Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin tüketiciye etkisini sınırlamak amacıyla mart ayında devreye alınan eşel mobil sistemi, benzin ve LPG için 30 Eylül'e kadar uygulanacak. Temmuz ayında yapılan düzenlemeyle sistemin kademeli biçimde sonlandırılması kararlaştırılırken, 1 Ekim 2026 itibarıyla uygulamanın tamamen sona ermesi öngörüldü.
Temmuzdaki düzenlemeye göre yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanması halinde, 1 Ağustos-30 Eylül döneminde artışın yüzde 25'lik bölümü ÖTV üzerinden karşılanıyor. Rafineri fiyatlarında düşüş olması halinde ise düşüş tutarı kadar ÖTV artışı uygulanıyor. Bu mekanizmanın 1 Ekim'de kaldırılmasıyla birlikte benzin ve LPG'de eşel mobil uygulaması sona erecek.
BENZİNDE 12,48 TL'LİK ARTIŞ HESABI
Benzin açısından 1 Ekim öncesinde en çok tartışılan konu, eşel mobil uygulamasının sona ermesiyle birlikte ÖTV tutarının hangi seviyeye çıkacağı. Sektör kaynaklarının paylaştığı hesaplamaya göre benzinde litre başına 4,43 TL olan ÖTV'nin 14,83 TL'ye yükselmesi halinde vergi tutarında 10,40 TL'lik artış oluşacak. ÖTV'deki bu değişimin yüzde 20 KDV etkisiyle birlikte pompaya toplam yansımasının yaklaşık 12,48 TL olması bekleniyor.
Bu hesaplamanın gerçekleşmesi halinde benzinin litre fiyatı 90 TL seviyesinin üzerine çıkabilecek. Ancak 1 Ekim'deki nihai pompa fiyatı, o tarihe kadar petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri fiyatları ve diğer piyasa unsurlarındaki değişimlere bağlı olarak farklılaşabilecek.
EŞEL MOBİL MART AYINDA DEVREYE ALINMIŞTI
Eşel mobil sistemi, petrol fiyatlarında ve uluslararası piyasalarda yaşanan sert hareketlerin akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla 4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile uygulamaya alındı. İlk düzenlemede, 2 Mart'taki fiyatlar baz alınarak belirli petrol ürünlerinde meydana gelecek fiyat artışlarının yüzde 75'ine kadar olan bölümünün ÖTV'den karşılanması öngörüldü. Böylece petrol fiyatları ve döviz kurundaki yükselişin pompa fiyatlarına daha sınırlı yansıması hedeflendi.
Temmuz ayında yapılan değişiklikle ise sistemin kapsamı daraltıldı ve akaryakıttaki fiyat artışlarının vergiden karşılanma oranı ağustos ve eylül döneminde yüzde 25'e indirildi. Aynı düzenlemeyle eşel mobil uygulamasının 1 Ekim'de sona ermesi karara bağlandı.
MOTORİNDE KADEMELİ ÖTV MODELİ UYGULANIYOR
Benzinden farklı olarak motorinde ise ağustos ayında ayrı bir vergi düzenlemesine geçildi. 13 Ağustos 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile motorinin eşel mobil sistemi kapsamından çıkarılması ve ÖTV'nin yıl sonuna kadar kademeli artırılması kararlaştırıldı. Bu düzenlemeye göre motorinde ağustos ayının 13-31 tarihleri arasında ÖTV sıfırlandı. Sonrasında vergi tutarının her ay 3'er lira artırılması öngörüldü.
Buna göre eylülde 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL ÖTV uygulanacak. Motorinde litre başına ÖTV tutarının 1 Ocak 2027'den itibaren 13,9006 TL olarak uygulanması planlanıyor. Böylece motorin için eşel mobil uygulaması yerine yıl sonuna kadar kademeli ÖTV modeli uygulanmış olacak.
GÖZLER YENİ BİR DÜZENLEME OLUP OLMAYACAĞINDA
Benzinde 1 Ekim itibarıyla eşel mobil sisteminin sona ermesi, verginin mevcut yapısının yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Sektör kaynaklarının hesaplamasında 4,43 TL'den 14,83 TL'ye çıkması öngörülen ÖTV'nin KDV etkisiyle birlikte pompaya yaklaşık 12,48 TL yansıması bekleniyor. Bu hesaplama, mevcut düzenlemenin değiştirilmemesi ve belirtilen ÖTV tutarlarının uygulanması senaryosuna dayanıyor. Nihai fiyat ise 1 Ekim'e kadar uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki hareketlerin yanı sıra rafineri fiyatlarındaki değişimlere göre şekillenecek.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından temmuz ayında yapılan düzenlemede eşel mobil sisteminin 1 Ekim'de yürürlükten kaldırılacağı açıklanmıştı. Ağustos ayında motorin için ayrıca kademeli ÖTV modeline geçilirken, benzin ve LPG'deki mevcut sistemin 30 Eylül'e kadar devam etmesi kararlaştırılmıştı.
