ABD Başkanı Donald Trump, uluslararası deniz ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı ile ilgili dikkat çeken yeni bir karar açıkladı. Daha önce boğazdan geçen gemilerden yüzde 20 oranında ücret alınacağını duyuran Trump, bu uygulamadan vazgeçtiklerini bildirdi. Trump, yeni düzenlemeyle birlikte İran bağlantılı gemilere yönelik deniz ablukasının devam edeceğini, buna karşın İran dışındaki ülkelerin gemilerinin Hürmüz Boğazı'nı kullanmayı sürdürebileceğini ifade etti.
HÜRMÜZ BOĞAZI İRAN DIŞINDAKİ GEMİLERE AÇIK OLACAK
Sosyal medya hesabından açıklama yapan Trump, Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açık kalacağını belirterek, yaptırımların yalnızca İran ile bağlantılı deniz taşımacılığını kapsayacağını söyledi. Trump açıklamasında, İran'a yönelik tam kapsamlı deniz ablukasının uygulanacağını belirterek, bunun yalnızca İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemileri ya da İran yükü taşıyan ticari gemileri kapsayacağını ifade etti.
Bu kapsamda ABD'nin uygulayacağı deniz ablukasının İran limanları, petrol terminalleri ve kıyı bölgelerine giriş-çıkış yapan gemilere yönelik olacağı, diğer ülkelere ait ticari gemilerin ise Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerini sürdürebileceği bildirildi.
YÜZDE 20 ÜCRET YERİNE TİCARET VE YATIRIM MODELİ
Trump'ın yeni açıklamasındaki en dikkat çekici değişiklik ise daha önce gündeme getirdiği yüzde 20'lik geçiş ücreti uygulamasından vazgeçilmesi oldu. ABD Başkanı, söz konusu ücret yerine Körfez ülkeleriyle yapılacak yeni ekonomik iş birliklerinin hayata geçirileceğini belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Yüzde 20'lik ABD geri ödeme ücretini, çeşitli Körfez ülkelerinin ABD'ye yönelik gerçekleştireceği ticaret ve yatırım anlaşmalarıyla değiştirmeye karar verdim."
Trump, söz konusu yatırım planlarının ABD ekonomisine önemli katkılar sağlayacağını savunarak, fabrikalar, üretim tesisleri ve ekipman yatırımlarının tarihi seviyelere ulaşacağını, bunun da milyonlarca yüksek ücretli istihdam oluşturacağını ifade etti.
İRAN'A DENİZ ABLUKASI DEVAM EDECEK
Trump'ın açıklamaları, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını sürdürme kararında herhangi bir değişiklik olmadığına işaret etti. Buna göre, İran limanlarına giriş veya çıkış yapan gemiler ile İran kargosu taşıyan deniz araçları ABD'nin uygulayacağı abluka kapsamında değerlendirilecek. İran dışında kalan ülkelerin ticari gemileri ise Hürmüz Boğazı'nı kullanmaya devam edebilecek.
CENTCOM ABLUKANIN YENİDEN BAŞLATILACAĞINI DUYURMUŞTU
Trump'ın açıklamasından bir gün önce ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Başkan'ın talimatıyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasının yeniden uygulanacağını açıklamıştı. Yapılan duyuruda, İran'a giriş ve çıkış yapan ticari deniz trafiğini hedef alan uygulamanın Türkiye saatiyle 23.00 itibarıyla yürürlüğe gireceği belirtilmişti.
CENTCOM açıklamasında, İran limanları ve kıyı bölgelerine transit geçiş yapan ya da bu bölgelerden ayrılan gemilere yönelik ablukanın kararlılıkla uygulanacağı vurgulanırken, yaptırımları ihlal etmeyen ticari gemiler için bölgedeki deniz trafiğinin desteklenmeye devam edeceği ifade edildi.
İLK UYGULAMANIN DEVAMI NİTELİĞİNDE
ABD ordusu, yeniden başlatılan uygulamanın 13 Nisan ile 18 Haziran tarihleri arasında yürütülen ilk deniz ablukasının devamı olduğunu açıkladı. Paylaşılan bilgilere göre iki aylık süreçte CENTCOM güçleri kurallara uyan 140'tan fazla gemiyi geri çevirdi, kuralları ihlal ettiği belirtilen 9 gemiyi etkisiz hale getirdi ve 50'den fazla insani yardım taşıyan ticari geminin ablukadan geçişine izin verdi.
Ayrıca bölgede seyir yapan tüm denizcilere yayımlanan "Denizcilere İlanlar" (Notice to Mariners) duyurularını takip etmeleri ve Umman Körfezi ile Hürmüz Boğazı yaklaşım bölgelerinde faaliyet gösterirken ABD deniz kuvvetleriyle 16 numaralı köprüüstü haberleşme kanalı üzerinden iletişim kurmaları tavsiye edildi.
TRUMP DAHA ÖNCE YÜZDE 20 KESİNTİYİ DUYURMUŞTU
Trump, Hürmüz Boğazı'na ilişkin önceki açıklamasında ABD'nin bölgenin güvenliğini sağlayacağını belirterek, bu hizmet karşılığında boğazı kullanan tüm gemilerden taşınan yükler üzerinden yüzde 20 oranında geri ödeme alınacağını duyurmuştu. Trump o açıklamasında, Hürmüz Boğazı'nın açık kalacağını vurgulamış, İran gemileri ve İran bağlantılı yükler dışındaki tüm ülkelerin boğazı serbest şekilde kullanabileceğini ifade etmişti.
