ABD Başkanı Donald Trump, Orta Doğu’da gerilimin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan ticari gemilere ilişkin önemli bir açıklama yaptı. Trump, pazartesi günü itibarıyla “Özgürlük Projesi” (Project Freedom) adı verilen bir operasyonun başlatılacağını duyurarak, uluslararası ticaret açısından kritik öneme sahip bölgede yeni bir sürecin başlayacağını bildirdi.
Trump, operasyonun temel amacının bölgede sıkışıp kalan gemilerin güvenli şekilde geçişini sağlamak olduğunu vurguladı. Açıklamasında, bu gemilerin ve mürettebatlarının yaşanan çatışmalarla doğrudan ilgisi olmadığını belirten Trump, söz konusu ülkeleri “masum ve tarafsız” olarak nitelendirdi.
TRUMP’TAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMALAR
ABD Başkanı, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Dünyanın her yerinden gelen ve birçoğunun Orta Doğu’da gözle görülür ve şiddetli bir şekilde devam eden bu ihtilafla hiçbir ilgisi olmayan ülkeler, Amerika Birleşik Devletleri’nden, Hürmüz Boğazı’nda mahsur kalan gemilerini kurtarmaya yardım edip edemeyeceğimizi sordular. Bu ülkelerin yaşananlarla kesinlikle hiçbir alakası yoktur; onlar sadece tarafsız ve masum tanıklardır!”
Trump, ABD’nin bu çağrılara kayıtsız kalmayacağını belirterek, gemilerin güvenli şekilde bölgeden çıkarılması için gerekli tüm adımların atılacağını ifade etti. Ayrıca temsilcilerinin İran ile yürüttüğü temasların olumlu ilerlediğini ve bunun diplomatik bir çözüm doğurabileceğini dile getirdi.
“ÖZGÜRLÜK PROJESİ” NEYİ AMAÇLIYOR?
Trump’ın açıklamasına göre operasyon, yalnızca ticari gemilerin güvenliğini sağlamakla sınırlı kalmayacak; aynı zamanda bölgede deniz ulaşımının yeniden güvenli hale getirilmesini hedefleyecek. ABD yönetimi, operasyonun tamamen insani bir girişim olduğunu ve hiçbir ülkeyi hedef almadığını vurguluyor. Trump, bu girişimi “Amerika Birleşik Devletleri, Orta Doğu ülkeleri ve özellikle İran adına yapılan insani bir jest” olarak tanımladı. Operasyon kapsamında, mahsur kalan gemilerin mürettebatlarının karşı karşıya olduğu zorluklara da dikkat çekildi.
GIDA VE YAŞAM MALZEMELERİ TÜKENİYOR
ABD Başkanı, bölgede bekleyen gemilerde ciddi insani sorunların yaşandığını belirtti. Açıklamasında, bazı gemilerde gıda başta olmak üzere temel ihtiyaç malzemelerinin tükenme noktasına geldiğini vurgulayan Trump, mürettebatın sağlık ve hijyen koşullarının da risk altında olduğunu ifade etti. Bunun acil müdahaleyi zorunlu kıldığını belirten Trump, operasyonun gecikmeden başlatılmasının önemine dikkat çekti.
“ENGELLENİRSE GÜÇ KULLANILIR”
Trump’ın açıklamasında en dikkat çeken unsurlardan biri ise olası müdahale senaryosu oldu. ABD Başkanı, insani amaçlarla başlatılacak bu sürecin engellenmesi halinde askeri gücün devreye girebileceğini açıkça dile getirdi. “Eğer bu insani süreç herhangi bir şekilde engellenirse, bu müdahale maalesef güç kullanılarak ele alınmak zorunda kalacaktır” ifadelerini kullanan Trump, Washington yönetiminin kararlılığını net bir şekilde ortaya koydu.
HÜRMÜZ KRİZİNİN ARKA PLANI
Bölgede yaşanan gerilimin temelinde, İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından alınan kararlar bulunuyor. 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’e ait olduğu belirtilen saldırıların ardından İran, 2 Mart itibarıyla Hürmüz Boğazı’nı deniz trafiğine kapattığını duyurmuştu.
Yaşanan gelişmenin ardından ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar hız kazanırken, Pakistan’da yürütülen müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanması gerilimi daha da artırdı. Sürecin ardından ABD, bölgede deniz kontrolünü artırmaya yönelik adımlar attı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı da 13 Nisan’da yaptığı açıklamada, İran limanlarına giriş-çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukası başlatılacağını duyurarak bölgedeki askeri hareketliliği üst seviyeye çıkardı.
