ABD ile İran arasında aylardır süren diplomatik temaslarda kritik bir aşamaya gelindiği iddiaları gündemi hareketlendirdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın anlaşmanın kısa süre içinde imzalanacağını duyurmasının ardından gözler Tahran’dan gelecek resmi açıklamalara çevrildi.
Ancak İran cephesinden gelen açıklamalar, sürecin henüz netleşmediğini ortaya koydu.
TRUMP: “ANLAŞMA BUGÜN İMZALANACAK”
Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran ile yürütülen müzakerelerde sona yaklaşıldığını savundu.
Trump paylaşımında, “Anlaşma yarın imzalanacak ve imzalanır imzalanmaz Hürmüz Boğazı tüm gemilere açık olacak” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı ayrıca İran’ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceğini belirterek, anlaşmanın sağlanamaması halinde Washington’ın “nihai alternatif” olarak nitelendirdiği daha sert seçenekleri devreye alabileceği mesajını verdi.
KATARLI ARABULUCULAR TAHRAN’A GİTTİ
İran basınında yer alan haberlere göre Katarlı arabulucular, ABD ile İran arasındaki savaşı sona erdirecek çerçeve anlaşmayı sonuçlandırmak amacıyla Tahran’a geçti.
Katar Dışişleri Bakanı’nın danışmanının İran’da diplomatik temaslarda bulunacağı ve son gelişmelerin masaya yatırılacağı belirtildi.
Bölgedeki diplomatik trafik hız kazanırken, tarafların teknik detaylar üzerinde yoğun görüşmeler yürüttüğü ifade ediliyor.
İRAN BASINI: “NİHAİ KARAR VERİLMEDİ”
Yarı resmi Fars Haber Ajansı ise Tahran yönetiminin anlaşma konusunda henüz nihai kararını vermediğini duyurdu.
Ajansın bilgili kaynaklara dayandırdığı haberde, ABD-İsrail savaşını sona erdirecek mutabakat zaptının siyasi, hukuki ve teknik yönlerinin halen incelendiği kaydedildi.
Haberde özellikle anlaşmanın zamanlamasına ilişkin İran tarafının temkinli yaklaştığı vurgulandı.
PAKİSTAN: “ELEKTRONİK İMZA OLABİLİR”
Şahbaz Şerif da sürece ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Şerif, anlaşmanın 24 saat içerisinde elektronik imzayla sonuçlanabileceğini belirterek gelecek hafta teknik görüşmelerin başlayabileceğini söyledi.
Pakistan Başbakanı, “Daha önce hiç olmadığı kadar barış anlaşmasına yakınız” ifadelerini kullandı.
TAHRAN’DAN TEMKİNLİ AÇIKLAMA
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise anlaşmanın imza tarihine ilişkin daha ihtiyatlı konuştu.
Bekayi, “Mutabakat zaptının tam imza tarihini bekleyip göreceğiz ancak yarın olmayacak. Önümüzdeki günlerde olması ihtimalini dışlamıyoruz” dedi.
Bu açıklama, Trump’ın “yarın imzalanacak” çıkışıyla Tahran’ın resmi tutumu arasında fark olduğunu ortaya koydu.
İRAN’DA PROTESTOLAR SÜRÜYOR
Öte yandan İran’da anlaşmaya karşı çıkan sertlik yanlısı grupların protestoları da devam ediyor.
Ülke genelinde 100’den fazla noktada gece gösterileri düzenlendiği belirtilirken, Meşhed kentindeki bazı protestolarda “Uzlaşmacıya ölüm” sloganları atıldığı bildirildi.
Sloganların İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’yi hedef aldığı öne sürüldü.
Arakçi ise devlet televizyonuna yaptığı açıklamada taslak anlaşmanın İran’ın çıkarlarını koruduğunu savunarak, “İran, ABD ile savaşın galibidir” ifadelerini kullanmıştı.
GÖZLER HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA
ABD ile İran arasında nisan ayında ateşkes ilan edilmiş olmasına rağmen son haftalarda bölgede tansiyon yeniden yükselmişti.
Trump yönetimi son dönemde defalarca anlaşmanın “tamamlanmak üzere” olduğunu açıklarken, tarafların olası bir mutabakatı kendi siyasi zaferi olarak sunmaya çalıştığı değerlendiriliyor.
Anlaşmanın resmen imzalanması halinde Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması, küresel enerji piyasaları ve uluslararası deniz ticareti açısından kritik önem taşıyor.
