İran’da 28 Aralık 2025’te başlayan ekonomik kriz protestoları, iki haftadır ülke genelinde etkisini sürdürüyor. Başkent Tahran başta olmak üzere çok sayıda kentte devam eden gösterilerde can kayıpları hızla artıyor. Sağlık Bakanlığı kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 217’ye yükseldi.
"ÇOĞU GERÇEK MERMİYLE ÖLDÜRÜLDÜ"
Time dergisine konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir doktor, Tahran’daki altı hastanede en az 217 protestocunun ölümünün kayda geçtiğini, bu ölümlerin büyük bölümünün gerçek mermi nedeniyle yaşandığını söyledi.
BBC Farsça Servisi ise Tahran’daki bir hastane çalışanına dayandırdığı haberinde, yaklaşık 38 kişinin baş ve kalp bölgesine isabet eden kurşunlarla öldüğünü aktardı. Aynı kaynaklara göre, Neyşabur kentinde güvenlik güçlerinin askeri tüfekler kullanarak en az 30 kişiyi öldürdüğü ifade edildi.
ARALARINDA ÇOCUKLAR DA VAR
CNN’e konuşan bir kadın doktor, hayatını kaybedenler arasında çocukların da bulunduğunu belirterek,
“5 yaşında bir çocuk annesinin kollarındayken vuruldu” dedi.
Doktor, güvenlik güçlerinin yalnızca protestoculara değil, olay yerindeki sivillere ve yoldan geçenlere de ateş açtığını, hastanelerin dolup taştığını ve birçok yaralının kimlik tespiti korkusuyla hastaneye gitmekten kaçındığını söyledi. Bu nedenle yaralıların özel kliniklerde gizlice tedavi edilmeye çalışıldığı da bildirildi.
İRAN GENEL BAŞSAVCISI’NDAN “İDAM” TEHDİDİ
İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, protestoculara yönelik sert açıklamalarda bulundu. İran Devlet Televizyonu’na konuşan Muvahhidi, savcılıklara talimat vererek,
“Halka ihanet eden ve ülkenin huzurunu bozanlara yönelik iddianameler vakit kaybetmeden hazırlanmalı” dedi.
Muvahhidi, göstericilerin “muharebe suçu” kapsamında yargılanacağını belirterek,
“Failler kandırıldık diyerek kurtulacaklarını sanmasın. Tüm uyarılar yapılmıştır” ifadelerini kullandı.
İran Ceza Kanunu’nun 282. maddesi, muharebe suçu işleyenler için idam cezası öngörürken, hakimlere sürgün veya uzuv kesme gibi alternatif cezalar verme yetkisi de tanıyor.
PROTESTOLAR NASIL BAŞLADI?
İran’da gösteriler, 28 Aralık 2025’te yerel para biriminin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi ve ekonomik kriz nedeniyle Tahran Büyük Çarşı esnafının başlattığı protestolarla başladı. Kısa sürede ülkenin birçok kentine yayılan gösteriler, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle karşılaştı.
RESMİ RAKAMLAR AÇIKLANMIYOR
İran yönetimi, ölü ve yaralı sayısına ilişkin resmi veri paylaşmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 9 Ocak’ta yayımladığı raporda 15’i güvenlik görevlisi olmak üzere 65 kişinin öldüğünü, 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığını açıklamıştı.
Ancak son sağlık verileri, gerçek ölü sayısının çok daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor.
