Düzenleme kapsamında akaryakıtta temmuz-aralık döneminde otomatik Yİ-ÜFE kaynaklı ÖTV artışı yapılmayacak, fiyat artışlarını dengelemek amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi ise 1 Ekim 2026 itibarıyla tamamen sona erecek.
Sigarada da vergi yapısında değişikliğe gidilirken, nispi ÖTV oranı düşürüldü, maktu vergi tutarları ise yeniden belirlendi. Hazine ve Maliye Bakanlığı, yapılan düzenlemelerin hem enflasyonla mücadele sürecini desteklemeyi hem de bütçe üzerindeki mali yükü azaltmayı amaçladığını açıkladı.
AKARYAKITTA EŞEL MOBİL SİSTEMİ KADEMELİ OLARAK KALDIRILACAK
Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile mart ayında uygulamaya alınan eşel mobil sisteminin kademeli olarak sona erdirilmesi kararlaştırıldı.
Sistem kapsamında, uluslararası petrol fiyatları veya rafineri satış fiyatlarında yaşanan artışların pompa fiyatlarına doğrudan yansımaması için ÖTV'den geçici indirim yapılıyordu. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin tüketiciye etkisi sınırlandırılıyordu.
Yeni kararla birlikte bu uygulama üç aylık geçiş sürecinin ardından tamamen kaldırılacak.
GEÇİŞ SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Karara göre, yurt içi rafineri fiyatlarında artış yaşanması halinde uygulanacak ÖTV desteği kademeli olarak azaltılacak.
Buna göre; 31 Temmuz 2026'ya kadar rafineri fiyatlarındaki artışın yüzde 50'si ÖTV indirimiyle karşılanacak.
1 Ağustos-30 Eylül 2026 tarihleri arasında ise bu oran yüzde 25 olarak uygulanacak.
1 Ekim 2026 itibarıyla eşel mobil sistemi tamamen sona erecek.
Öte yandan rafineri fiyatlarında düşüş yaşanması halinde ise yapılan indirim kadar ÖTV yeniden artırılarak vergi dengesi korunacak.
TEMMUZ-ARALIK DÖNEMİNDE AKARYAKITA OTOMATİK ÖTV ZAMMI UYGULANMAYACAK
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de akaryakıt ürünlerinde Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ne (Yİ-ÜFE) bağlı otomatik ÖTV artışının askıya alınması oldu.
Normal şartlarda her yıl temmuz ayında Yİ-ÜFE oranı doğrultusunda güncellenen ÖTV tutarları, bu yıl akaryakıt ve petrol ürünlerinde temmuz-aralık döneminde uygulanmayacak.
Bu kararın özellikle pompa fiyatlarına ek maliyet oluşmasını önleyerek enflasyon üzerindeki baskının azaltılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
AMAÇ BÜTÇE YÜKÜNÜ AZALTMAK
Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynakları, düzenlemenin temel amacının eşel mobil sisteminin kamu maliyesi üzerindeki yükünü hafifletmek olduğunu belirtti.
Bakanlık değerlendirmesinde, mart ayında devreye alınan sistemin dezenflasyon sürecine önemli katkı sağladığına dikkat çekildi. Son dönemde küresel petrol fiyatlarında yaşanan normalleşme nedeniyle sistemin aşamalı olarak kaldırılmasının fiyat istikrarı açısından ciddi bir risk oluşturmasının beklenmediği ifade edildi.
SİGARADA ÖTV ORANI DÜŞÜRÜLDÜ
Resmî Gazete'de yayımlanan ayrı bir Cumhurbaşkanı Kararı ile sigaradaki vergi yapısında da değişikliğe gidildi.
Yeni düzenlemeye göre sigarada uygulanan nispi ÖTV oranı yüzde 45'ten yüzde 42'ye indirildi.
Bununla birlikte; asgari maktu vergi 2,2953 TL, maktu vergi ise 23,7404 TL olarak yeniden belirlendi.
Vergi sistemindeki bu değişiklikle birlikte sigara üreticilerinin fiyat güncellemesi yaparken karşılaştığı vergi yükünün yeniden dengelenmesi amaçlanıyor.
FİYAT ARTIŞI İÇİN GEREKEN EŞİK DÜŞTÜ
Yeni vergi yapısıyla birlikte üreticilerin fiyat artırabilmesi için gerekli olan asgari artış tutarında da değişiklik yapıldı.
Önceki uygulamada üreticilerin 1 liralık fiyat artışı yapabilmesi için en az 3,19 liralık fiyat düzenlemesine gitmesi gerekirken, yeni sistemle bu tutar 2,91 liraya indirildi.
Buna karşılık, nispi vergi oranındaki indirimin kamu gelirlerinde oluşturabileceği olası kaybın artırılan maktu vergiyle telafi edilmesi planlanıyor.
ALKOLLÜ İÇECEKLER VE DİĞER TÜTÜN ÜRÜNLERİNDE UYGULAMA DEĞİŞMEDİ
Yeni düzenleme yalnızca sigarayı kapsıyor. Sigara dışında kalan puro, nargile tütünü, elektronik sigara tütünleri ve diğer tütün mamulleri ile alkollü içeceklerde ise mevcut uygulama devam edecek.
Bu ürünlerde temmuz-aralık döneminde Yİ-ÜFE oranına bağlı ÖTV güncellemesi uygulanmayı sürdürecek.
VERGİ POLİTİKASINDA YENİ DÖNEM
Ekonomi yönetimi, akaryakıt ve sigarada yapılan yeni ÖTV düzenlemeleriyle hem enflasyonla mücadele sürecini desteklemeyi hem de kamu maliyesindeki vergi gelirlerini daha dengeli bir yapıya kavuşturmayı hedefliyor.
Akaryakıtta eşel mobil sisteminin kaldırılmasıyla birlikte piyasa mekanizmasının daha etkin işlemesi amaçlanırken, sigarada yapılan vergi düzenlemesiyle sektörün fiyatlama esnekliği artırılırken bütçe gelirlerinin korunması da hedefleniyor. Yeni uygulamaların önümüzdeki aylarda akaryakıt fiyatları, enflasyon ve vergi gelirleri üzerindeki etkisi yakından takip edilecek.
