Türkiye'de yargı sistemine ilişkin yeni düzenlemeleri içeren 12. Yargı Paketi, bugün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gündemine geliyor. AK Parti tarafından hazırlanan ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı 4. Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında şekillendirilen teklif, hem hukuk hem de ceza yargılamalarında önemli değişiklikleri beraberinde getiriyor.
Teklifin temel amacı, yargı süreçlerini hızlandırmak, mahkemelerdeki iş yükünü azaltmak ve dijital uygulamaların kullanımını yaygınlaştırmak. Pakette yer alan düzenlemeler, vatandaşların adalete erişimini kolaylaştırmayı ve davaların daha kısa sürede sonuçlandırılmasını hedefliyor.
DURUŞMALAR ARASINDAKİ SÜRE ÜÇ AYI GEÇEMEYECEK
Teklifin dikkat çeken maddelerinden biri, hukuk yargılamalarındaki duruşma sürelerine ilişkin düzenleme oldu. Buna göre, iki duruşma arasındaki süre en fazla üç ay olarak belirlenecek. Ancak bilirkişi incelemelerinin uzaması, istinabe işlemleri veya mahkemenin kontrolü dışındaki zorunlu nedenlerin ortaya çıkması halinde hâkimler daha ileri bir tarihe duruşma günü verebilecek. Bunun için mahkemelerin gerekçelerini açık bir şekilde karara yansıtması gerekecek.
E-DURUŞMA UYGULAMASI GENİŞLİYOR
Yargıda dijitalleşmeyi artırmayı hedefleyen pakette e-Duruşma sistemine yönelik önemli bir genişleme de bulunuyor. Yeni düzenleme kapsamında yalnızca belirli dava türlerinde değil, ön inceleme duruşmalarında da ses ve görüntü aktarımı yoluyla elektronik ortamda duruşma yapılabilmesinin önü açılıyor. Böylece tarafların ve avukatların fiziki olarak mahkemeye gitme zorunluluğunun azaltılması, zamandan tasarruf sağlanması ve yargı hizmetlerinin daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.
HESABINI BAŞKASINA KULLANDIRANA HAPİS CEZASI GÜNDEMDE
12. Yargı Paketi'nin en dikkat çekici başlıklarından biri de banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına ilişkin düzenleme oldu.
Türk Ceza Kanunu'nda yapılması planlanan değişiklikle, haksız menfaat sağlamak amacıyla banka hesap bilgilerini başka kişilerin kullanımına sunanlara yönelik yeni bir suç tanımı getirilecek. Bu kapsamda hesaplarını yasa dışı faaliyetlerde kullanılmak üzere başkalarına veren kişiler hakkında hapis cezası uygulanabilmesinin önü açılacak.
Son yıllarda özellikle dolandırıcılık, yasa dışı para transferleri ve bilişim suçlarında "hesap kiralama" yönteminin yaygınlaşması nedeniyle hazırlanan düzenlemenin, mali suçlarla mücadelede önemli bir adım olacak.
YARGITAY'IN BOZMA YETKİSİNDE YENİ DÜZENLEME
Teklifte, yargılamaların uzamasına neden olan görev ve yetki uyuşmazlıklarının azaltılmasına yönelik değişiklikler de yer alıyor. Yeni düzenlemeye göre Yargıtay, bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar dışındaki dosyalarda yalnızca görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle bozma kararı veremeyecek.
KANUNİ FAİZ ORANI YÜZDE 31'E YÜKSELTİLECEK
12. Yargı Paketi kapsamında, Anayasa Mahkemesi'nin iptal ettiği bazı düzenlemeler de yeniden ele alınıyor. Teklife göre kanuni faiz oranının mevcut yüzde 24 seviyesinden yüzde 31'e çıkarılması planlanıyor. Düzenlemenin, ekonomik gelişmeler ve değişen finansal koşullar dikkate alınarak hazırlandığı belirtildi.
GENEL AF ÇIKACAK MI?
Kamuoyunda en çok merak edilen konuların başında ise genel af beklentisi geliyor. Ancak Meclis'e sunulacak 12. Yargı Paketi'nin mevcut metninde, mahkûmların cezalarının tamamen kaldırılmasına veya kapsamlı bir genel af uygulamasına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmuyor. Bu nedenle paketin şu aşamada bir "genel af paketi" niteliği taşımadığı kaydedildi.
İNFAZ DÜZENLEMESİ PAKETTE YER ALIYOR MU?
Kamuoyunda uzun süredir tartışılan infaz sistemine ilişkin kapsamlı bir değişiklik de teklif metninde yer almıyor. 12. Yargı Paketi; ağırlıklı olarak yargı süreçlerinin hızlandırılması, e-Duruşma uygulamalarının yaygınlaştırılması, görev ve yetki uyuşmazlıklarının azaltılması ve bazı ceza hükümlerinin yeniden düzenlenmesine odaklanıyor.
