Yunanistan’ın Meis Adası’nın güneyinde dört ülkenin katılımıyla planladığı askerî tatbikat ve GKRY’nin deniz tabanında araştırma hazırlığı, karşılıklı NAVTEX açıklamalarını beraberinde getirdi. Türkiye, Yunanistan’ın bildiri yayımlama yetkisine itiraz ederken, araştırma yapılması planlanan alanın Türk kıta sahanlığında bulunduğunu bildirdi.
Ege ve Doğu Akdeniz’de yayımlanan NAVTEX ilanları, deniz yetki alanlarına ilişkin anlaşmazlıkları yeniden gündeme taşıdı. Yunanistan’ın Fransa, İtalya ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ile gerçekleştirmeyi planladığı askerî tatbikatın yanı sıra, Kıbrıs Adası’nın batısındaki jeofizik araştırma hazırlığına Türkiye’den itiraz geldi.
Ankara, 16 Ekim’de yayımladığı NAVTEX’lerle hem tatbikat bölgesine ilişkin bildiri yetkisi konusundaki tutumunu hem de araştırma sahasına yönelik kıta sahanlığı iddiasını kayda geçirdi.
MEİS’İN GÜNEYİNDE DÖRT ÜLKELİ TATBİKAT
Yunanistan’ın 15 Ekim’de yayımladığı NAVTEX’te, Meis Adası’nın güneyindeki iki ayrı bölgede çok uluslu askerî tatbikat yapılacağı duyuruldu. Tatbikatın Yunanistan, GKRY, Fransa ve İtalya’nın katılımıyla gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Türkiye, ertesi gün yayımladığı bildirimle Yunanistan’ın söz konusu bölgede NAVTEX yayımlama yetkisine itiraz etti.
Ankara’nın yaklaşımında, uluslararası sularda gerçekleştirilen askerî tatbikatlar ile Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını ihlal ettiğini değerlendirdiği faaliyetler ayrı başlıklar olarak ele alınıyor.
GKRY’NİN ARAŞTIRMA PLANI İÇİN TARİH VERİLDİ
Doğu Akdeniz’deki diğer gelişme, GKRY’nin Kıbrıs Adası’nın batısında yapmayı planladığı jeofizik araştırmalar oldu.
Rum yönetimi, 15 Ekim tarihli NAVTEX ilanıyla East to Med Corridor (EMC) kablo sistemi kapsamında bir araştırma gemisinin çalışma yürüteceğini duyurdu. Araştırmaların 21 Ekim–2 Kasım tarihleri arasında gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Türkiye ise 16 Ekim’de yayımladığı NAVTEX’te, çalışmalar için ilan edilen alanın Türk kıta sahanlığı içerisinde bulunduğunu belirterek araştırma planına karşı çıktı.
DİPLOMATİK KAYNAKLARDAN TATBİKAT AÇIKLAMASI
Türkiye Gazetesi’nin diplomatik kaynaklara dayandırdığı habere göre, Yunan medyasında tatbikatın Türkiye’ye karşı düzenleneceği veya su altı kablo faaliyetleriyle bağlantılı olduğu yönünde yer alan haberlerin gerçeği yansıtmadığı belirtildi.
Diplomatik kaynaklar, Ankara’nın tutumunu, “Türkiye, uluslararası hukuktan kaynaklanan hak ve menfaatlerini her şartta muhafaza etmeye kararlıdır” sözleriyle ifade etti.
TATBİKAT İLE DENİZ TABANI ARAŞTIRMASI AYRI BAŞLIKLAR
Savunma uzmanı Turan Oğuz, Yunanistan ve GKRY’nin duyurduğu faaliyetlere ilişkin değerlendirmesinde, uluslararası sulardaki askerî tatbikatlarla deniz tabanında yürütülecek araştırmaların birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Eş zamanlı planlanan faaliyetlerin yeni bir gerilime yol açabileceğini belirten Oğuz, Türkiye’nin olası bir oldubittiye izin vermeyeceği görüşünü dile getirdi.
Oğuz, “Uluslararası sularda tatbikat yapabilirsiniz. Ancak deniz tabanında, Türkiye’nin kıta sahanlığına ilişkin hak iddia ettiği bir bölgede araştırma yapılması farklı bir meseledir” ifadelerini kullandı.
ARAŞTIRMA GEMİSİNİN FAALİYETLERİ TAKİP EDİLECEK
GKRY’nin ilan ettiği araştırma takvimi yaklaşırken, geminin faaliyetlerini hangi sahalarda yürüteceği ve Türkiye’nin itirazına nasıl karşılık verileceği önem taşıyor.
Bölgedeki askerî unsurların olası tutumuna ilişkin değerlendirmeler ise henüz ihtimal düzeyinde bulunuyor. Sürecin seyri, tarafların resmî açıklamaları ve sahada atılacak adımlarla netleşecek.
