Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin ulusal eğitim istatistiklerini yayımladı. Açıklanan veriler, eğitim seviyesinde son yıllarda yaşanan yükselişi gözler önüne sererken, özellikle genç nüfustaki yükseköğretim mezunlarının oranındaki artış dikkat çekti. Verilere göre 25-34 yaş grubundaki nüfusta yükseköğretim mezunu oranı 2008 yılında yüzde 13,5 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 45,6’ya yükseldi. Böylece üniversite mezunu gençlerin oranı son 17 yılda üç kattan fazla artış gösterdi.
Kadınlarda Üniversite Mezuniyet Oranı Erkekleri Geçti
Yükseköğretim mezunu oranındaki yükseliş kadınlarda daha belirgin şekilde gerçekleşti. 2008 yılında yüzde 12,5 olan yükseköğretim mezunu kadın oranı, 2025 yılında yüzde 50,3’e ulaştı. Erkeklerde ise aynı dönemde bu oran yüzde 14,6’dan yüzde 41’e çıktı. Türkiye'nin eğitim göstergeleri uluslararası karşılaştırmalarda da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. OECD’nin 2024 yılı verilerine göre 25-34 yaş grubundaki yükseköğretim mezunlarının ortalama oranı yüzde 48,7 olarak hesaplandı. Türkiye’de ise bu oran yüzde 44,9 seviyesinde gerçekleşti. Bu sonuç, Türkiye’nin yükseköğretime erişim konusunda OECD ortalamasına önemli ölçüde yaklaştığını gösterdi.
Ortalama Eğitim Süresi 9,6 Yıla Çıktı
TÜİK verilerine göre 25 yaş ve üzerindeki nüfusun ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerin ortalama eğitim süresi 10,3 yıl olurken kadınlarda bu süre 8,9 yıl olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının toplam nüfus içindeki oranında da önemli bir yükseliş yaşandı. Ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyesine sahip bireylerin oranı ise nüfusun yarısını aşarak yüzde 50,5’e ulaştı.
Eğitim Süresinde Ankara İlk Sırada
TÜİK verilerine göre ortalama eğitim süresi en yüksek il Ankara oldu. Başkentte 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 10,9 yıl olarak hesaplandı. Ankara’yı İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti. Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yıl ile Ağrı olarak belirlendi. Başkentin eğitim süresindeki liderliği, kamu kurumları, üniversiteler ve yüksek eğitimli nüfus yoğunluğu ile ilişkilendiriliyor.
Son yıllarda eğitim süresindeki artış oranları incelendiğinde en dikkat çekici yükselişlerin Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaşandığı görüldü. Şırnak, Hakkari, Muş, Şanlıurfa ve Van, eğitim süresinde en yüksek artış kaydeden iller arasında yer aldı. Bu tablo, eğitim yatırımlarının bölgesel etkilerinin daha görünür hale geldiğine işaret etti.
Okuryazarlık Oranı Yüzde 97,9’a Yükseldi
Türkiye’de okuma yazma bilen nüfus oranı da yükselişini sürdürdü. 2008 yılında yüzde 91,8 olan okuryazarlık oranı, 2025 yılında yüzde 97,9’a ulaştı. Kadınlarda okuryazarlık oranı yüzde 96,4’e yükselirken, erkeklerde bu oran yüzde 99,3 olarak hesaplandı. Böylece eğitim alanındaki gelişimin temel göstergelerinden biri olan okuryazarlık oranında da önemli ilerleme sağlandı.
Araştırma sonuçları, ebeveynlerin eğitim düzeyi ile çocukların eğitim başarısı arasındaki güçlü ilişkiyi de ortaya koydu. Annesi yükseköğretim mezunu olan bireylerin büyük çoğunluğunun üniversite eğitimini tamamladığı görüldü. Benzer şekilde babası yükseköğretim mezunu olan bireylerde de yükseköğretime erişim oranının oldukça yüksek olduğu belirlendi. Veriler, ailelerin eğitim seviyesinin çocukların akademik hayatı üzerinde belirleyici etkisini sürdürdüğünü gösterdi.
