Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfusun 10 milyona yaklaşmasıyla birlikte, uzun süreli bakım ihtiyacına yönelik yeni bir sigorta modeli gündeme geldi. 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program kapsamında planlanan “Uzun Dönemli Bakım Sigortası” ile ailelerin bakım yükünün hafifletilmesi, evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin bütünleştirilmesi hedefleniyor.
Türkiye’de yaşlı nüfusun artması ve bakım ihtiyacının büyümesi, sosyal güvenlik sisteminde yeni düzenlemelere yönelik hazırlıkları hızlandırdı. Cumhurbaşkanlığı tarafından hazırlanan 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Programı’nda (OVP), sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirecek adımlara yer verildi.
Program kapsamında hayata geçirilmesi planlanan Uzun Dönemli Bakım Sigortası ile yaşlı ve kronik hastalığı bulunan kişilerin bakım hizmetlerine erişiminin desteklenmesi amaçlanıyor. Düzenlemeyle, ailelerin üstlendiği maddi ve manevi bakım yükünün hafifletilmesi öngörülüyor.
65 YAŞ VE ÜZERİNDEKİ NÜFUS 10 MİLYONA YAKLAŞTI
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzerindeki nüfus son beş yılda yüzde 20,5 artarak 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı ise yüzde 11,1’e yükseldi.
Türkiye’de 100 yaş ve üzerinde 8 binden fazla kişi yaşıyor. Yaşlı nüfustaki artış, doğurganlık oranlarındaki düşüş ve bakım ihtiyacının büyümesi, planlanan modelin temel gerekçeleri arasında yer alıyor.
EVDE BAKIM VE SAĞLIK HİZMETLERİ BÜTÜNLEŞTİRİLECEK
İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla yürütülmesi planlanan modelde, yaşlılık veya kronik rahatsızlıklar nedeniyle günlük yaşam faaliyetlerini tek başına yerine getiremeyen kişilere sunulan evde bakım desteğinin artırılması hedefleniyor.
Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin kesintisiz bir yapıya kavuşturulması; bu hizmetlerin birinci basamak, yataklı tedavi ve uzaktan sağlık hizmetleriyle bütünleştirilmesi öngörülüyor.
Böylece bakım ihtiyacı bulunan kişilerin yaşam kalitesinin artırılması ve ailelerin bakım sürecinde daha fazla desteklenmesi amaçlanıyor.
SOSYAL GÜVENLİKTE PRİM TABANI GENİŞLETİLECEK
OVP’de bakım hizmetlerinin yanı sıra sosyal güvenlik sisteminin gelir yapısını güçlendirecek hedefler de bulunuyor.
Prim tabanının genişletilmesi, tahsilat süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi ve yeni çalışma biçimlerine uyum sağlanması planlanıyor. Esnek çalışma modellerine uygun mevzuat düzenlemeleriyle prim gelirlerinin artırılması hedefleniyor.
SAĞLIK HARCAMALARINDA GERİ ÖDEME KRİTERLERİ İNCELENECEK
Program döneminde, vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimi kısıtlanmadan mali sürdürülebilirliğin sağlanması amaçlanıyor. Bu kapsamda veri analizinden yararlanılarak geri ödeme kriterlerinin ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi ve değer bazlı ödeme yaklaşımının geliştirilmesi öngörülüyor.
Sağlık Market uygulamasının kapsamının genişletilmesiyle tıbbi malzeme ve ilaç tedarik süreçlerinin güçlendirilmesi planlanıyor.
Üniversite hastanelerinin yönetim modellerinin de eğitim, araştırma ve sağlık hizmeti sunumu bakımından daha sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
İSTİHDAMDA DAHA UZUN SÜRE KALMAYA TEŞVİK
Programın bir diğer başlığını, çalışanların istihdamda daha uzun süre kalmasını teşvik edecek düzenlemeler oluşturuyor.
Sistemden erken çıkışın önlenmesi ve ortalama emeklilik yaşının yükseltilmesi hedefi doğrultusunda, hakkaniyeti ve sosyal güvenlik sisteminin gelir-gider dengesini gözeten parametrelerin devreye alınması planlanıyor.
