Türk halk müziğine kazandırdığı yorumlarla tanınan Ruhi Su, opera eğitimiyle türkü geleneğini buluşturan sanatçılar arasında yer aldı. Van’da başlayan, Adana ve Ankara’da şekillenen yaşamıyla dikkat çeken sanatçının eşi, ailesi ve kökenine ilişkin bilgiler de merak ediliyor. İşte Ruhi Su’nun hayatı ve sanat yolculuğu…
RUHİ SU KİMDİR?
Tam adı Mehmet Ruhi Su olan sanatçı, 1912 yılında Van’da dünyaya geldi. Opera sanatçısı, halk müziği yorumcusu ve besteci olarak tanındı. Ankara Devlet Konservatuvarı’ndaki eğitimini 1942’de tamamlayan Su, Devlet Operası’nda görev yaptı.
Basbariton sesiyle tanınan sanatçı, opera çalışmalarının yanında halk türkülerine yöneldi. Anadolu’nun farklı yörelerinden derlediği ezgileri seslendirdi; geleneksel halk ozanlarının ve çağdaş şairlerin eserlerini besteleyerek müzikle buluşturdu.
RUHİ SU NERELİ?
Ruhi Su’nun doğum yeri Van olmakla birlikte çocukluğunun önemli bir bölümü Adana’da geçti. Çok küçük yaşta Adana’ya getirilen sanatçı, bir ailenin yanında yaşadıktan sonra öksüzler yurdunda büyüdü. Müzikle ilişkisi de burada gelişti; çocukluk yıllarında keman çalmaya başladı.
Doğduğu şehir nedeniyle Vanlı olarak anılan Ruhi Su’nun yetişmesinde Adana’nın önemli bir yeri bulunuyor.
RUHİ SU KAÇ YAŞINDA, NE ZAMAN ÖLDÜ?
Ruhi Su hayatta değildir. 20 Eylül 1985’te İstanbul’da hayatını kaybetti. Sanatçının vefatının ardından yayımlanan dönemin gazete haberlerinde ölüm yaşı 73 olarak verildi. 1912 doğumlu sanatçının ölümünün üzerinden, 20 Eylül 2026 itibarıyla 41 yıl geçti.
RUHİ SU’NUN EŞİ KİMDİR?
Ruhi Su’nun eşi, evlenmeden önceki adı Sıdıka Umut olan Sıdıka Su’dur. İkilinin yolları Ankara’da, üniversite ve koro çalışmaları çevresinde kesişti. Türkülere duydukları ilgiyle başlayan yakınlıkları evlilikle devam etti.
Sıdıka Su’nun kendi anlatımına göre çift, cezaevinde bulundukları dönemde 1954 yılında evlendi. Nikâh şahitliklerini Behice Boran ile eşi Nevzat Hatko yaptı. Sıdıka Su, eşinin ölümünden sonra kayıtlarının ve sanat mirasının korunması için çalıştı. 18 Ekim 2006’da hayatını kaybetti.
RUHİ SU’NUN ÇOCUKLARI KİMLER?
Ruhi Su’nun, Sıdıka Su ile evliliğinden 1959 yılında Ilgın adlı oğlu dünyaya geldi. Sanatçının daha önce yaptığı ilk evliliğinden ise Güngör adında bir oğlu bulunuyor. Ruhi Su Kültür ve Sanat Derneği’nin biyografisinde, ilk eşinin ebe-hemşire olarak çalıştığı belirtiliyor.
RUHİ SU ALEVİ Mİ?
Ruhi Su’nun repertuvarında Alevi deyişleri, nefesler ve semahlar önemli bir yer tutuyor. Pir Sultan Abdal gibi halk ozanlarının eserlerini yorumlayan sanatçı, bu müzik geleneğinin geniş dinleyici kitlelerine ulaşmasına katkı sağladı.
Ancak seslendirdiği eserlerden hareketle kişisel inancına ilişkin kesin bir sonuca varılamaz. İncelenen biyografi ve söyleşilerde, Ruhi Su’nun kendisini açıkça Alevi olarak tanımladığını doğrulayan bir beyana ulaşılamıyor.
RUHİ SU’NUN KÖKENİ NERELİ, TÜRK MÜ, ERMENİ Mİ?
Ruhi Su’nun doğum yeri bilinse de anne ve babasının kimliğine ilişkin bilgiler sınırlı. Sanatçının Ermeni kökenli olabileceğine ilişkin değerlendirmeler, oğlu Ilgın Ruhi Su’nun açıklamalarında da yer alıyor.
Ilgın Ruhi Su, babasının Van’da doğması, öksüzler yurdunda büyümesi ve aile yakınlarına ulaşılamaması nedeniyle Ermeni kökenli olma ihtimalini yüksek gördüğünü ifade etti. Ancak bu açıklama, aile kökenini belgelerle kesinleştiren bir tespitten ziyade bir olasılık değerlendirmesi niteliğinde
