1859 yılında ortaya atılan ve çözümü için 1 milyon dolar ödül konulan hipoteze ilişkin açıklama, bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Alpöge, çalışmasında Claude ile birlikte geliştirdiği yöntemin hipotezin daha kapsamlı bir versiyonunu da kapsadığını belirtti. Ancak ortaya konulan çalışmanın bağımsız matematikçiler tarafından incelenmesi ve doğrulanması gerekiyor. Henüz resmî olarak kabul edilmiş bir çözüm bulunmuyor.

167 YILLIK MATEMATİK PROBLEMİ İÇİN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA

Anthropic bünyesinde çalışan matematikçi Levent Alpöge, 20 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı dört sayfalık açıklamada, şirketin yapay zekâ modeli Claude ile birlikte Riemann Hipotezi'nin kanıtını bulduğuna inandığını duyurdu.

Alpöge, açıklamasında Claude ile yürüttüğü ortak çalışmanın sonucunda matematik tarihinin en önemli problemlerinden birine çözüm geliştirdiğini ifade etti. Araştırmacı, ortaya koyduğu yöntemin yalnızca Riemann Hipotezi'ni değil, Genelleştirilmiş Riemann Hipotezi olarak bilinen daha kapsamlı problemi de kapsadığını ileri sürdü.

Duyuru, matematik ve yapay zekâ dünyasında geniş yankı uyandırırken, gözler çalışmanın bağımsız uzmanlar tarafından yapılacak incelemesine çevrildi.

Ankara'nın ortasında ışıl ışıl görüntü! Bu manzara gece bambaşka
Ankara'nın ortasında ışıl ışıl görüntü! Bu manzara gece bambaşka
İçeriği Görüntüle

1 MİLYON DOLARLIK ÖDÜLÜ BULUNUYOR

Riemann Hipotezi, Alman matematikçi Bernhard Riemann tarafından 1859 yılında ortaya atıldı. Asal sayıların dağılımıyla yakından ilişkili olan hipotez, matematiğin en önemli çözülmemiş problemlerinden biri olarak kabul ediliyor.

Hipotez, Riemann zeta fonksiyonunun sıfır noktalarının belirli bir matematiksel doğru üzerinde bulunduğunu öne sürüyor. Bu iddianın kanıtlanması, asal sayıların dağılımına ilişkin matematiksel anlayış açısından son derece önemli sonuçlar doğurabilecek.

Clay Matematik Enstitüsü tarafından 2000 yılında açıklanan yedi Milenyum Ödülü Problemi arasında yer alan Riemann Hipotezi'nin çözümüne 1 milyon dolar ödül veriliyor.

Ancak ödülün kazanılması için yalnızca bir araştırmacının çözüm iddiasında bulunması yeterli değil. Enstitünün belirlediği kurallara göre çözümün hakemli bir bilimsel dergide yayımlanması ve matematik dünyasında en az iki yıl boyunca kabul görmesi gerekiyor.

KANIT İÇİN 17 MİLYON SATIRLIK LEAN KODU

Alpöge'nin çalışmasında dikkat çeken ayrıntılardan biri de kullanılan yöntem oldu. Araştırmacı, Claude'un yardımıyla matematiksel kanıtı Lean adı verilen programlama diliyle oluşturduğunu açıkladı.

Matematiksel ispatların bilgisayar ortamında biçimsel olarak denetlenmesini sağlayan Lean, bir kanıtın mantıksal adımlarının belirli kurallar çerçevesinde kontrol edilmesine imkân tanıyor.

Associated Press'in aktardığı bilgilere göre çalışmanın Lean kodu yaklaşık 17 milyon satırdan oluşuyor. Alpöge'nin açıklamasında, Claude ile yürütülen çalışmanın yüz binlerce sayfalık içerik ürettiği de belirtildi.

Araştırmacı, matematiksel kanıtın bütün ayrıntılarını içeren kapsamlı ve anlaşılır bir metnin hazırlanmasının zaman alacağını ifade etti. Ayrıca çalışmadaki bütün matematiksel adımlara henüz tam olarak hâkim olmadığını ve daha ayrıntılı bir açıklama hazırlamayı planladığını belirtti.

Bu durum, yapay zekâ destekli matematiksel araştırmalarda bilgisayar tarafından denetlenebilen bir ispat ile insanların matematiksel olarak anlayıp değerlendirebildiği bir kanıt arasındaki farkı da gündeme getirdi.

MATEMATİK DÜNYASINDA BÜYÜK HEYECAN YARATTI

Levent Alpöge'nin açıklaması, Riemann Hipotezi üzerine çalışan matematikçilerin de dikkatini çekti.

Hipotez alanında tanınan matematikçilerden Brian Conrey, AFP'ye yaptığı açıklamada gelişmeyi matematik tarihi açısından son derece önemli olabilecek bir iddia olarak değerlendirdi.

Conrey, açıklamayı büyük bir heyecanla karşıladığını belirtirken, Alpöge'nin yayımladığı kısa notları gördüğünü ancak henüz kanıtın tamamını incelemediğini söyledi. Çalışmanın oldukça karmaşık göründüğünü ifade eden matematikçi, ayrıntılı metni talep ettiğini de aktardı.

Dolayısıyla matematik dünyasında oluşan heyecan, henüz kanıtın doğrulandığı anlamına gelmiyor. Uzmanların çalışmayı incelemesi ve matematiksel adımların bağımsız biçimde değerlendirilmesi gerekiyor.

ANTHROPIC CEO'SU DARIO AMODEI'YE DE DANIŞTI

Alpöge, çalışmasını kamuoyuna duyurmadan önce Anthropic CEO'su Dario Amodei ile görüştüğünü de açıkladı.

Duyurunun, Anthropic'in borsadaki halka arzının ardından gelmesi zamanlamaya ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Araştırmacı da açıklamanın zamanlamasının bazı kişiler tarafından şüpheyle karşılanabileceğini kabul etti.

Öte yandan Anthropic, daha önce de Claude'un Riemann Hipotezi üzerinde yürüttüğü çalışmalar hakkında açıklama yapmıştı. Şirket, Ağustos 2026'da yayımladığı araştırmada Claude'un hipotezi kanıtlayamadığını ancak zeta fonksiyonunun sıfır noktalarıyla ilgili bağlantılı bir matematiksel sonuçta ilerleme sağladığını duyurmuştu.

OPENAI'NİN MİLYON DOLARLIK PROBLEM AÇIKLAMASI DA GÜNDEMDEYDİ

Yapay zekâ şirketlerinin matematik alanındaki çalışmaları son dönemde daha fazla gündeme gelmeye başladı. Anthropic'in açıklamasından yaklaşık iki ay önce rakip şirket OpenAI de Navier-Stokes denklemleriyle ilgili bir Milenyum Ödülü problemi üzerinde yapay zekâ destekli bir çalışma gerçekleştirdiğini duyurmuştu.

Akışkanların hareketini açıklayan denklemlerle ilgili bu problem de Clay Matematik Enstitüsü tarafından belirlenen yedi büyük matematik probleminden biri.

OpenAI'nin çalışması da matematik çevrelerinde tartışma yaratmış, kanıtın kapsamı ve doğruluğuna ilişkin incelemeler gündeme gelmişti. Bu gelişmeler, yapay zekâ sistemlerinin bilimsel araştırmalarda üstlenebileceği rolü yeniden tartışmaya açtı.

1 MİLYON DOLARLIK ÖDÜL HENÜZ KAZANILMIŞ DEĞİL

Levent Alpöge'nin açıklaması matematik dünyasında büyük ilgi görse de Riemann Hipotezi'nin çözüldüğü henüz resmen doğrulanmış değil.

Clay Matematik Enstitüsü'nün problem sayfasında hipotez hâlâ çözülmemiş problemler arasında bulunuyor. Alpöge'nin ortaya koyduğu çalışmanın bağımsız uzmanlar tarafından incelenmesi, bilimsel yayın sürecinden geçmesi ve enstitünün ödül koşullarını karşılaması gerekiyor.

Kaynak: Haber Merkezi