İran’da “Ulusal Fars (Basra) Körfezi Günü” kapsamında açıklama yapan İran Dini Lideri Hamaney, bölgedeki gelişmelere ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Hamaney, ABD’nin planlarında yaşadığı başarısızlığın ardından Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda yeni bir dönemin kapısının aralandığını ifade etti.
Açıklamasında, “ABD’nin kendi planındaki utanç verici başarısızlığından iki ay sonra, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nda yeni bir sayfa açılıyor” ifadelerine yer veren Hamaney, bölgenin geleceğine ilişkin iddialı mesajlar verdi.
ABD VARLIĞINA SERT ELEŞTİRİ
Hamaney, ABD’nin bölgedeki askeri varlığını doğrudan hedef alarak bunun güvenliği tehdit ettiğini savundu. ABD üslerinin zayıf olduğunu öne süren İran lideri, bu yapıların ne müttefiklerini ne de kendilerini koruyabilecek kapasiteye sahip olmadığını dile getirdi. İran lideri, ABD’nin Basra Körfezi’ndeki varlığını “en büyük güvensizlik kaynağı” olarak nitelendirirken, bölge ülkelerinin güvenliğinin dış güçler olmadan sağlanabileceğini vurguladı.
HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ YÖNETİM PLANI
Hamaney’in açıklamasında en dikkat çeken başlıklardan biri ise Hürmüz Boğazı için hazırlanan yeni yönetim planı oldu. İran’ın bu planla bölgedeki deniz güvenliğini sağlayacağını belirten Hamaney, düşman olarak nitelendirdiği aktörlerin bu stratejik su yolunu kullanmasının engelleneceğini ifade etti. Yeni yönetim modelinin yalnızca güvenliği değil, aynı zamanda ekonomik refahı da artıracağını belirten Hamaney, bu sürecin bölge halklarına huzur ve kalkınma getireceğini savundu.
“BİLİMSEL KAZANIMLAR ULUSAL SERMAYEDİR”
İran lideri konuşmasında ülkesinin nükleer ve füze teknolojileri dahil olmak üzere bilimsel ilerlemelerine de değindi. Bu kazanımların “ulusal sermaye” olarak görüleceğini belirten Hamaney, söz konusu kapasitenin kara, hava ve deniz sınırları gibi korunacağını ifade etti.
ABD-İRAN GERİLİMİNDE SON DURUM
ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden gerilim yeniden hareketlenmişti. Diplomatik temasların hız kazandığı süreçte Tahran yönetimi, daha önce sunduğu ancak Washington tarafından kabul edilmeyen barış planını yeniden gözden geçirdiğini duyurdu. Revize edilen teklifin kapsamının genişletileceği ve kısa süre içinde ABD’ye iletilmesinin beklendiği konuşuluyor. Ancak yeni teklifin içeriğine dair detaylar henüz netleşmedi.
BEYAZ SARAY İLK TEKLİFİ YETERSİZ BULMUŞTU
ABD yönetimi, İran’ın ilk sunduğu öneriyi yetersiz gördü. Beyaz Saray, teklifin İran’ın nükleer stokları ve uranyum zenginleştirme faaliyetlerini kapsamadığını vurguladı. Washington’a göre bu başlıklar çözülmeden kalıcı bir anlaşma mümkün değil. İlk teklifin daha çok Hürmüz Boğazı’ndaki deniz ablukası ve bölgesel güvenlik konularına odaklandığı, bu nedenle ABD tarafından sınırlı ve eksik bulunduğu belirtildi.
ABD’DEN ULUSLARARASI KOALİSYON GİRİŞİMİ
ABD’nin, Hürmüz Boğazı’ndaki ticari gemi trafiğini korumak amacıyla uluslararası bir koalisyon oluşturma çabalarını hızlandırdığı belirtildi. ABD Dışişleri Bakanlığı’nın, dünya genelindeki diplomatik temsilciliklerine talimat göndererek ülkeleri “Denizcilik Özgürlüğü Yapısı” adlı girişime katılmaya ikna etmeye çalıştığı aktarıldı. Plan kapsamında diplomatik koordinasyonun Dışişleri Bakanlığı tarafından sağlanacağı, askeri ve teknik desteğin ise ABD Merkez Komutanlığı tarafından yürütüleceği ifade ediliyor.
İRAN’DAN DENİZ ABLOKASINA TEPKİ
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ABD’nin planladığı deniz ablukasına sert tepki göstermişti. Pezeşkiyan, bu tür girişimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu ve başarı şansı bulunmadığını ifade etmişti. Ayrıca söz konusu adımların bölgedeki gerilimi artıracağı ve Körfez’de kalıcı istikrarı tehdit edeceği uyarısında bulunmuştu.
