Üst Kurul toplantısında HBO Max, Prime Video, Netflix ve Disney+ platformlarında yayımlanan farklı yapımlar değerlendirildi. RTÜK, incelemeler sonucunda bazı içeriklerin müstehcenlik, şiddetin özendirilmesi, çocuk istismarı ile toplumun milli ve manevi değerlerine aykırılık kapsamında yayın ilkelerini ihlal ettiğine karar verdi.
Kararlar doğrultusunda söz konusu yapımların kataloglardan çıkarılmasına ve platformlara idari para cezası uygulanmasına hükmedildi.
RTÜK DİJİTAL PLATFORMLARDAKİ İÇERİKLERİ MASAYA YATIRDI
RTÜK, gündemde bulunan yayın ihlallerini değerlendirmek amacıyla Üst Kurul toplantısını gerçekleştirdi. Toplantıda geleneksel televizyon yayınlarının yanı sıra internet üzerinden isteğe bağlı yayın hizmeti sunan dijital platformlardaki içerikler de ele alındı.
Yapılan değerlendirmelerin ardından HBO Max ve Netflix'e yüzde 3, Prime Video ve Disney+'a ise yüzde 5 oranında idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı. RTÜK ayrıca incelemeye konu olan yapımların kataloglardan çıkarılmasına karar verdi.
Üst Kurulun kararlarında, yaptırımların 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8'inci maddesinde düzenlenen yayın hizmeti ilkelerine dayandırıldığı belirtildi.
HBO MAX'A MÜSTEHCENLİK GEREKÇESİYLE CEZA
RTÜK'ün inceleme yaptığı ilk yapım, HBO Max platformunda yayımlanan “Bang My Box: The Robin Byrd Story” adlı belgesel film oldu.
Üst Kurul, yapımda cinsellik ve pornografik unsurların açık biçimde sergilendiği değerlendirmesinde bulundu. RTÜK kararında ayrıca yapımda eş cinsel ilişkilerin meşrulaştırıldığı yönünde tespitlere yer verildi.
Bu gerekçelerle HBO Max'ın, 6112 sayılı Kanun'un toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı yayın yapılamayacağına ilişkin hükmü ile “Müstehcen olamaz” hükmünü ihlal ettiği değerlendirildi.
RTÜK, söz konusu yapımın katalogdan çıkarılmasına ve HBO Max'a yüzde 3 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
PRİME VİDEO'YA “SPARTACUS: HOUSE OF ASHUR” YAPTIRIMI
RTÜK toplantısında Prime Video'da yayımlanan “Spartacus: House of Ashur” dizisi de gündeme geldi.
Üst Kurulun değerlendirmesinde, tarihi kurgu ve aksiyon-macera türünde sunulan dizide yoğun şiddet görüntülerinin bulunduğu belirtildi. Kararda özellikle ağır çekim kan görüntüleri, uzuv kopmaları ve şiddetin ayrıntılı biçimde gösterilmesine dikkat çekildi.
Bunun yanı sıra kadın ve erkek bedeninin yoğun biçimde teşhir edildiği ve cinsel içerikli sahnelerin aşırı ölçüde kullanıldığı değerlendirmesi yapıldı.
RTÜK, dizinin “Müstehcen olamaz” ve “Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz” hükümlerine aykırılık oluşturduğuna karar verdi.
Bu kapsamda “Spartacus: House of Ashur”un katalogdan çıkarılması ve Prime Video'ya yüzde 5 oranında idari para cezası uygulanması kararlaştırıldı.
NETFLİX'E “HEARTSTOPPER: SONSUZA DEK” CEZASI
RTÜK'ün bir diğer inceleme konusu ise Netflix'te yayımlanan “Heartstopper: Sonsuza Dek” adlı film oldu.
Üst Kurul kararında, yapımın 18 yaş ve üzeri, cinsellik ve argo uyarılarıyla yayımlandığına dikkat çekildi. Filmin, gençlere yönelik olduğu belirtilen bir eserden uyarlandığı ve eş cinsel ilişkilere ilişkin sahnelerin müzik ve görsel efektler eşliğinde estetik bir anlatımla sunulduğu değerlendirmesi yapıldı.
RTÜK, yapımın özellikle genç izleyiciler üzerindeki etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Üst Kurul kararında, filmde LGBTQ+ ilişkilerinin olumlandığı ve normalleştirildiği yönündeki tespitin Türk aile yapısı, milli ve manevi değerler ile genel ahlak anlayışı açısından yayın ilkelerine aykırılık oluşturduğu belirtildi.
Bu gerekçelerle Netflix'e, 6112 sayılı Kanun'un “Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz” hükmünü ihlal ettiği gerekçesiyle yaptırım uygulandı.
Netflix'teki filmin katalogdan çıkarılmasına ve platforma yüzde 3 idari para cezası verilmesine karar verildi.
DİSNEY+'A ÇOCUK İSTİSMARI GEREKÇESİYLE YAPTIRIM
RTÜK'ün karar aldığı dördüncü platform ise Disney+ oldu. Üst Kurul, platformda yayımlanan “A Teacher” adlı diziyi de inceledi.
Dizinin merkezinde yetişkin bir öğretmen ile reşit olmayan öğrencisi arasındaki ilişki bulunuyor. RTÜK, yapımda öğretmenin öğrencisine yönelik istismar niteliğindeki davranışlarının bazı sahnelerde romantikleştirilmiş ve erotikleştirilmiş bir ilişki biçiminde sunulduğu değerlendirmesinde bulundu.
Üst Kurul, bu anlatım biçiminin çocuk istismarının niteliğini belirsizleştirme ve söz konusu davranışların olağanlaştırılması riskini taşıdığı görüşünü ortaya koydu.
Bu nedenle Disney+'ın, 6112 sayılı Kanun'da yer alan “Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez” hükmünü ihlal ettiği sonucuna varıldı.
RTÜK, “A Teacher” dizisinin katalogdan çıkarılmasına ve Disney+'a yüzde 5 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
DÖRT PLATFORMA VERİLEN CEZALAR
RTÜK'ün son toplantısında alınan kararlarla birlikte dört büyük dijital platformun farklı yapımları yaptırım kapsamına girdi. HBO Max ve Netflix yüzde 3, Prime Video ve Disney+ ise yüzde 5 idari para cezasıyla karşı karşıya kaldı.
Bununla birlikte RTÜK yalnızca para cezası uygulamadı. İncelemeye konu olan dört yapımın da ilgili platformların kataloglarından çıkarılması yönünde karar verildi.
