Site aidatları için yeni düzenleme yasalaştı
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan yeni düzenleme ile birlikte fahiş site aidatları konusunda önemli değişikliklere gidildi. Yeni yasayla birlikte apartman ve sitelerde aidat belirleme sürecine yönelik yeni kurallar getirildi. Özellikle yöneticilerin tek taraflı aidat artışı yapmasının önüne geçilirken, karar yetkisi doğrudan kat maliklerine verildi. Düzenleme yalnızca aidat sistemiyle sınırlı kalmadı. Tapu işlemleri, sosyal konut projeleri, çevre danışmanlık hizmetleri, yapı denetimi, yangın güvenliği ve kamulaştırma süreçleri başta olmak üzere birçok alanda kapsamlı değişiklikler yasaya eklendi. Yeni düzenlemenin özellikle milyonlarca site sakini ve konut sahibini doğrudan ilgilendirdiği belirtiliyor.
Aidat artışlarında artık kat malikleri söz sahibi olacak
Yasayla birlikte en dikkat çeken düzenlemelerden biri, aidat artış yetkisinin kat malikleri kuruluna verilmesi oldu. Buna göre site ve apartman yöneticileri artık tek başına aidat miktarını belirleyemeyecek. Yeni sistemde işletme projeleri kat malikleri kurulunda görüşülerek onaylanacak. Böylece aidatların hangi gider kalemleri doğrultusunda artırıldığı daha şeffaf şekilde ortaya konulacak. Düzenleme kapsamında yöneticilerin; bakım, temizlik, güvenlik, sigorta, asansör, kalorifer ve ortak kullanım giderleri için topladığı avans miktarları da denetime açık hale gelecek. Kat maliklerinin onayı olmadan yapılan yüksek aidat artışlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Geçici işletme projesi uygulaması getirildi
Yeni yasaya göre herhangi bir işletme projesinin bulunmadığı sitelerde yönetici, geçici işletme projesi hazırlayacak. Hazırlanan proje kat maliklerine imza karşılığı ya da taahhütlü mektupla bildirilecek. Bu geçici proje en geç 3 ay içerisinde yapılacak genel kurul toplantısında görüşülerek kabul edilecek veya değiştirilecek. Ayrıca mevcut işletme projesi bulunuyorsa aidat bedelleri yeniden değerleme oranını aşamayacak şekilde güncellenecek. Böylece kontrolsüz zamların sınırlandırılması amaçlanıyor.
Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte site yönetim planlarının değiştirilmesi de zorlaştırıldı. Buna göre yönetim planında değişiklik yapılabilmesi için toplu yapı temsilciler kurulunda bağımsız bölümlerin toplamının en az üçte ikisinin onayı gerekecek. Bu düzenlemeyle site yönetimlerinde sık yaşanan yetki tartışmalarının azaltılması hedefleniyor.
TOKİ projelerinde yeni dönem başlıyor
Yasada yer alan düzenlemelerden biri de TOKİ sosyal konut projeleri oldu. Buna göre Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın 31 Aralık 2027’ye kadar gerçekleştireceği sosyal konut ihaleleri damga vergisinden muaf tutulacak. Cumhurbaşkanına bu süreyi 3 yıl daha uzatma yetkisi verildi. Öte yandan TOKİ’nin gerçekleştirdiği konut satış işlemlerinde dijital sistemler daha aktif kullanılacak. Başvuru belgeleri ve sözleşmeler elektronik ortamda hazırlanabilecek. Ayrıca hak sahibinin vefatı halinde mirasçılık belgesi için TOKİ’nin doğrudan noter veya mahkemeye başvuru yapabilmesinin önü açıldı.
Yeni düzenleme kapsamında sosyal konut projeleri için belirlenen alanlarda acele kamulaştırma kararı alınabilecek. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı veya TOKİ tarafından yürütülecek süreçte kamu taşınmazlarının yanı sıra özel mülkiyete ait alanlar da projelere dahil edilebilecek. Bu düzenlemenin özellikle büyükşehirlerde yeni sosyal konut projelerini hızlandırması bekleniyor.
Yangın güvenliği denetimleri zorunlu hale geliyor
Yasada dikkat çeken bir diğer başlık ise yangın güvenliği denetimleri oldu. Yeni düzenlemeye göre kullanıma açık binalarda belirli aralıklarla yangın güvenliği kontrolleri yapılacak. Kontroller belediyelerin itfaiye teşkilatları veya yetkilendirilmiş yangın güvenlik uzmanları tarafından gerçekleştirilecek. Eksiklik tespit edilen yapılara belirli süre verilecek. Eksikliklerin giderilmemesi halinde ilgili süreçler devreye alınacak. Özellikle son dönemde yaşanan yangın olaylarının ardından bu düzenlemenin bina güvenliği açısından kritik önem taşıdığı değerlendiriliyor.
Çevre danışmanlık firmalarına ağır cezalar geliyor
Çevre mevzuatıyla ilgili düzenlemeler de yasada geniş yer buldu. Buna göre çevre yönetim hizmeti almayan işletmelere yüz binlerce lirayı bulan idari para cezaları uygulanacak. Çevre danışmanlık firmalarının görevlerini yerine getirmemesi halinde ceza puanı sistemi devreye girecek. Ceza puanı 200’e ulaşan firmaların yeterlilik belgeleri 2 yıl süreyle iptal edilecek. Ayrıca çevreye zarar verebilecek faaliyetlerde bulunan işletmeler için denetim süreçleri sıkılaştırıldı. Yeni yasada yapı denetimi ve müteahhitlik sistemine ilişkin düzenlemeler de yer aldı. Sahte belge kullanarak müteahhitlik sınıf belgesi alanların ruhsatları iptal edilecek ve belge numaraları 5 yıl süreyle geçersiz sayılacak. Ruhsatsız yapılarda kullanılmak üzere hazır beton arz eden firmalara ise 500 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.
Tapu ve kadastro işlemlerinde dijital dönüşüm
Yasa kapsamında tapu ve kadastro işlemlerinde elektronik sistemlerin kullanımı artırılacak. Değerleme raporları elektronik ortamda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne gönderilecek. Ayrıca kadastro işlemlerinde yapılan ölçüm ve hesaplama hatalarının düzeltilmesine yönelik yeni süreçler uygulanacak. Düzenlemeyle tapu işlemlerindeki teknik uyuşmazlıkların daha hızlı çözülmesi amaçlanıyor.
Yeni düzenleme ile birlikte kullanılmayan Hazine taşınmazlarının sosyal konut, kentsel dönüşüm ve yeni yaşam alanları projelerinde değerlendirilmesinin önü açıldı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bu taşınmazların devri ve kullanımına ilişkin doğrudan karar verebilecek. Yetkililer, düzenlemenin şehirlerin planlı gelişimine katkı sunacağını ifade ediyor.
