İkinci el araç piyasasını yakından ilgilendiren oto ekspertiz düzenlemesinde yeni ayrıntılar ortaya çıktı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik taslağıyla birlikte hem ekspertiz ücretlerinde hem de raporlama süreçlerinde önemli değişiklikler yapılması planlanıyor. Yeni sistemle birlikte ekspertiz hizmetlerinde standart oluşturulması ve tüketicilerin daha güvenli işlem yapmasının hedeflendiği belirtiliyor.
Taslağa göre oto ekspertiz ücretleri artık belirli kriterlere göre şekillenecek. Bakanlık, kamu kurumları ve ilgili meslek kuruluşlarının görüşlerini alarak ücretler için alt ve üst sınır belirleyebilecek. Ücretlendirme sistemi ise her bölgede aynı olmayacak. Araç sınıfı, ekspertiz kapsamı, il ve ilçe gibi kriterlere göre farklı fiyat uygulamaları devreye alınabilecek.
EKSPERTİZ ÜCRETLERİ BÖLGEYE GÖRE DEĞİŞECEK
Yeni düzenleme kapsamında ekspertiz ücretlerinin kontrol altına alınması amaçlanıyor. Özellikle büyükşehirlerde artan fiyat farklılıklarının önüne geçilmesi için taban ve tavan ücret uygulaması planlanıyor. Böylece vatandaşların aynı hizmet için farklı bölgelerde aşırı ücretlerle karşılaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yetkililer, fiyatlandırmanın araç tipi ve ekspertiz detayına göre şekilleneceğini belirtiyor. Örneğin motor, kaporta, elektronik sistemler veya detaylı mekanik incelemeleri içeren paketlerin ücretleri birbirinden farklı olacak.
TÜM EKSPERTİZ RAPORLARI DİJİTAL SİSTEME YÜKLENECEK
Taslakta dikkat çeken en önemli başlıklardan biri de Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi oldu. Yeni sistem sayesinde ekspertiz raporlarına ait tüm teknik veriler dijital ortamda kayıt altına alınacak. Ekspertiz firmaları; araç kimlik bilgileri, ekspertiz sonuçları ve teknik inceleme detaylarını belirlenen standart şablon üzerinden sisteme yüklemek zorunda olacak. Bu bilgiler araç geçmişinin takip edilmesi amacıyla kullanılacak.
Böylece ikinci el araç satın almak isteyen vatandaşlar; aracın geçmiş ekspertiz kayıtlarına daha güvenli şekilde ulaşabilecek. Sistemde ayrıca araçların tescil bilgileri, muayene geçmişi, kilometre verileri, hasar kayıtları, servis bilgileri ve teknik detayları da sorgulanabilecek.
HATALI RAPORLARDA SORUMLULUK EKSPERTİZ FİRMASINDA OLACAK
Yeni düzenleme ile ekspertiz şirketlerinin sorumluluğu da artırılıyor. Hazırlanan raporlarda eksik bilgi verilmesi, hasarların gizlenmesi veya arızaların tespit edilmemesi halinde oluşabilecek maddi kayıplardan ekspertiz işletmeleri sorumlu tutulacak. Araçta sonradan ortaya çıkan ve raporda yer almayan kusurlar nedeniyle oluşan değer kaybı ya da tamir masrafları konusunda ekspertiz firmalarının yükümlülüğü bulunacak.
EKSPERTİZ RAPORLARINDA YENİ TANIMLAR GELİYOR
Taslak yönetmelikle birlikte ekspertiz raporlarında kullanılacak teknik ifadeler de standart hale getiriliyor. Buna göre klima, cam otomatiği veya elektronik sistemlerin komutlara yanıt vermemesi “fonksiyon kaybı” olarak değerlendirilecek. Motor ya da şanzımandan gelen normal dışı mekanik sesler ise “sesli çalışma” şeklinde kayıt altına alınacak.
Kaporta değerlendirmelerinde de yeni kriter uygulanacak. Bir parçanın yüzde 30’dan fazlasının sonradan boyandığının tespit edilmesi halinde ilgili bölüm raporda “boyalı” olarak işlenecek.
5 GÜN İÇİNDE İTİRAZ HAKKI OLACAK
Yeni sistemde tüketicilere itiraz hakkı da tanınıyor. Ekspertiz raporunun eksik ya da hatalı olduğu düşünülürse vatandaşlar, raporun oluşturulmasının ardından 5 gün içinde dijital sistem üzerinden itiraz başvurusu yapabilecek. Ekspertiz işletmeleri ise bu başvurulara en geç 3 gün içinde yanıt vermek zorunda olacak. İtirazın kabul edilmesi halinde araç yeniden incelenecek ve ekspertiz raporu ücretsiz şekilde yenilenecek. Önceki rapor ise geçersiz sayılacak.
Taslak düzenlemeyle ekspertiz raporlarında tarafları etkileyebilecek yorumların da önüne geçilecek. Raporlarda alıcı veya satıcının pazarlık sürecini etkileyebilecek tavsiye, kanaat veya yönlendirici ifadeler yer alamayacak.
