Havacılık sektöründe yolcu sayılarının arttığını, filoların büyüdüğünü ve yeni havalimanlarının hizmete girdiğini hatırlatan Erdağı, buna rağmen Türkiye'nin birçok ilinde hava ulaşımının istenilen seviyeye ulaşamadığını ifade etti.
BÜYÜK HAVALİMANLARI KADAR BÖLGESEL ULAŞIM DA ÖNEMLİ
Bölgesel hava taşımacılığının yalnızca küçük uçaklarla gerçekleştirilen uçuşlardan ibaret olmadığını vurgulayan Erdağı, sürdürülebilir bir sistem için uzun vadeli planlamanın şart olduğunu belirtti.
Erdağı, "Bugün birçok havalimanımız düşük kapasiteyle çalışıyor, bazıları ise neredeyse atıl durumda bulunuyor. Oysa Türkiye'nin coğrafi yapısı doğru planlanmış bir bölgesel hava ulaşım sistemine son derece uygun. Sorun uçakta değil, sistemi oluşturamayan planlama anlayışındaydı." dedi.
1970'LERDE DOĞRU MODEL ORTAYA KONMUŞTU
1970'li yıllarda hazırlanan fizibilite çalışmalarında Türkiye için uygun bölgesel havacılık modelinin ortaya konulduğunu hatırlatan Erdağı, o dönemde ticaret, sanayi ve turizmin yoğun olduğu merkezlerde büyük havalimanlarının, daha küçük yerleşimlerde ise kısa pistli STOL meydanlarının planlandığını söyledi.
Bu meydanlardan büyük merkezlere düzenli besleyici uçuşların yapılmasının öngörüldüğünü belirten Erdağı, "Bugün dünyanın birçok ülkesinde başarıyla uygulanan hub-and-spoke sistemi aslında Türkiye için yıllar önce önerilmişti. Ancak bu model sürdürülebilir şekilde hayata geçirilemedi." ifadelerini kullandı.
BÖLGESEL HAVACILIK UÇAK SATIN ALMAKLA KURULMAZ
Türkiye'nin geçmişte Türk Hava Taşımacılığı (THT), Türk Hava Yolları'nın bölgesel jet operasyonu ve BoraJet gibi girişimlerle bölgesel taşımacılığı geliştirmeye çalıştığını anımsatan Erdağı, bu girişimlerin kalıcı başarı sağlayamadığını söyledi.
Erdağı, "Her dönemin kendine özgü ekonomik ve ticari şartları vardı. Ancak ortak hata, bölgesel havacılığı yalnızca uçak satın alarak kurulabilecek bir sistem olarak görmekti. Oysa doğru uçak kadar doğru meydan, uygun tarife, sürdürülebilir maliyet yapısı, etkin teşvik mekanizmaları ve uzun vadeli devlet politikası gerekir. Bunlardan biri eksik olduğunda sistem kalıcı olamaz." değerlendirmesinde bulundu.
RJ FİLOSUYLA BİRLİKTE PLANLAR DA RAFA KALKTI
Türk Hava Yolları'nın bir dönem kullandığı bölgesel jet filosunun da uzun yıllar tartışıldığını belirten Erdağı, bu uçakların işletme maliyetleri ve hat verimliliğine ilişkin değerlendirmeler sonucunda filodan çıkarıldığını hatırlattı.
Bu süreçte yalnızca uçakların hizmet dışına alınmadığını ifade eden Erdağı, "Bu uçaklar için planlanan birçok STOL meydanı da işlevsiz kaldı. Daha sonra bu meydanların önemli bir bölümünde pistler uzatıldı, apronlar genişletildi, terminaller yenilendi ve ciddi kamu kaynakları kullanıldı. Ancak beklenen yolcu trafiği oluşmadı. Bu durum altyapı yatırımlarının uzun vadeli ulaşım planlamasıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor." dedi.
AJET TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL
AJet'in mevcut yapısıyla Türkiye'nin gerçek anlamdaki bölgesel hava taşımacılığı ihtiyacını karşılamasının kolay görünmediğini ifade eden Erdağı, "Bölgesel havacılık yalnızca küçük uçak işletmek değildir. Asıl amaç büyük merkezlere düzenli besleme sağlayan sürdürülebilir bir ulaşım ağı kurmaktır." diye konuştu.
YERLİ BÖLGESEL YOLCU UÇAĞI STRATEJİK BİR HEDEF OLMALI
Türkiye'nin savunma ve havacılık sanayisinde önemli başarılara imza attığını belirten Erdağı, bölgesel yolcu uçağı geliştirilmesinin de artık gündeme alınması gerektiğini söyledi.
"Türkiye bugün insansız hava araçları, eğitim uçakları ve milli savaş uçağı geliştirebiliyor. Aynı şekilde 30, 50, 70 ve 100 koltuk sınıfında bölgesel yolcu uçakları da geliştirebilir." diyen Erdağı, bu alanda yalnızca Türkiye'nin değil Balkanlar, Kafkasya, Orta Asya, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Türk Cumhuriyetlerinin de önemli bir pazar oluşturduğunu kaydetti.
Doğru maliyetlerle geliştirilecek yerli bir bölgesel uçak ailesinin hem iç hat taşımacılığına hem de ihracata önemli katkılar sağlayabileceğini dile getiren Erdağı, bunun Türkiye'nin havacılık sanayisinde yeni bir ihracat kalemi oluşturabileceğini söyledi.
BÖLGESEL HAVACILIK ULUSAL STRATEJİYLE PLANLANMALI
Türkiye'nin geçmişte yaşanan deneyimlerden önemli dersler çıkarması gerektiğini vurgulayan Erdağı, sözlerini şöyle tamamladı:
"Gerçek havacılık yalnızca büyük havalimanları inşa etmekle ölçülmez. En uzak ilçedeki vatandaşın da güvenli, ekonomik ve düzenli hava ulaşımına erişebilmesi gerekir. Bunun için bölgesel havacılık yeniden devlet politikası haline getirilmeli; havalimanları, hava yolu işletmeleri, teşvik mekanizmaları ve yerli bölgesel uçak üretimi tek bir ulusal strateji çerçevesinde planlanmalıdır. Böyle bir yapı kurulduğunda Türkiye yalnızca kendi ulaşım ihtiyacını karşılamakla kalmayacak, bulunduğu coğrafyanın bölgesel havacılık merkezi olma hedefine de önemli ölçüde yaklaşacaktır."
