Hürmüz Boğazı’ndan yapılan sevkiyatın durması, dünya enerji arzını ciddi şekilde etkiledi. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve 110 milyar metreküp doğalgazın piyasadan çekilmesi, küresel enerji fiyatlarını yukarı taşıdı. Hollanda merkezli TTF doğalgaz piyasasında fiyatlar 27 Şubat’ta megavatsaat başına 32 avro iken, 3 Mart itibarıyla yüzde 68 artışla 52 avroya yükseldi.
Uzmanlar, Boğaz’dan taşınan petrol ve LNG’nin yaklaşık yüzde 20’sinin bu rota üzerinden gerçekleştiğini, alternatif rotalarla yalnızca günlük 5 milyon varillik sevkiyatın telafi edilebildiğini belirtiyor.
PETROL FİYATLARINDA TARİHİ ARTIŞ
Brent petrol fiyatları savaşın başlamasından bu yana yüzde 13’ün üzerinde artarak 85 dolar seviyesini geçti. Irak’ın üretimi durdurma kararı ve bölgedeki çatışmalar fiyatları daha da yükseltme potansiyeline sahip. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda petrolün varil fiyatının 100-150 dolar bandına ulaşabileceğini öngörüyor. Boğazdaki gemi trafiği yüzde 90 azaldı, Basra Körfezi’nde 150’den fazla tanker bekletiliyor. Çatışmalarda en az 5 tanker hasar gördü, 2 denizci yaşamını yitirdi.
AVRUPA’DA ENERJİ REZERVLERİ KRİTİK SEVİYEYE GERİLEDİ
Gas Infrastructure Europe verilerine göre, Avrupa’daki doğalgaz depolama tesislerinin doluluk oranı yüzde 30’un altına düştü. Hollanda, İsveç, Hırvatistan ve Letonya’da rezervler kritik seviyelerin altına inerken, Almanya’da benzin ve dizel fiyatları hızlı bir şekilde yükseldi. Uzmanlar, petrol fiyatlarının 150 dolara çıkması halinde Avrupa ekonomisinin ciddi büyüme kaybı yaşayabileceğini ifade ediyor.
TÜRKİYE VE DİĞER ÜLKELER ÜZERİNDE ETKİLER
Türkiye’de enerji bağımlılığı nedeniyle cari açığın yüzde 7-18 arasında artabileceği, enflasyonun 5-10 puan yükselebileceği ve büyümenin yüzde 1-2 yavaşlayabileceği öngörülüyor. Ayrıca mülteci akını ve sınır güvenliği maliyetlerinin de gündeme gelmesi bekleniyor. ABD’de enflasyonun yüzde 0,8 artabileceği, borsalarda yüzde 10-15 düşüş yaşanabileceği belirtiliyor. Çin ve Hindistan gibi büyük enerji ithalatçısı ülkeler de ciddi şekilde etkilenebilir. Suudi Arabistan ise kısa vadede petrol gelirleriyle kazanç sağlayabilir ancak uzun vadede altyapı ve güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalabilir.
ERDOĞAN’IN UYARISI HAKLI ÇIKTI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, savaşın ilk günlerinde yaptığı açıklamada, çatışmanın büyümesinin küresel güvenlik ve ekonomik istikrar için ciddi sonuçlar doğurabileceğini vurgulamıştı. Erdoğan, “Çatışma sürecinin bölgesel ve küresel güvenlik açısından çok ciddi neticeleri olacaktır. Bu nedenle yangının daha fazla büyümeden söndürülmesi şarttır” ifadelerini kullanmıştı. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, Erdoğan’ın öngörülerini doğrulamış oldu.
