Ortadoğu'da son dönemin en kritik diplomatik temaslarından biri Katar'ın başkenti Doha'da gerçekleştirildi. Bölgede ateşkesin sağlanması, İran'ın dondurulmuş mali kaynaklarının kullanımı ve nükleer programla ilgili sürecin ele alındığı görüşmelerin ardından İran ve ABD'den farklı açıklamalar gelmesi dikkat çekti.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Doha'daki temasların tamamlandığını belirterek, İran heyetinin Amerikan tarafıyla herhangi bir görüşme gerçekleştirmediğini açıkladı.
KATAR VE PAKİSTAN İLE ÜÇLÜ TEMAS GERÇEKLEŞTİRİLDİ
Garibabadi yaptığı açıklamada, İran heyetinin Katar ve Pakistan temsilcileriyle üçlü toplantı yaptığını ifade etti. Görüşmelerde özellikle Lübnan'a ilişkin süreç kapsamında ABD ile imzalanan Mutabakat Zaptı'nın uygulanmasının takip edildiğini ve İran'a ait dondurulmuş mali varlıkların serbest bırakılması konusunun ele alındığını söyledi. İranlı yetkili, kamuoyunda yer alan iddiaların aksine ABD heyetiyle herhangi bir doğrudan görüşme yapılmadığını özellikle vurguladı.
6 MİLYAR DOLARLIK VARLIĞIN KULLANIMI MASAYA YATIRILDI
Garibabadi'nin verdiği bilgiye göre, Katar'da gerçekleştirilen görüşmelerde Katarlı heyet ve Merkez Bankası yetkilileriyle İran'a ait yaklaşık 6 milyar dolarlık dondurulmuş fonun kullanım süreci değerlendirildi. İlk aşamada bu kaynağın bir bölümünün İran'ın ihtiyaç duyduğu temel ürünlerin temininde kullanılması konusunda görüş birliğine varıldığı belirtildi. Tarafların, ihtiyaç duyulan malların satın alınarak İran'ın kullanımına sunulması yönünde karar aldığı aktarıldı.
YENİ İLETİŞİM MEKANİZMASI KURULACAK
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı, Doha'daki görüşmeler kapsamında yalnızca mali konuların değil, mutabakatın uygulanmasına ilişkin teknik başlıkların da ele alındığını açıkladı. Bu kapsamda, mutabakatın uygulanmasını takip edecek izleme grubuna yönelik acil iletişim kanalının en geç ertesi güne kadar kurulmasının kararlaştırıldığı bildirildi. Ayrıca mutabakat metninde tespit edilen eksikliklerin belgelerle kayıt altına alınarak ilgili taraflara iletilmesi konusunda da uzlaşmaya varıldığı ifade edildi.
TRUMP'TAN İYİMSER MESAJ
İran'ın "ABD ile görüşme yapılmadı" açıklamasına karşın ABD Başkanı Donald Trump farklı bir değerlendirmede bulundu. Trump, İran'la yürütülen diplomatik temasların olumlu ilerlediğini belirterek, "İran'la çok iyi görüşmeler yapıyoruz. Çok iyi anlaşıyoruz." ifadelerini kullandı. ABD Başkanı'nın açıklamaları ile İran tarafının değerlendirmeleri arasında oluşan farklılık, Doha'daki diplomatik sürecin niteliğine ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getirdi.
NÜKLEER PROGRAM VURGUSU
Trump, olası yeni bir bölgesel savaş ihtimaline ilişkin yöneltilen soruyu da yanıtladı. ABD Başkanı, Washington yönetimi açısından temel önceliğin değişmediğini belirterek, "En önemli konu İran'ın nükleer silaha sahip olmaması." değerlendirmesinde bulundu.
MUTABAKAT ZAPTI NELERİ ÖNGÖRÜYOR?
Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda hazırlanan mutabakat zaptı, bölgede yaşanan çatışmaların sona erdirilmesine yönelik önemli maddeler içeriyor. Taslak çerçevesinde, ABD ve İsrail saldırıları sonrasında başlayan savaş kapsamında 60 günlük bir ateşkes sağlanması, uluslararası enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın yeniden deniz trafiğine açılması ve İran'ın nükleer programına ilişkin nihai bir anlaşmaya ulaşılması için takvim oluşturulması hedefleniyor.
