Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan “Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Özellikle yaklaşan Kurban Bayramı öncesinde şehirler arası seyahat planı yapan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren düzenleme, otobüs yolcularına yeni haklar getirirken taşımacılık sektörüne yönelik denetim ve yükümlülükleri de artırdı.
Yeni yönetmelikle birlikte şehirler arası otobüslerde yolcuların mağduriyet yaşamaması için önemli adımlar atıldı. Buna göre vatandaşlar, sefer saatine 12 saat kalana kadar biletlerini iptal ederek ücretlerinin tamamını geri alabilecek. Ayrıca sefer başlayıncaya kadar açık bilet düzenlenmesi de artık zorunlu olacak.
“VATANDAŞIN HAKKINI GÜÇLÜ ŞEKİLDE KORUYACAĞIZ”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, kara yolu taşımacılığında yeni bir dönemin başladığını belirtti. Yapılan değişikliklerin sektörde dijitalleşmeyi hızlandıracağını ve hizmet kalitesini artıracağını ifade eden Uraloğlu, vatandaş haklarını merkeze alan kapsamlı bir sistem oluşturduklarını söyledi.
Bakan Uraloğlu, uygulamayla birlikte hem yolcuların hem de sektör temsilcilerinin ihtiyaçlarına daha hızlı cevap verileceğini vurgulayarak, kara yolu taşımacılığında uygulama birliğinin güçleneceğini kaydetti.
OTOBÜS FİRMALARINA TARİFE DÜZENLEMESİ
Yeni yönetmelik kapsamında otobüs firmalarına ücret tarifeleri konusunda da yeni imkanlar tanındı. Firmalar artık azami bir ay sonrasına kadar geçerli olacak ücret tarifelerini önceden Bakanlık sistemine tanımlayabilecek. Ayrıca gerekli görülmesi halinde 10 gün içinde düzeltme başvurusu yapılabilecek.
TERMİNALLERDEKİ YOĞUNLUĞA YENİ ÇÖZÜM
Bayram ve tatil dönemlerinde otobüs terminallerinde yaşanan yoğunluğun azaltılması için de yeni bir yasal altyapı oluşturuldu. Düzenlemeye göre terminallerde yer bulunmaması halinde, yerel makamlar tarafından tahsis edilen alanlar da kullanılabilecek. Bakanlık, uygulamayla özellikle yoğun dönemlerde yaşanan trafik ve operasyonel aksaklıkların önüne geçmeyi hedefliyor.
MEVSİMLİK TARIM İŞÇİLERİ İÇİN ÖZEL DÜZENLEME
Yönetmelikte mevsimlik tarım işçilerinin taşınmasına ilişkin yeni kurallar da yer aldı. Buna göre D3 yetki belgesi sahipleri yalnızca kendi tarım alanlarında çalışacak mevsimlik işçileri taşıyabilecek. Düzenlemenin kayıt dışı ve kontrolsüz taşımacılığın önüne geçmeyi amaçladığı belirtildi.
KURYE TAŞIMACILIĞINDA YENİ DÖNEM
Karayolu taşımacılığındaki dijital dönüşüm kapsamında Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) de tüm yetki belgesi sahipleri için zorunlu hale getirildi. UETS uygulaması 1 Ocak 2027 tarihinde devreye alınacak.
Kurye taşımacılığı yapan firmalara yönelik yükümlülükler de artırıldı. Kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip şirketlerin, kurye gönderisi taşımaları halinde artık kurye mevzuatına uygun faaliyet göstermeleri gerekecek. SRC kurye ve kurye faaliyet belgeleri için ise 1 Ocak 2027’ye kadar süre tanındı. Ayrıca 2013 model ve daha eski otomobillerin B2 ve D2 belgelerine eklenebilmesine yönelik süre uzatımı da sağlandı.
MUAYENESİZ ARAÇLARA YURT DIŞI YASAĞI
Yeni düzenlemede trafik güvenliğiyle ilgili maddeler de dikkat çekti. Buna göre muayenesi bulunmayan araçlar, yetki belgesine kayıtlı olsa bile yurt dışına çıkamayacak. Sürücüler için uygulanan yaş sınırlarının ise genel mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirileceği belirtildi.
YERLİ OTOMOBİLE TEŞVİK GELİYOR
Turizm amaçlı yolcu taşımacılığında kullanılan otomobiller için de yeni kurallar getirildi. Yerli Malı Belgesi’ne sahip araçların tercih edilmesi halinde taşıt sayısına ilişkin teşvik mekanizması uygulanacak. Ev eşyası taşımacılığı yapan ve yalnızca kamyonet kullanmak isteyen işletmelere ise en fazla bir kamyonet sınırı getirildi.
KAYIT DIŞI TAŞIMACILIĞA AĞIR CEZA
Yeni yönetmeliğin en dikkat çeken başlıklarından biri de kaçak ve kayıt dışı taşımacılığa yönelik yaptırımlar oldu. Bakanlık, “kademeli ceza sistemi” uygulamasını devreye aldı.
Buna göre kapsam dışı taşımacılık yapanlara;
İlk ihlalde 21 bin 333 lira
İkinci ihlalde 42 bin 666 lira
Üçüncü ihlalde 106 bin 665 lira
Dördüncü ihlalde 213 bin 330 lira idari para cezası uygulanacak.
Beşinci ihlalde ise yetki belgesi tamamen iptal edilecek. Ayrıca gerekli belge olmadan terminal işletmeciliği yapılmasının da önüne geçilecek.
ENGELLİ VE DİYALİZ HASTALARINA KOLAYLIK
Düzenleme kapsamında engelli ve diyaliz hastalarını tek araçla taşıyan D2 belgeli taşımacılar için de kolaylık sağlandı. Bu taşımacılar mesleki yeterlilik şartından muaf tutulacak. Fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar için ise ODY-ÜDY şartının aranmayacağı açıklandı.
