ABD ile İran arasında uzun süredir kırılgan bir dengede ilerleyen gerilimde yeni bir döneme girildi. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak amacıyla başlatılan “Özgürlük Projesi”nin geçici olarak durdurulduğunu duyurdu. Kararın, taraflar arasında olası bir anlaşma ihtimali nedeniyle alındığı ifade edildi.
HÜRMÜZ’DE STRATEJİ DEĞİŞİKLİĞİ
Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İran ile yürütülen temaslarda önemli mesafe kat edildiğini belirterek, projenin kısa süreliğine askıya alındığını bildirdi. ABD Başkanı, “İran ile anlaşmanın imzalanıp imzalanmayacağı netleşene kadar projeyi geçici olarak durdurma kararı aldık. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki abluka tüm gücüyle devam ediyor” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca, Pakistan başta olmak üzere bazı ülkelerin arabuluculuk girişimlerine dikkat çekerek, taraflar arasında kapsamlı bir uzlaşı ihtimalinin güçlendiğini dile getirdi.
SAHADA GERİLİM YENİDEN TIRMANIYOR
Diplomatik mesajlara rağmen bölgede askeri hareketlilik dikkat çekiyor. Ateşkes sürecinde nispeten sakin olan Hürmüz Boğazı’nda son günlerde yeniden çatışma ve taciz iddiaları gündeme geldi. ABD donanması ile İran’a bağlı unsurlar arasında yaşanan gerilim, deniz trafiğini doğrudan etkilemeye devam ediyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bölgede yaşanan olaylarda 10 sivil denizcinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Rubio, ABD güçlerinin ticari gemilerin güvenliğini sağlamak amacıyla bölgede aktif şekilde görev yaptığını belirtti.
RUBİO: “SAVUNMA POZİSYONUNDAYIZ”
Rubio, ABD’nin Hürmüz’deki askeri varlığını “savunma amaçlı” olarak nitelendirirken, İran’a ait bazı sürat teknelerinin etkisiz hale getirildiğini söyledi. “Seyrüsefer özgürlüğünü sağlamak için gerekli adımları atıyoruz” diyen Rubio, İran’a müzakere çağrısını yineledi. ABD’li Bakan, olası bir saldırıya karşılık verileceğini vurgulayarak, “Bize ateş açılmazsa biz de açmayız. Ancak bir saldırı olursa çok sert karşılık veririz” ifadelerini kullandı.
ABD BASININDAN ELEŞTİRİ
Trump yönetiminin ani karar değişikliği, Amerikan medyasında geniş yankı buldu. Özellikle projenin kısa süre içinde askıya alınması eleştirilirken, bazı yayın organları bu adımı “geri dönüş” olarak yorumladı. ABD basınında yer alan analizlerde, projenin sahada beklenen etkiyi yaratamadığı ve bu nedenle askıya alınmış olabileceği öne sürüldü. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’ndan sınırlı sayıda geminin geçebilmiş olması da dikkat çekilen başlıklar arasında yer aldı.
İRAN CEPHESİNDEN SERT YORUM
İran medyası ise Washington’un kararını “geri adım” olarak değerlendirdi. Yarı resmi ajanslar, Trump yönetiminin planının başarısız olduğunu savunarak, ABD’nin bölgedeki stratejisinin sorgulandığını yazdı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da yaptığı açıklamada, ABD’nin “maksimum baskı” politikasını sürdürdüğünü belirtti. Pezeşkiyan, “İran’ın tek taraflı taleplere boyun eğmesi mümkün değil” diyerek müzakere sürecine ilişkin net bir duruş sergiledi.
PENTAGON: ATEŞKES DEVAM EDİYOR
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ise yaptığı açıklamada ateşkesin tamamen sona ermediğini savundu. ABD’nin bölgedeki varlığının ticari gemileri korumaya yönelik olduğunu belirten Hegseth, İran’ın boğaz üzerindeki kontrol iddialarını reddetti. Hegseth, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası statüsüne vurgu yaparak, “İran burayı kontrol etmiyor” dedi ve olası saldırılara karşı sert yanıt verileceğini yineledi.
