Balıkesir'de düzenlenen Uluslararası Akademisyen, Gazeteci ve Medya Temsilcileri Forumu'nun gala gecesine katılan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, yapay zekâ çağında gazetecinin emeğinin ve telif hakkının nasıl korunacağının hep birlikte ele alınması gerektiğini söyledi. Gecede Hasan Basri Çantay Onur Ödülleri sahiplerini bulurken, Genel Müdür Çay'a da Onur Ödülü takdim edildi.
KUVÂ-Yİ MİLLİYE RUHUNA VURGU YAPILDI
Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, "Kültür Rotasında Kültürler: Medya ve Yapay Zekâ Kullanımı" temasıyla Balıkesir'de gerçekleştirilen foruma katıldı. Balıkesir'in Kuvâ-yi Milliye ruhunun önemli merkezlerinden biri olduğunu belirten Çay, bu ruhun yalnızca Millî Mücadele'nin bir hatırası olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak şunları söyledi:
"Taşıdığımız miras; zor zamanda sorumluluk almak, imkânlar sınırlı olsa da doğru bildiğinin yanında durmak ve ortak bir değer etrafında kenetlenmektir. Bugün medya dünyasının karşı karşıya olduğu yeni sınavlar karşısında da ihtiyacımız olan şey, aslında aynı sorumluluk duygusudur."
YEREL BASINA 100 MİLYON LİRALIK DESTEK
Yerel basın kuruluşlarının bulundukları şehrin hafızasını tuttuğunu ve vatandaşın sesini duyurduğunu belirten Çay, Kurum tarafından sağlanan desteklerin yayın kuruluşlarının faaliyetlerini sürdürebilmeleri açısından önemli bir işlev gördüğünü ifade etti. Çay, konuya ilişkin şu rakamları paylaştı:
"2026 yılının ilk 7 ayında Balıkesir'deki gazete ve internet haber sitelerimize 100 milyon Liraya yaklaşan bir resmî ilan ve reklam desteği sağladık. Bu kamu kaynağının, yayın kuruluşlarımızın ayakta kalmasında, istihdamın korunmasında ve haber üretiminin sürdürülmesinde ne kadar kritik bir işlev gördüğünün farkındayız."
YAPAY ZEKÂ VE TELİF HAKKI UYARISI
Dijitalleşmenin salt bir internet sitesi açmaktan ibaret olmadığını belirten Çay, yapay zekâ ve dijital araçların haber üretimini hızlandırırken habercinin sahadaki emeğinin görünmez kılınması ve özgün içeriğin izinsiz kullanılması gibi ciddi etik ve ekonomik kayıplara yol açabildiğini söyledi. Bu durumun küresel örneklerine değinen Çay, Fransız yayıncıların yapay zekâ arama özetlerine karşı rekabet otoritesine resmî başvuruda bulunduğunu, ABD merkezli dünyaca tanınan medya kuruluşlarından da benzer tepkilerin yükseldiğini hatırlattı.
Sorunun Türkiye'deki haber mecralarını da doğrudan ilgilendirdiğini vurgulayan Çay, "Tıklama sayıları düşmekte, site trafiği azalmakta ve haberi üreten emekçi ile o içerikten ekonomik değer üreten platformlar arasındaki denge bozulmaktadır" dedi.
"GAZETECİ ALIN TERİNE MÜSAADE ETMEMELİYİZ"
Genel Müdür Çay, gazetecinin emeğinin ve telif hakkının nasıl korunacağı sorusunun birlikte ele alınması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Bizler teknolojiyi karşıya alan bir anlayışta değiliz; aksine imkânlarından en üst düzeyde yararlanılması gerektiğine inanıyoruz. Fakat teknolojiyi besleyen, onu anlamlı kılan özgün içeriklerin ve gazeteci alın terinin, platformlarca karşılıksız bir veri deposu olarak görülmesine de müsaade etmemeliyiz."
Çay, telif hakları konusundaki süreçleri kararlılıkla takip etmelerinin nedeninin de bu yaklaşım olduğunu belirterek, meselenin yalnızca hukuki bir tartışmadan ibaret olmadığını, gazeteciliğin itibarını ve ekonomik değerini koruma meselesi olduğunu kaydetti.
"GAZETECİLİĞİN TARİHSEL SORUMLULUĞU DEĞİŞMEDİ"
Millî Mücadele döneminin önemli isimlerinden Hasan Basri Çantay'ın ve SES gazetesinin tarihî hatırasına da değinen Çay, o dönemde imkânların kısıtlı olmasına rağmen hakikate adanmış güçlü bir kalem ve yüksek bir sorumluluk bilinci bulunduğunu belirtti. Çay, "Bugün araçlarımız değişti, yayın mecralarımız çeşitlendi, yapay zekâ günlük çalışma hayatımıza girdi. Fakat gazeteciliğin topluma karşı taşıdığı o tarihsel sorumluluk hiç değişmedi" dedi. Hasan Basri Çantay Onur Ödüllerini yalnızca bir takdir nişanesi olarak görmediğini vurgulayan Çay, ödüllerin köklü gazetecilik geleneğinin yeni nesillere taşınması açısından da kıymetli olduğunu ifade etti.
ONUR ÖDÜLÜ ÇAY'A TAKDİM EDİLDİ
Basın İlan Kurumu olarak Anadolu basınının yarınını güçlü biçimde inşa etmesi için çalıştıklarını ifade eden Çay, yerel basının bir şehrin hafızası, kimliği, vicdanı ve sesi olduğunu kaydetti. Konuşmasının sonunda ödül alan isimleri tebrik eden ve organizasyonda emeği geçen kurumlara teşekkür eden Çay, sözlerini şöyle tamamladı:
"Dileğimiz odur ki; hafızasını kaybetmeyen, kültürünü unutmayan, hakikatten ayrılmayan ve teknolojiyi bu gaye doğrultusunda kullanan bir medya anlayışını hep birlikte güçlendirelim. Çünkü bu toprakların bize öğrettiği çok kıymetli bir şey var: Geçmişten devraldığımız değerler, geleceği inşa ederken bize yol gösteren en güçlü pusuladır."
Gecede, basına yaptığı katkılar dolayısıyla Onur Ödülü'ne layık görülen Genel Müdür Çay'a ödülünü Balıkesir Gazeteciler ve Yazarlar Cemiyeti Başkanı Semra Aman Akyürek takdim etti. Çay ise ödüle layık görülen gazetecilere ödüllerini verdi. Geceye Balıkesir Milletvekili Mustafa Canbey, Balıkesir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yücel Oğurlu, Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Edibe Sözen Çetintaş ve Genel Kurul Üyesi Prof. Dr. Zakir Avşar da katıldı.
