Orta Doğu’da haftalardır süren gerilimde dikkat çeken bir gelişme yaşandı. İran yönetimi, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı için yeni kararını açıkladı. İran Dışişleri Bakanı Seyed Abbas Arakçi, yaptığı açıklamada, boğazın ticari gemi geçişlerine tamamen açıldığını ilan etti.
Arakçi, kararın Lübnan’da sağlanan ateşkesle doğrudan bağlantılı olduğunu vurgulayarak, “Koordineli güzergâh üzerinden tüm ticari gemilerin geçişi ateşkes süresi boyunca serbest bırakılmıştır” ifadelerini kullandı. Açıklamada, İran Limanlar ve Denizcilik otoritelerinin daha önce duyurduğu planın yürürlüğe girdiği belirtildi.
ATEŞKES, BÖLGESEL GERİLİMİ YUMUŞATTI
Kararın arka planında, Lübnan ile İsrail arasında sağlanan ateşkesin önemli rol oynadığı değerlendiriliyor. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn, ateşkesi “müzakerelerin önünü açan bir kapı” olarak nitelendirdi. Avn, İsrail güçlerinin güneydeki bölgelerden çekilmesi, esirlerin geri alınması ve sınır anlaşmazlıklarının çözülmesinin öncelikli hedefler arasında yer aldığını belirtti. Uluslararası toplumun sürece yoğun destek verdiğini ifade eden Avn, gözlerin yeniden bölgeye çevrildiğini dile getirdi.
ABD CEPHESİNDEN DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR
Sürece ilişkin en dikkat çekici açıklamalardan biri ise ABD Başkanı Donald Trump cephesinden geldi. Trump, taraflar arasında anlaşma ihtimalinin “çok yüksek” olduğunu belirterek, savaşın sona erdirilmesi için diplomatik sürecin hız kazandığını söyledi.
ABD basınında yer alan değerlendirmelerde ise Washington yönetiminin anlaşmaya varmak adına yeni tavizler vermeye hazır olabileceği öne sürüldü. Trump’ın, İran’ın nükleer programına ilişkin endişeleri dile getirirken, aynı zamanda “İran güçlü ve zeki bir ülke” ifadesini kullanması dikkat çekti.
MÜZAKERELERİN YENİ ADRESİ İDDİASI
Öte yandan İran basını, diplomatik sürecin ikinci aşamasına ilişkin önemli bir iddiayı gündeme taşıdı. Haberlere göre İran ile ABD arasında yapılması planlanan yeni görüşmelerin İslamabad’da gerçekleşebileceği öne sürüldü.
KÜRESEL ETKİLERİ NE OLACAK?
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın açılmasının sadece bölgesel değil, küresel ekonomi açısından da kritik bir adım olduğuna dikkat çekiyor. Özellikle petrol ve doğalgaz sevkiyatının büyük bölümünün bu dar geçitten sağlandığı düşünüldüğünde, alınan kararın enerji piyasalarında kısa vadede rahatlama yaratması bekleniyor.
Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması, dünya ticaret yollarında yaşanan belirsizliğin azalmasına katkı sağlayabilir. Uzmanlara göre söz konusu gelişme, petrol fiyatlarında dalgalanmayı sınırlayabilir ve uluslararası nakliye maliyetlerini düşürebilir.
