Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), teknolojik altyapısını güçlendirerek kira gelirlerinin takibinde yeni bir döneme geçti. Yeni sistem kapsamında; banka hesaplarındaki düzenli para girişleri, tapu sicil kayıtları eş zamanlı olarak analiz ediliyor. Yapay zekâ, her ay düzenli gelir elde ettiği halde kira beyannamesi vermeyen mülk sahiplerini otomatik olarak tespit ederek “Riskli Mükellef” statüsüne alıyor.
Bu aşamadan sonra herhangi bir ihbar ya da şikâyete gerek kalmadan, mükellef hakkında otomatik inceleme süreci başlatılıyor.
SAHA DENETİMLERİ KAPI KAPI YAPILIYOR
Bakanlığın çalışmaları yalnızca dijital verilerle sınırlı kalmıyor. Vergi müfettişleri ve saha ekipleri, özellikle kira hareketliliğinin yoğun olduğu bölgelerde yerinde denetimler gerçekleştiriyor.
Ekipler, kiracıların kapısını çalarak; kiranın banka yoluyla mı yoksa elden mi ödendiğini, sözleşmede yer alan tutar ile fiilen ödenen rakamın uyumlu olup olmadığını sorguluyor. Kiracı beyanları ile ev sahibinin vergi kaydı arasında fark tespit edilmesi halinde, mülk sahibi hakkında geriye dönük yasal işlem başlatılıyor.
VERGİ KAÇIRANA İKİ KAT YÜK
Denetimlerde usulsüzlük tespit edilen ev sahiplerini yalnızca ödenmeyen verginin tahsili beklemiyor. Maliye, vergi kaybına neden olanlar için Vergi Ziyaı Cezası da uyguluyor. Bu kapsamda; beyan edilmeyen vergi tutarı kadar ek ceza, ayrıca gecikme faizi hesaplanıyor. Böylece gizlenen kira geliri, ev sahibine katlanarak geri dönüyor.
KISA SÜRELİ KİRALAMALAR DA MERCEK ALTINDA
Maliye’nin yakın takibindeki bir diğer alan ise kısa süreli kiralamalar. Airbnb gibi dijital platformlar üzerinden yapılan günlük ve haftalık kiralamalar, hem vergi hem de güvenlik açısından denetleniyor. Kurallara uymayanlara, vergi cezalarının yanı sıra emniyet birimleri tarafından da yüksek tutarlı idari para cezaları kesiliyor.
Uzmanlar, cezalı duruma düşmemek için kira gelirlerinin Mart ayı sonuna kadar eksiksiz şekilde beyan edilmesi gerektiğini hatırlattı.
