Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un ev sahipliğinde Paris'te gerçekleştirilen Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi, Avrupa'nın güvenlik mimarisini doğrudan etkileyecek önemli kararlarla sonuçlandı. Rusya ile olası bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna'ya sağlanabilecek güvenlik garantilerinin ele alındığı toplantıda, kıtanın balistik füze tehditlerine karşı ortak hareket etmesini hedefleyen yeni bir savunma girişimi hayata geçirildi.
Zirveye Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy başta olmak üzere çok sayıda devlet ve hükümet başkanı katılırken, Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan temsil etti.
10 AVRUPA ÜLKESİ ORTAK SAVUNMA KOALİSYONU KURDU
Toplantının en dikkat çeken sonucu, Balistik Füze Savunma Koalisyonunun resmen kurulması oldu. Paris'te liderler tarafından imzalanan ortak bildiriyle, Avrupa'nın balistik füze savunmasındaki eksikliklerini gidermeyi amaçlayan yeni bir iş birliği mekanizması oluşturuldu. Koalisyonun kurucu üyeleri arasında Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İspanya, İsveç, İngiltere ve Ukrayna yer aldı.
İmzalanan bildiride girişimin tamamen savunma amaçlı olduğu vurgulanırken, sanayi, teknoloji ve askeri alanlarda daha yakın iş birliği sayesinde Avrupa'nın güvenliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtildi. Ortak açıklamada, Avrupa'nın gelecekte karşılaşabileceği balistik füze tehditlerine karşı entegre bir savunma mimarisine ihtiyaç duyduğu ifade edilerek, bu yapının caydırıcılığı artıracak kapsamlı bir çözüm sunacağı kaydedildi.
"MEVCUT SİSTEMLERİN YERİNE DEĞİL, TAMAMLAYICISI OLACAK"
Koalisyonun yayımladığı ortak bildiride, kurulacak yapının mevcut hava ve füze savunma sistemlerini devre dışı bırakmayacağı, aksine onları destekleyeceği vurgulandı. Açıklamada, ulusal ve Avrupa çapındaki mevcut savunma sistemlerinin tamamlayıcısı olacak yeni kapasitenin, ortak savunma sanayisi altyapısı, araştırma imkanları ve operasyonel tecrübelerin bir araya getirilmesiyle geliştirileceği belirtildi.
Bildiride ayrıca, "Bunu herhangi bir halka karşı değil, kendi savunmamız için yapıyoruz" ifadeleriyle girişimin yalnızca savunma odaklı olduğunun altı çizildi. Koalisyon üyeleri, Ukrayna'nın Rusya ile süren savaş sırasında elde ettiği operasyonel deneyimin de projenin geliştirilmesinde önemli katkı sağlayacağını değerlendirdi.
ZELENSKİY: ORTAK SİSTEMİN ADI "FREYJA" OLACAK
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, zirvenin ardından yaptığı açıklamada Avrupa'nın ortak balistik füze savunma sisteminin "FREYJA" adını taşıyacağını duyurdu. Zelenskiy, Avrupa'nın hem daha güvenilir hem de mevcut alternatiflere göre daha düşük maliyetli bir balistik füze savunma sistemine ihtiyaç duyduğunu belirterek, önleyici füzelerin de ortak üretimle geliştirilebileceğini söyledi.
Projeye yalnızca koalisyon üyelerinin değil, katkı sunabilecek diğer Avrupa ülkeleri ile NATO ve Avrupa Birliği temsilcilerinin de ilgi gösterdiğini ifade eden Zelenskiy, girişimin yeni katılımlara açık olduğunu dile getirdi.
SAVUNMA DEVLERİ DE MASADAYDI
Paris'teki toplantıya yalnızca siyasi liderler değil, ulusal güvenlik danışmanları ve Avrupa'nın önde gelen savunma sanayi şirketlerinin temsilcileri de katıldı. Zelenskiy'nin verdiği bilgiye göre, FP, Thales, HENSOLDT, Diehl Defence, Saab, Kongsberg Defence & Aerospace, Weibel, Leonardo, MBDA, Eurosam, Safran ve Destinus şirketlerinin temsilcileri de görüşmelerde yer aldı.
Ukrayna lideri, bu şirketlerin kurulacak ortak savunma sisteminin önemli parçalarını oluşturacağını belirterek, radar teknolojileri, önleyici füze sistemleri ve diğer kritik bileşenlerin ortak üretim anlayışıyla geliştirileceğini ifade etti.
"ÜRETİM KAPASİTESİ TALEBİN GERİSİNDE KALIYOR"
Zelenskiy, dünyada balistik füze savunma sistemlerine yönelik ihtiyacın hızla arttığını vurgulayarak mevcut üretim kapasitesinin talebi karşılamaya yetmediğini söyledi. ABD'nin Patriot, Avrupa'nın ise SAMP/T, IRIS-T ve NASAMS sistemlerinin üretimini artırmaya çalıştığını belirten Zelenskiy, buna rağmen küresel güvenlik ortamındaki gelişmeler nedeniyle daha fazla savunma kapasitesine ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Avrupa'nın siyasi bağımlılıktan uzak şekilde yüksek teknolojiye sahip balistik füze savunma sistemleri üretebilecek küresel bir merkez haline gelebileceğini söyleyen Zelenskiy, FREYJA projesinin bu hedef doğrultusunda kritik önem taşıdığını dile getirdi. Ukrayna lideri, sistemin önümüzdeki 12 ay içerisinde faaliyete geçirilmesini umut ettiklerini de sözlerine ekledi.
COSTA: BALİSTİK FÜZELER GİDEREK DAHA BÜYÜK TEHDİT OLUŞTURUYOR
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da yaptığı değerlendirmede, balistik füze tehdidinin Avrupa güvenliği açısından her geçen gün büyüdüğünü belirtti. Costa, Avrupa'nın savunma kabiliyetlerini güçlendirirken Ukrayna'nın savaş sahasında edindiği deneyimlerden yararlanmasının önemine dikkat çekerek, Paris'te başlatılan Balistik Füze Savunma Koalisyonu'nun bu hedef doğrultusunda önemli bir adım olduğunu ifade etti.
İTALYA'DAN SANAYİ VE İSTİHDAM VURGUSU
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto ise yeni girişimin yalnızca askeri güvenliği güçlendirmeyeceğini, aynı zamanda Avrupa savunma sanayisinin gelişimine de katkı sağlayacağını söyledi. Crosetto, en ileri teknolojilerin ve savunma sanayi tecrübesinin ortak bir çatı altında buluşturulacağını belirterek, bu iş birliğinin güvenliğin yanı sıra sanayi, teknoloji ve istihdam açısından da Avrupa için stratejik önem taşıyan yeni bir dönemin başlangıcı olacağını ifade etti.
