Sırbistan’da erken genel seçimlerin ilk sonuçları, öğrencilerin desteklediği adayların oluşturduğu Öğrenci Listesi’nin parlamentoda çoğunluğu elde edebileceğini gösterdi. Yaklaşık iki yıldır hükümet karşıtı gösterilere öncülük eden öğrenci hareketinin desteklediği liste, resmi olmayan sonuçlarda Aleksandar Vucic liderliğindeki ittifakın önüne geçti.
Cumhurbaşkanlığından ayrılarak başbakanlığa aday olan Vucic, seçimlerin ardından yaptığı açıklamada yenilgiyi kabul etti.
VUCIC: “MUHALEFET OLARAK ÜZERİMİZE DÜŞENİ YAPACAĞIZ”
Kesin sonuçların henüz açıklanmadığını belirten Vucic, Öğrenci Listesi’nin 250 sandalyeli parlamentoda 135 ila 140 milletvekilliği kazanmasını beklediğini söyledi. Kendi liderliğindeki “Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan” ittifakının ise yaklaşık 105 sandalyede kalacağını ifade etti.
Vucic, açıklamasında şu sözleri kullandı:
“Çok beklemeyin diye önden çıkıp söylemek istedim. Muhalefet olarak üzerimize düşeni yapacağız. Mücadeleye devam.”
İLK SONUÇLARDA ÖĞRENCİ LİSTESİ YÜZDE 52’YE ULAŞTI
Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi’nin (CeSID) açıkladığı resmi olmayan verilere göre, oyların yüzde 56’sı sayıldığında Öğrenci Listesi yüzde 52’ye ulaştı. Vucic’in Sırp İlerleme Partisi (SNS) liderliğindeki listesi ise yüzde 39’da kaldı.
Ülkede kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, Sırbistan Ulusal Meclisinin yeni üyelerini belirlemek üzere sandık başına gitti. Oy verme işlemi yerel saatle 20.00’de sona erdi.
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK), saat 19.00 itibarıyla katılım oranını yüzde 67,6 olarak açıkladı.
ÖĞRENCİ HAREKETİ TREN GARI FACİASININ ARDINDAN BAŞLADI
Öğrenci hareketinin ortaya çıkışında, 1 Kasım 2024’te Novi Sad kentindeki tren garında meydana gelen facia etkili oldu. Yenileme çalışmalarından geçen garın beton giriş saçağının çökmesi sonucu 16 kişi hayatını kaybetti.
Olayın ardından inşaat çalışmalarındaki denetim, yolsuzluk iddiaları ve kamu kaynaklarının kullanımı tartışmaya açıldı. Üniversite öğrencileri, sorumluların ortaya çıkarılması, ilgili belgelerin kamuoyuna açıklanması ve yetkililerin hesap vermesi talebiyle protestolar başlattı.
Gösterilere akademisyenler, öğretmenler, çiftçiler, sanatçılar ve farklı meslek gruplarından vatandaşlar da katıldı. Protestolar zamanla ülke geneline yayılan hükümet karşıtı bir harekete dönüştü.
GELENEKSEL MUHALEFETTEN BAĞIMSIZ LİSTE OLUŞTURULDU
Protestolara öncülük eden öğrenciler, geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız bir seçim listesi oluşturdu. Üniversitelerde yapılan toplantılarda belirlenen isimlerle “Öğrenci Listesi” adı altında seçime katılma kararı alındı.
Öğrenciler, doğrudan aday olmak yerine farklı toplumsal kesimlerden destekledikleri isimlerin parlamentoya girmesini hedefledi. Eylül ayında seçim kuruluna sunulan liste için yaklaşık 70 bin imza toplandı.
Listenin seçim vaatleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve demokratik reformlar yer aldı.
BELGRAD’DAKİ SON MİTİNGE YOĞUN KATILIM
Seçim öncesinde, 22 Ekim’de başkent Belgrad’da düzenlenen mitinge bağımsız kalabalık tahminlerine göre yaklaşık 150 bin kişi katıldı.
Farklı kentlerden yürüyerek başkente ulaşan öğrenciler, Sırp bayrakları ve “Öğrenciler Kazanıyor” sloganlarıyla iktidar değişimi çağrısında bulundu.
VUCIC BAŞBAKANLIK İÇİN CUMHURBAŞKANLIĞINDAN AYRILMIŞTI
Sırp İlerleme Partisinin 2012’de iktidara gelmesinin ardından başbakan yardımcılığı görevini üstlenen Vucic, 2014’te başbakan oldu. 2017’de cumhurbaşkanlığına seçildi.
Eylül 2026’da cumhurbaşkanlığından ayrılan Vucic, erken genel seçimlere başbakanlık hedefiyle katıldı. Seçim kampanyası boyunca öğrenci hareketini dış destekli bir siyasi girişim olmakla suçladı. Muhalifler ise iktidarın kamu kurumları ve medya üzerindeki etkisini eleştirdi.
Seçim günü bazı bölgelerde şiddet, seçmenlere baskı ve usulsüzlük iddiaları da gündeme geldi.
KESİN SONUÇLARIN ARDINDAN HÜKÜMET SÜRECİ BAŞLAYACAK
Kesin sonuçların açıklanmasıyla parlamentodaki sandalye dağılımı netleşecek. Ardından yeni hükümetin kurulmasına yönelik görüşmelerin başlaması bekleniyor.
Avrupa Birliği’ne aday ülke olan Sırbistan’da kurulacak hükümetin gündeminde yolsuzlukla mücadele, hukuk devleti, dış politika ve ekonomik reformların bulunması öngörülüyor.
