YAŞ SEBZE VE MEYVE PİYASASI MERCEK ALTINA ALINDI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşmasına kadar geçen tedarik süreci incelemeye alındı.
Soruşturma kapsamında Ticaret Bakanlığı Hal Kayıt Sistemi ile Tarım ve Orman Bakanlığı Çiftçi Kayıt Sistemi verileri incelenirken, Vergi Denetim Kurulu tarafından hazırlanan raporlardaki tespitler de dosyaya dahil edildi.
Yaklaşık 1250 çiftçinin beyanına başvurulan soruşturmada, tedarikçi konumundaki bazı firmaların çiftçilerden aldıkları ürünleri gerçek alış fiyatlarının üzerinde göstererek müstahsil makbuzu düzenledikleri yönünde tespitlere yer verildi.
FİYATLARIN YUKARI YÖNLÜ ETKİLENDİĞİ İDDİASI
Soruşturma dosyasındaki tespitlere göre bazı firmaların ürün arzını gerçekte olduğundan düşük, maliyetleri ise yüksek gösterdiği değerlendirildi. Ayrıca tedarik zincirinin gereksiz şekilde uzatılarak yaş sebze ve meyve fiyatlarının yukarı yönlü etkilenmiş olabileceği üzerinde duruldu.
Vergi Denetim Kurulu raporlarında bazı firmaların gerçeği yansıtmadığı değerlendirilen müstahsil makbuzları düzenlediği, bazı belgelerin hayatını kaybetmiş kişiler adına hazırlandığı belirtildi. Bazı kişilerin ise kendi adlarına düzenlenen belgelerden haberdar olmadıklarını beyan ettikleri kaydedildi.
BURSA’DA 5 ŞÜPHELİ DOSYADA YER ALDI
41 şüpheli yöneticinin bulunduğu soruşturmanın Bursa ayağında 5 şüpheli hakkında işlem başlatıldı.
Dosyada Bursa’dan Ahmet D., Sabri B., Casım A., Ayşenur A. ve İsmail S. isimleri yer aldı. Şüphelilerin Yıldırım, Nilüfer, İznik ve Osmangazi ilçeleriyle bağlantılı oldukları belirlendi.
Bursa bağlantılı firmalar arasında Ahmet D.’nin Yıldırım ilçesi Gökdere’deki firması, Sabri B. ve Casım A.’nın Nilüfer’deki faaliyetleri ile İznik ve Osmangazi’de adresleri bulunan iki gıda şirketinin yer aldığı belirtildi.
HAYATINI KAYBETMİŞ 49 KİŞİ ADINA 87 MAKBUZ TESPİTİ
Soruşturma dosyasındaki dikkat çekici tespitlerden biri Ahmet D. hakkında hazırlanan bölümde yer aldı.
Vergi Denetim Kurulu raporuna göre, Ahmet D. tarafından 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında daha önce hayatını kaybetmiş 49 kişi adına toplam 87 müstahsil makbuzu düzenlendiği tespit edildi.
Söz konusu belgelerin toplam tutarının 2 milyon 524 bin 987 lira 35 kuruş olduğu belirtildi. Raporda bazı kişilerin ölüm tarihlerinin belgelerin düzenlendiği tarihten yıllar öncesine ait olduğu kaydedilirken, bu kişiler adına hazırlanan belgelerin gerçek bir ürün teslimine dayanıp dayanmadığının da araştırıldığı bildirildi.
“ÜRÜN SATMADIM, FİRMAYI TANIMIYORUM” BEYANLARI DOSYAYA GİRDİ
Vergi Denetim Kurulu raporunda, bazı kişilerin kendi adlarına düzenlenen müstahsil makbuzlarından haberdar olmadıklarına yönelik beyanlarına da yer verildi.
Y.G. isimli kişinin adına toplam 1 milyon 59 bin 975 lira tutarında müstahsil makbuzu düzenlendiği belirtildi. Y.G.’nin herhangi bir ürün satmadığını, zirai faaliyet ve üretiminin bulunmadığını ve Ahmet D.’yi tanımadığını beyan ettiği kaydedildi.
Yusuf K.’nin ise adına düzenlenen belgelerden haberdar olmadığını ve ürün satmadığını belirttiği, aynı zamanda Ahmet D.’nin çalışanı olduğunu söylediği aktarıldı.
Raporda bazı kişilerin Ahmet D.’nin yanında çalıştıklarını ve köylülerden ürün topladıklarını söyledikleri de yer aldı.
BİR KİŞİ ADINA YAKLAŞIK 7,9 MİLYON LİRALIK MAKBUZ DÜZENLENDİ
İncelemelerde bir başka kişinin adına toplam 7 milyon 932 bin 22 lira 25 kuruş tutarında müstahsil makbuzu düzenlendiği belirtildi.
Söz konusu kişinin ise belgelerde kendi üretmediği bazı ürünlerin kendi adına gösterildiğini beyan ettiği aktarıldı. Bu tespitler kapsamında belgelerdeki ürünlerin gerçekten üretilip üretilmediği ve teslimatların gerçekleşip gerçekleşmediği de incelemeye alındı.
ARAZİDEN BANKA HAREKETLERİNE KADAR İNCELENDİ
Vergi Denetim Kurulu tarafından yürütülen çalışmada yalnızca müstahsil makbuzlarıyla yetinilmedi. Belgelerde yer alan ürünlerin üretim ve teslimat süreçlerinin gerçek olup olmadığının belirlenmesi amacıyla farklı veriler karşılaştırıldı.
Üreticilerin beyanları, sahip oldukları veya kullandıkları arazilerin büyüklükleri, üretim kapasiteleri, ürünlerin hasat dönemleri, kantar ve nakliye belgeleri, Hal Kayıt Sistemi bildirimleri ile banka ve ödeme hareketlerinin birlikte incelendiği belirtildi.
İncelemelerde bazı müstahsil makbuzlarının gerçek bir ürün teslimine dayanmadığı yönünde tespitlere ulaşıldığı kaydedildi. Bazı kişilerin çiftçilik yapmadıklarını, ilgili firmaları tanımadıklarını veya bu firmalara herhangi bir ürün teslim etmediklerini beyan ettikleri bildirildi.
Bazı belgelerde gösterilen ürün miktarlarının ise üreticilerin arazi büyüklükleri ve makul üretim kapasiteleriyle açıklanamadığı belirtildi.
22 İLDE 109 ADRESE EŞ ZAMANLI OPERASYON
Soruşturma kapsamında Türkiye genelinde 41 büyük dağıtıcı firma ile 41 şüpheli yönetici hakkında gözaltı kararı verildi.
Operasyonların 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamete yönelik eş zamanlı olarak gerçekleştirildiği bildirildi. Vergi Denetim Kurulu raporunda, araştırmanın ilk aşamasında riskli olduğu değerlendirilen 207 firma arasından yüksek tutarlı müstahsil makbuzlarıyla öne çıkan 15 firmanın seçildiği, ikinci aşamada ise 26 firma hakkında tespitler yapıldığı belirtildi.
SORUŞTURMA ÇOK SAYIDA SUÇ İDDİASI YÖNÜNDEN SÜRÜYOR
Soruşturmanın “fiyatları etkileme”, Vergi Usul Kanunu’na muhalefet, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçları yönünden sürdürüldüğü öğrenildi.
Şüpheliler hakkındaki işlemler devam ederken, soruşturma kapsamında elde edilen delillerin toplanması ve incelenmesinin ardından adli sürecin devam edeceği bildirildi.
