yaklaşık 2 milyon gencin iş gücü piyasasına kazandırılması halinde Türkiye ekonomisine yıllık 18 milyar dolarlık katkı sağlanabilir. Raporda, Türkiye’de milyonlarca gencin üretim süreçlerinin dışında kalmasının yalnızca sosyal değil, aynı zamanda ekonomik açıdan da ciddi maliyet oluşturduğu vurgulandı.
ASO: Gençler Kayıp Değil, Ekonominin Gizli Gücü
ASO Başkanı Seyit Ardıç, rapora ilişkin değerlendirmesinde ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin (NEET) Türkiye için önemli bir potansiyel oluşturduğunu belirtti. Ardıç, Türkiye’de her dört gençten birinin eğitim ve istihdam sisteminin dışında kaldığını ifade ederek, bu durumun yalnızca işsizlik sorunu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Sanayi sektörünün nitelikli personel bulmakta zorlandığına dikkat çeken Ardıç, çok sayıda gencin ise iş gücü piyasasının dışında kaldığını belirterek, sorunun temelinde beceri uyumsuzluğunun bulunduğunu vurguladı. “Bu gençleri kayıp kuşak olarak değil, doğru politikalarla yeniden üretime kazandırılabilecek büyük bir potansiyel olarak görüyoruz” diyen Ardıç, gençlerin ekonomiye katılımının sürdürülebilir kalkınma açısından stratejik önem taşıdığını ifade etti.
Türkiye'de Her 4 Gençten Biri Ne Eğitimde Ne İstihdamda
Raporda yer alan verilere göre, Türkiye’de 15-29 yaş grubundaki gençlerin yüzde 25,9'u NEET (Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olan Gençler) kategorisinde bulunuyor. Bu oran, yüzde 12,9 seviyesindeki OECD ortalamasının yaklaşık iki katına karşılık geliyor. Uzmanlar, gençlerin eğitim ve iş hayatından uzak kalmasının yalnızca bireysel değil, ekonomik büyüme ve üretim kapasitesi açısından da ciddi riskler oluşturduğuna dikkat çekiyor. Raporda, geniş tanımlı değerlendirmeler dikkate alındığında yaklaşık 6,6 milyon gencin iş gücü piyasasından kopuk durumda olduğu belirtildi.
Ekonomiye Maliyeti 47,5 Milyar Dolara Ulaşıyor
ASO raporunda dikkat çeken bir diğer tespit ise sorunun ekonomik boyutu oldu. Araştırmaya göre Türkiye’de NEET gençlerin ekonomiye yıllık maliyeti 38 milyar ila 47,5 milyar dolar arasında değişiyor. Raporda bu kaybın büyüklüğü şu ifadelerle ortaya kondu:
“Türkiye her yıl bir savunma bütçesi büyüklüğünde ekonomik değeri üretememektedir.”
Söz konusu maliyetin, 2025 yılı faiz hariç merkezi yönetim bütçesinin yüzde 14 ila yüzde 19'una karşılık geldiği belirtilirken, gençlerin üretim süreçlerine dahil edilmesinin ekonomik büyüme açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.
2 Milyon Gencin İstihdama Kazandırılması Hedefleniyor
Raporda ortaya konan senaryoya göre etkili politikalar uygulanması halinde 2030 yılına kadar yaklaşık 2 milyon genç yeniden eğitim veya istihdam sistemine dahil edilebilir. Bu dönüşümün gerçekleşmesi durumunda Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 18 milyar dolarlık ek katkı sağlanabileceği hesaplandı. Uzmanlar, genç nüfusun üretime katılmasının iş gücü verimliliğini artırmasının yanı sıra sosyal refahı ve ekonomik büyümeyi de destekleyeceğini belirtiyor.
ASO’dan Gençleri İstihdama Kazandıracak 6 Kritik Öneri
Raporda, gençlerin iş gücü piyasasına dönüşünü hızlandırmak amacıyla uygulanabilecek altı temel politika önerisine yer verildi.
Ulusal NEET Koordinasyon Kurulu Kurulmalı
İŞKUR, Milli Eğitim Bakanlığı, YÖK, yerel yönetimler, sanayi odaları ve sivil toplum kuruluşlarının ortak çalışacağı merkezi bir koordinasyon mekanizmasının oluşturulması önerildi.
Büyükşehirlerde NEET Destek Merkezleri Açılmalı
Gençlere kariyer danışmanlığı, psikolojik destek, mesleki yönlendirme ve işveren eşleştirmesi hizmetleri sunacak merkezlerin kurulması tavsiye edildi.
Her Genç İçin Farklı Politika Modeli Geliştirilmeli
Raporda, NEET gençlerin tek bir grup olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilerek farklı ihtiyaçlara sahip alt gruplar için özel programlar hazırlanması gerektiği ifade edildi.
Sonuç Odaklı İzleme Sistemi Kurulmalı
İstihdama katılan gençlerin işte kalma sürelerinin ve sosyal entegrasyon süreçlerinin düzenli takip edilmesi önerildi.
Kadın Gençlere Özel Destek Sağlanmalı
Özellikle bakım yükümlülükleri nedeniyle iş hayatından uzak kalan kadınlara yönelik kreş desteği, esnek çalışma modelleri ve işe dönüş programlarının yaygınlaştırılması gerektiği vurgulandı.
Ankara Pilot İl Olarak Değerlendirilmeli
Kurumsal kapasitesi ve genç nüfus profili nedeniyle Ankara’nın pilot uygulama merkezi olarak seçilmesi, başarılı modellerin daha sonra ülke genelinde uygulanması önerildi.
