TCMB tarafından hazırlanan “Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ”, 14 Mart 2022 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Yaklaşık dört yılı aşkın süredir uygulanan düzenlemenin temel amacı, vatandaşların ve şirketlerin ellerinde bulunan fiziki altınların finansal sistem içerisine alınması ve ekonomiye kazandırılmasıydı.
Yeni kararla birlikte 2022/11 sayılı söz konusu tebliğ tamamen yürürlükten kaldırıldı. Kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı 22 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdiği bildirildi.
FİZİKİ ALTINLAR SİSTEME NASIL DAHİL EDİLİYORDU?
Yürürlükten kaldırılan sistem, yurt içinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin sahip oldukları fiziki altınları finansal sisteme aktarmalarına imkan sağlıyordu.
Bu kapsamda vatandaşlar belirlenen şartlar doğrultusunda ellerindeki fiziki altınları yetkili kuyumcular, rafineriler veya doğrudan banka şubeleri aracılığıyla sisteme dahil edebiliyordu. Bankacılık sistemine aktarılan altınların belirli koşullar altında Türk lirası cinsinden mevduat veya katılma hesaplarına dönüştürülmesi mümkün oluyordu.
Uygulamanın arkasındaki temel hedef, ekonominin dışında tutulan ve kamuoyunda “yastık altı altın” olarak ifade edilen fiziki varlıkların finansal sisteme kazandırılmasıydı.
EK GETİRİ İMKÂNI DA SONA ERDİ
Düzenlemenin kaldırılmasıyla birlikte yeni dönemde söz konusu mekanizma kapsamında sağlanan Merkez Bankası kaynaklı ilave getiri ve destek imkânından yararlanma uygulaması da sona ermiş oldu.
Eski sistemde fiziki altınlarını finansal sisteme aktaran vatandaşların Türk lirası mevduat veya katılma hesaplarına ilişkin belirli şartlar çerçevesinde ek getiri elde etmesine imkan tanınıyordu. Böylece altınını sisteme dahil eden tasarruf sahibinin, yalnızca banka tarafından sunulan faiz veya kâr payıyla sınırlı kalmayan bir destek mekanizmasından yararlanabilmesi amaçlanıyordu.
Yeni kararla birlikte bu özel teşvik mekanizması için yeni dönem kapandı.
MEVCUT HESAP SAHİPLERİ NE OLACAK?
Düzenlemenin yürürlükten kaldırılması, daha önce sisteme dahil olmuş vatandaşların mevcut haklarının anında ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor.
Kararda, daha önce fiziki altınlarını sisteme kazandırarak vadeli hesap açmış olanların haklarının korunacağı belirtildi. Söz konusu hesaplar, vade sonuna kadar açılış sırasında belirlenen sözleşme şartları doğrultusunda işlem görmeye devam edecek.
Dolayısıyla mevcut hesap sahipleri açısından kritik tarih, yalnızca tebliğin yürürlükten kaldırıldığı tarih değil, açılmış olan hesabın vade tarihi olacak.
KARAR NEDEN ÖNEMLİ?
TCMB'nin kararı, yıllardır uygulanan ve fiziki altınların bankacılık sistemine çekilmesini hedefleyen özel bir teşvik mekanizmasının sona ermesi açısından dikkat çekiyor.
2022 yılında devreye alınan düzenlemeyle amaç, vatandaşların ellerindeki fiziki altınları finansal sisteme yönlendirerek hem tasarrufların kayıtlı finansal sistem içerisinde değerlendirilmesini hem de finansal kaynakların artırılmasını sağlamaktı. Yaklaşık dört yılın ardından bu özel mekanizmanın kaldırılmasıyla birlikte, fiziki altınların sisteme kazandırılmasına yönelik bu teşvik modelinde yeni bir döneme geçilmiş oldu.
