İsrail hükümetinin 1915 olaylarına ilişkin aldığı yeni karar, Ankara ile Tel Aviv arasında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. İsrail Kabinesi, Osmanlı İmparatorluğu döneminde yaşanan ve uluslararası kamuoyunda uzun yıllardır tartışma konusu olan 1915 olaylarını "Ermeni Soykırımı" olarak tanıyan teklifi oybirliğiyle kabul etti. Kararın yürürlüğe girebilmesi için İsrail Parlamentosu'nun (Knesset) onayından geçmesi gerekiyor.
Kararın ardından Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı yazılı bir açıklama yayımlayarak İsrail'e sert tepki gösterdi. Açıklamada, İsrail hükümetinin siyasi bir kararla hukuki ve tarihi gerçekleri göz ardı ettiği belirtilirken, kararın Gazze'de devam eden uluslararası yargı süreçlerinden dikkati uzaklaştırma amacı taşıdığı ifade edildi.
"KENDİ SUÇLARINI ÖRTBAS ETMEYİ HEDEFLİYOR"
Dışişleri Bakanlığı'nın açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Tüm dünyanın gözü önünde Filistin halkına yönelik sistematik zulüm uygulayan ve Uluslararası Adalet Divanı'nda Gazzelilere karşı soykırım işlemek suçundan yargılanmakta olan İsrail hükümeti, 1915 olaylarıyla ilgili olarak kabul ettiği siyasi kararla kendi suçlarını örtbas etmeyi hedeflemektedir.
Hukuki ve tarihi gerçekleri yok addeden bu kötü niyetli girişim, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde Filistinlilere karşı işlenen suçlarla bağlantılı olarak yürütülen soruşturma kapsamında haklarında tutuklama emri bulunan Netanyahu ve suç ortaklarının içinde bulunduğu sıkışmışlığı gözler önüne sermektedir.
Türkiye, İsrail'in bölgedeki genişlemeci ve istikrarsızlaştırıcı politikalarının son bulması ve Netanyahu hükümetinin Filistin halkı başta olmak üzere sivillere karşı işlediği suçlardan dolayı hukuk önünde hesap vermesi için kararlılıkla çalışmaya devam edecektir."
İSRAİL'DE SÜREÇ HENÜZ TAMAMLANMADI
İsrail Kabinesi'nin aldığı karar, hükümet düzeyinde kabul edilmiş olsa da henüz nihai aşamaya ulaşmış değil. Kararın resmiyet kazanabilmesi için İsrail Parlamentosu'nda da kabul edilmesi gerekiyor. Bu yönüyle süreç henüz tamamlanmış değil.
İsrail yönetimi, geçmiş yıllarda Türkiye ile diplomatik ilişkileri gözeterek bu konuda resmi bir tanıma kararı almaktan kaçınmıştı. Son yıllarda iki ülke arasında yaşanan diplomatik gerilimlerin ardından bu politikanın değiştiği değerlendirildi.
1915 OLAYLARI NEDİR?
1915 olayları, devletin ve milletin milli güvenliğini ihlal edilmesi, halkın huzurunun bozulması nedeniyle Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti'nin çıkardığı Sevk ve İskân Kanunu (Tehcir Kanunu) kapsamında çok sayıda Ermeni'nin Suriye ve Osmanlı Devleti'nin farklı bölgelerine zorunlu göçe tabi tutulduğu süreci ifade ediyor.
Uluslararası tarihçilerin ve çok sayıda ülkenin önemli bir bölümü, yaşananları "soykırım" olarak tanımlarken; Türkiye, 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Soykırım Sözleşmesi'nin geriye dönük uygulanamayacağını, olayların savaş koşullarında yaşandığını ve hayatını kaybedenlerin yalnızca Ermenilerden ibaret olmadığını savunuyor. Ankara ayrıca olayların bağımsız tarihçilerden oluşacak ortak bir komisyon tarafından tüm arşivler incelenerek araştırılması yönündeki çağrısını uzun yıllardır sürdürüyor.
