Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin görüşmesinden Türkiye-Ukrayna ekonomik ilişkileri açısından dikkat çeken bir sonuç çıktı. New York’taki Türkevi’nde gerçekleştirilen görüşmenin ardından açıklama yapan Zelenskiy, iki ülke arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması konusunda yeni aşamaya geçildiğini duyurdu. Zelenskiy, anlaşmanın yanı sıra ticaret hacminin artırılması ve Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin müzakere sürecinin de görüşmenin gündeminde olduğunu belirtti.
Ticaret hacmi için hedef 10 milyar dolar
Zelenskiy, Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticaret hacminin 1 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini açıkladı. Ukrayna lideri, anlaşma konusunun daha önce de gündeme geldiğini belirterek, bu konuda önemli sonuçlar elde ettiklerini söyledi. Zelenskiy açıklamasında, “Ülkelerimiz arasındaki ticaret hacmini 1 milyar dolardan 10 milyar dolara çıkarmaya karar verdik” dedi. Bu hedefle birlikte Türkiye ve Ukrayna arasındaki ticari ilişkilerin daha da genişletilmesi amaçlanıyor.
Serbest ticaret anlaşması ne zaman imzalanmıştı?
Türkiye ile Ukrayna arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması aslında 3 Şubat 2022’de Kiev’de imzalanmıştı. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için iki ülkenin iç onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyordu. Türkiye kendi onay sürecini daha önce tamamladı. Ukrayna Parlamentosu ise anlaşmanın uygun bulunmasına ilişkin kanun tasarısını 14 Temmuz 2026’da kabul etti. Dışişleri Bakanlığı, bu gelişmenin anlaşmanın yürürlüğe girmesi ve iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik bağların güçlendirilmesi açısından önemli olduğunu bildirdi. Zelenskiy’nin 23 Eylül’deki açıklaması bu sürecin ardından geldi.
Görüşmede barış müzakereleri de ele alındı
Erdoğan ile Zelenskiy arasındaki görüşmenin bir diğer önemli başlığı ise Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin müzakereler oldu. Zelenskiy, tarafların müzakerelere açık olduğunu belirterek, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın barış müzakereleri kapsamında ikili bir görüşmeye ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu söylediğini aktardı. Ukrayna lideri, böyle bir zirve düzenlenmesi halinde Ukrayna’nın da katılmaya hazır olduğunu ifade etti. Zelenskiy, görüşmenin barışın sağlanmasına katkı sağlayabilecek olması halinde bu fikri destekleyeceklerini belirtti.
Türkiye’de barış zirvesi yapılacak mı?
Zelenskiy’nin açıklamasına göre Türkiye, tarafların talep etmesi halinde barış müzakereleri kapsamında bir görüşmeye ev sahipliği yapmaya hazır. Ancak bu açıklama, Türkiye’de bir barış zirvesinin kesinleştiği anlamına gelmiyor. Zelenskiy, Erdoğan’ın ev sahipliğine hazır olduğunu kendisine ilettiğini ve böyle bir görüşme düzenlenmesi halinde Ukrayna’nın katılacağını söyledi. Dolayısıyla görüşmenin yapılıp yapılmayacağı ve yapılması halinde tarih ile formatının ne olacağına ilişkin yeni bir karar bulunması gerekiyor.
Güvenlik ve askeri konular da gündemdeydi
Erdoğan ve Zelenskiy’nin görüşmesinde güvenlik başlıkları da ele alındı. Zelenskiy, iki ülke arasında güçlü bir ortaklık potansiyeli gördüklerini belirterek bazı askeri konuların da görüşmede önemli yer tuttuğunu söyledi. Ukrayna Devlet Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada ise Karadeniz’de güvenlik ve deniz yoluyla gıda ihracatının yeniden işler hale getirilmesine ilişkin konuların ele alındığı bildirildi.
Neler olmuştu?
Türkiye-Ukrayna Serbest Ticaret Anlaşması, iki ülke tarafından 2022 yılında imzalanmıştı. Ancak anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç onay süreçlerinin tamamlanması gerekiyordu. Ukrayna Parlamentosu’nun Temmuz 2026’da anlaşmayı kabul etmesiyle bu süreçte önemli bir aşama geride bırakıldı. Ticaret Bakanlığı da daha önce iki ülke liderlerinin belirlediği 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşılması için atılabilecek adımların ele alındığını açıklamıştı.
23 Eylül’de New York’taki Türkevi’nde gerçekleştirilen Erdoğan-Zelenskiy görüşmesinin ardından ise Zelenskiy, anlaşma ve ticaret hedefinin yanı sıra Türkiye’nin barış müzakerelerine ev sahipliği yapma hazırlığını da kamuoyuna açıkladı. Böylece görüşmede ticaret, serbest ticaret anlaşması, 10 milyar dolarlık hedef, barış müzakereleri ve güvenlik başlıkları öne çıktı.
