Küresel enerji piyasaları, Orta Doğu’da artan askeri gerilimin etkisiyle adeta sarsılıyor. ABD, İsrail ve İran arasında tırmanan çatışmaların ardından İran’ın stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı gemi geçişine kapatması, petrol fiyatlarında sert bir yükselişi beraberinde getirdi. Söz konusu gelişmelerin etkisiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5’in üzerinde arttı ve 114 dolar seviyesini aşarak dikkat çekici bir zirveye ulaştı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ PİYASALARI SARSTI
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler, piyasalar üzerinde doğrudan etkili oldu. İran’ın boğazı kapatma hamlesi, günlük yaklaşık 15 milyon varillik petrol arzının riske girmesine yol açtı. Bu da küresel ölçekte ciddi bir arz daralması endişesini tetikledi.
Enerji uzmanlarına göre, kritik geçiş noktasında yaşanan aksama sadece bölgesel değil, küresel ekonomik dengeleri de tehdit eden bir gelişme. Özellikle Asya ve Avrupa’ya yapılan enerji sevkiyatında yaşanabilecek kesintiler, fiyatların daha da yukarı yönlü hareket etmesine neden olabilir.
BRENT PETROLDE TARİHİ YÜKSELİŞ
Brent petrol vadeli işlemleri gün içinde hızlı bir yükseliş kaydederek 114,2 dolar seviyesine çıktı. Aynı saatlerde ABD tipi ham petrol (WTI) de yüzde 6’yı aşan artışla 100 dolar sınırını geçti. Yükseliş, son ayların en sert fiyat hareketlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Şubat ayının sonundan bu yana bakıldığında ise Brent petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 45 oranında artış gösterdiği görülüyor. Aynı dönemde WTI fiyatlarında da yüzde 40’a yakın bir yükseliş yaşandı.
JEOPOLİTİK GERİLİM FİYATLARI TETİKLİYOR
Bölgede süregelen askeri hareketlilik, yatırımcıların risk algısını önemli ölçüde artırdı. ABD ve İsrail’in İran’daki enerji altyapısına yönelik olası saldırı ihtimali ile İran’ın Körfez’deki enerji tesislerine verdiği karşılıklar, piyasalarda “uzun süreli arz kesintisi” endişesini güçlendirdi.
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki bu sert yükselişin temelinde jeopolitik risk priminin hızla artmasının yattığını belirtiyor. Tanker trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesi ve bölgedeki askeri hareketliliğin devam etmesi de fiyatların kısa vadede yüksek seviyelerde kalabileceğine işaret ediyor.
KÜRESEL EKONOMİ İÇİN ALARM ZİLLERİ
Petrol fiyatlarındaki yükseliş hem enerji piyasalarını, hem de küresel ekonomiyi doğrudan etkiliyor. Artan enerji maliyetlerinin enflasyon üzerinde baskı oluşturması ve üretim maliyetlerini yükseltmesi bekleniyor. Bu da birçok ülkenin ekonomik büyüme beklentilerini de olumsuz yönde etkileyebilir.
