Ortadoğu’da zaten yüksek seyreden gerilim, Amerikan basınında yer alan yeni bir iddiayla daha da büyüdü. ABD merkezli Wall Street Journal gazetesi, İsrail’in İran’a yönelik hava operasyonlarını desteklemek amacıyla Irak’ın batısındaki çöl bölgesinde gizli bir askeri üs kurduğunu öne sürdü. Haberde, üssün özellikle İran’a yönelik hava harekatlarında lojistik ve arama-kurtarma merkezi olarak kullanıldığı iddia edildi.
Gazeteye konuşan ABD’li yetkililer ve konuya yakın kaynaklara göre söz konusu tesis, İran ile yaşanan çatışmaların yoğunlaştığı dönemde İsrail Hava Kuvvetleri’ne destek sağlamak amacıyla oluşturuldu. Üssün, Irak’ın Enbar vilayetindeki geniş çöl arazisinde yer aldığı belirtildi.
ÖZEL KUVVETLER VE ARAMA-KURTARMA EKİPLERİ İDDİASI
Haberde yer alan bilgilere göre üste İsrail özel kuvvetleri ile arama-kurtarma birlikleri konuşlandırıldı. İddiaya göre bu ekiplerin temel görevi, İran hava sahasında olası bir uçak düşürülmesi durumunda İsrailli pilotları tahliye etmek ve operasyon güvenliğini sağlamaktı.
Kaynaklar, tesisin savaş başlamadan kısa süre önce kurulduğunu ve burada özel operasyon birliklerinin yanı sıra hava kuvvetlerine bağlı lojistik ekiplerin de bulunduğunu aktardı. İsrail’in özellikle İran’a yaklaşık 1.600 kilometre uzaklıktaki hedeflere düzenlediği operasyonlarda bu tür ileri üslerin kritik rol oynadığı değerlendiriliyor.
Wall Street Journal’ın haberine göre İsrail, İran’ın İsfahan kenti yakınlarında bir savaş uçağının düşürülmesi ihtimaline karşı hazırlık yaptı. ABD güçlerinin pilot kurtarma görevini bağımsız üstlendiği, İsrail’in ise eş zamanlı hava saldırılarıyla bölgeyi güvence altına aldığı öne sürüldü.
ÜSSÜN VARLIĞI BİR ÇOBANIN İHBARIYLA GÜNDEME GELDİ
İddiaların en dikkat çekici kısmı ise gizli üssün ortaya çıkış hikayesi oldu. Haberlere göre bölgede yaşayan bir çoban, alışılmışın dışında helikopter hareketliliği ve silah sesleri fark ederek durumu Irak güvenlik güçlerine bildirdi.
İhbar sonrası Irak ordusunun bölgeye inceleme yapmak üzere askeri birlik gönderdiği belirtildi. Ancak konuya yakın kaynaklar, bölgeye ilerleyen Irak birliklerinin hava saldırılarıyla durdurulduğunu ileri sürdü. Olayda bir Irak askerinin hayatını kaybettiği, iki askerin de yaralandığı aktarıldı. Iraklı askeri yetkililer, bölgede olağan dışı şekilde hareket eden ve yoğun hava desteğiyle korunan bir gücün varlığından şüphelendiklerini ifade etti.
BAĞDAT YÖNETİMİNDEN TEPKİ GELDİ
Irak yönetimi ise ülke topraklarında izinsiz yabancı askeri güç bulunduğu yönündeki iddialara temkinli yaklaştı. Bağdat yönetimi, saldırının koordinasyonsuz gerçekleştirildiğini belirterek olaya tepki gösterdi. Irak Ortak Operasyonlar Komutanlığı Başkan Yardımcısı Korgeneral Kays el-Muhammedavi yaptığı açıklamada, “Bu operasyon herhangi bir koordinasyon veya resmi onay olmadan gerçekleştirildi” ifadelerini kullandı.
Irak yönetimi ayrıca olayla ilgili Birleşmiş Milletler’e başvurdu. Başvuruda saldırının yabancı hava unsurları içerdiği belirtilirken, ilk aşamada saldırının ABD tarafından gerçekleştirilmiş olabileceği değerlendirildi. Ancak ABD’ye yakın kaynaklar, Washington’un operasyonda doğrudan rol almadığını savundu.
İSRAİL RESMİ AÇIKLAMA YAPMADI
İsrail ordusu söz konusu iddialarla ilgili resmi yorum yapmaktan kaçındı. Ancak İsrail Hava Kuvvetleri Komutanı Tomer Bar’ın daha önce yaptığı açıklamalar yeniden gündeme geldi. Bar, İran’la yaşanan gerilim sürecinde özel birliklerin “olağanüstü operasyonlar” yürüttüğünü söylemiş ancak operasyonların detaylarına ilişkin bilgi vermemişti. Açıklama, Irak’taki gizli üs iddialarını güçlendiren unsurlardan biri olarak yorumlandı.
IRAK ÇÖLÜ NEDEN STRATEJİK GÖRÜLÜYOR?
Askeri ve istihbarat uzmanlarına göre Irak’ın batısındaki geniş çöl alanları, gizli operasyon merkezleri için oldukça uygun bir coğrafya sunuyor. Enbar Çölü’nün genişliği, düşük nüfus yoğunluğu ve zorlu arazi şartları nedeniyle uzun yıllardır farklı askeri operasyonlarda kullanıldığı belirtiliyor. Bölge; Suriye ve Ürdün sınırına uzanan stratejik konumunun yanı sıra, geçmişte ABD özel kuvvetlerinin de operasyon alanı olmuştu.
Stratejik danışmanlık şirketi Horizon Engage’in araştırma direktörü Michael Knights da operasyon öncesi geçici üs kurulmasının askeri açıdan olağan bir yöntem olduğunu söyledi. Knights, Irak çölünde yaşayan yerel halkın geçmişte IŞİD’den özel operasyon ekiplerine kadar birçok farklı silahlı unsurun faaliyetlerine tanık olduğunu belirtti.
