Sosyal Güvenlik Kurumu, haksız kazanç elde edenlere karşı yürüttüğü denetimleri artırarak sürdürmeye devam ediyor. Kurumun özellikle son yıllarda yoğunlaştığı incelemelerden biri ise “hileli boşanma” vakaları oldu.
Yetkililer, kağıt üzerinde boşanıp fiilen birlikte yaşamaya devam eden kişilerin sistem üzerinden ve saha araştırmalarıyla tespit edildiğini belirtti. Bu yöntemle yetim aylığı almaya devam eden binlerce kişi, denetmenlerin incelemeleri sonucu ortaya çıkarılıyor.
YETİM AYLIĞI ŞARTLARI VE SUİSTİMAL
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemine göre, sigortalı bir kişinin vefatı halinde geride kalan hak sahiplerine dul ve yetim aylığı bağlanıyor. Özellikle kız çocuklarının bu aylıktan yararlanabilmesi için evli olmaması ya da boşanmış olması gerekiyor.
Ancak bazı kişilerin, bu haktan yararlanmak için eşlerinden resmi olarak boşanıp aynı evde yaşamaya devam ettiği tespit ediliyor. Bu durumun hem hukuka aykırı hem de kamu kaynaklarının kötüye kullanımı anlamına geldiği vurgulandı.
“SGK’YA CİDDİ ZARAR VERİYOR”
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan İsa Karakaş, sahte boşanmaların sadece bireysel bir ihlal olmadığını belirterek bunun kamu zararına yol açtığını ifade etti.
Karakaş, bu yöntemle elde edilen gelirlerin aslında gerçek hak sahiplerinin hakkını gasp ettiğini ve sosyal güvenlik sisteminde ciddi açıklar oluşturduğunu dile getirdi.
7 BİN 438 KİŞİNİN MAAŞI KESİLDİ
Yapılan denetimler sonucunda son üç yıl içinde toplam 7 bin 438 kişinin haksız yere aldığı maaşın kesildiği açıklandı. İncelemelerde sadece maaşların durdurulmasıyla kalınmadığı, geçmişe dönük ödemelerin de geri talep edildiği bildirildi.
Yetkililer, denetimlerin artarak devam edeceğini ve benzer yöntemlere başvuranların tespit edilmesinin an meselesi olduğunu vurguluyor.
İHBARLARIN ÇOĞU YAKIN ÇEVREDEN
Denetim süreçlerinde en dikkat çeken unsurlardan biri ise ihbar mekanizması. Uzmanlara göre, sahte boşanma yapan kişileri çoğu zaman en yakın çevresi ortaya çıkarıyor.
“Alo 170” hattı üzerinden ya da resmi dilekçelerle yapılan başvurularla komşular, akrabalar ve hatta aile bireyleri bu durumları yetkililere bildiriyor. Yapılan ihbarlar, denetimlerin başlamasında önemli rol oynuyor.
BÜYÜKŞEHİRLER ÖNE ÇIKIYOR
Sahte boşanma vakalarının özellikle emekli nüfusun yoğun olduğu büyükşehirlerde daha sık görüldüğü ifade ediliyor. İstanbul, Ankara ve Zonguldak gibi iller, usulsüzlüklerin en fazla tespit edildiği bölgeler arasında yer alıyor.
Bu şehirlerde hem nüfus yoğunluğu hem de sosyal güvenlikten yararlanan kişi sayısının fazla olması, denetimlerin daha sık yapılmasına neden oluyor.
HİLELİ BOŞANMANIN BEDELİ AĞIR
SGK tarafından yapılan tespitlerin ardından ilgili kişiler için ciddi yaptırımlar uygulanıyor. Öncelikle bağlanan maaşlar tamamen kesiliyor. Bununla birlikte geçmişte yapılan tüm ödemeler, faizleriyle birlikte geri talep ediliyor.
Ayrıca yalnızca idari yaptırımlarla sınırlı kalınmıyor. SGK, bu kişilere karşı “nitelikli dolandırıcılık” ve “resmi belgede sahtecilik” suçlamalarıyla savcılığa suç duyurusunda bulunabiliyor. Bu da sürecin ceza davalarına kadar uzanmasına yol açabiliyor.
