Türkiye’de uzun süredir tartışma konusu olan boşanma davalarının süresi, hazırlıkları devam eden 12. Yargı Paketi ile birlikte önemli ölçüde değişebilir. Adalet sisteminde köklü bir dönüşüm hedefleyen düzenleme kapsamında, boşanma davalarında “iki aşamalı yargılama” modeli ile “aile arabuluculuğu” uygulamasının hayata geçirilmesi planlanıyor. Taslak düzenlemenin 2026 yılının ilkbahar aylarında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması beklenirken, temel hedefin yıllarca süren dava süreçlerini kısaltmak olduğu belirtiliyor.
İKİ AŞAMALI YARGILAMA MODELİ NASIL İŞLEYECEK?
Yeni sistemde boşanma davaları iki ayrı aşamada ele alınacak. İlk aşamada mahkeme, tarafların boşanma talebini ve özellikle velayet gibi acil konuları öncelikli olarak karara bağlayacak. Eğer taraflar boşanma konusunda hemfikirse, süreç hızlı şekilde tamamlanacak ve boşanma kararı kısa sürede kesinleşecek. İkinci aşamada ise çoğu zaman davaları uzatan nafaka, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımı gibi çekişmeli konular ayrı bir yargılama sürecinde değerlendirilecek. Bu sayede tarafların evlilik bağının sürmesi nedeniyle yaşadığı hukuki ve psikolojik yükün azaltılması amaçlanıyor.
AİLE ARABULUCULUĞU SİSTEMİ DEVREYE GİRECEK
Düzenlemenin bir diğer önemli ayağını ise aile arabuluculuğu oluşturuyor. Çekişmeli davalarda hâkimin yönlendirmesiyle taraflar arabuluculuk sürecine dahil edilecek. Bu süreçte tarafların uzlaştığı konular hızlı şekilde kesinleşecek. Böylece hem mahkemelerin iş yükü azalacak hem de taraflar arasında daha az yıpratıcı bir süreç yaşanması sağlanacak.
“DAVALAR KOLAYLAŞMIYOR, SADECE HIZLANIYOR”
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Yasin Ulu, düzenlemenin yanlış anlaşılmaması gerektiğini vurguladı. Ulu, yeni paketin amacının davaları basitleştirmek değil, yargılama sürelerini kısaltmak olduğunu belirtti. Ulu’ya göre, özellikle tarafların boşanma konusunda hemfikir olduğu ancak sonuçlar üzerinde anlaşamadığı durumlarda yeni sistem devreye girecek. Bu durumda boşanma kararı hızlıca verilecek, ancak nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi başlıklar için yargılama süreci devam edecek.
VATANDAŞLARA YENİ BİR HAYAT FIRSATI
Düzenlemenin en dikkat çeken yönlerinden biri de bireylerin uzun süren davalar nedeniyle hayatlarını askıya almak zorunda kalmaması. Mevcut sistemde bazı boşanma davalarının sonuçları 8-10 yılı bulabiliyor. Yeni modelle birlikte taraflar boşandıktan sonra, diğer hukuki süreçler devam ederken kendi hayatlarına odaklanabilecek.
DAVA AÇARKEN HAZIRLIK ŞART
Öte yandan uzmanlar, düzenlemenin “boşanmak kolaylaştı” şeklinde yorumlanmasının hatalı olacağına dikkat çekiyor. Avukat Yasin Ulu, sosyal medyada oluşan yanlış algılara işaret ederek, hazırlıksız ve delilsiz açılan davaların hızlı şekilde reddedilebileceğini ifade etti. Bu nedenle boşanma sürecine giren kişilerin hukuki hazırlıklarını eksiksiz yapmaları gerektiği, aksi halde beklenen hız avantajının tersine dönebileceği belirtiliyor.
12. Yargı Paketi ile getirilecek düzenlemelerin temelinde, usul ekonomisini sağlamak, mahkemelerin yoğunluğunu azaltmak ve tarafların yıpranmasını en aza indirmek yer alıyor.
