Sosyal medya platformlarının çocuklara sunduğu hizmetlere yönelik yeni düzenleme yürürlüğe girmeye hazırlanıyor. Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmelikle sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama, çocuklara özel hizmet sunma ve ebeveyn kontrol araçları sağlama yükümlülükleri getirildi.
Düzenlemenin temel hükümleri arasında 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmaması yer alıyor. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcılar içinse yaşlarına uygun, farklılaştırılmış hizmet modeli uygulanacak.
15 YAŞINI DOLDURMAYAN ÇOCUKLARA SOSYAL MEDYA YASAĞI
Yönetmeliğin 5’inci maddesinde, “Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz” hükmüne yer verildi. Buna göre sosyal medya platformları, 15 yaşını doldurmamış çocukların hizmetlere erişimini önlemek için yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Söz konusu yükümlülük, yalnızca yeni hesap açılışlarını değil, mevcut kullanıcı hesaplarını da kapsayacak. Yönetmelikteki geçiş hükmü uyarınca daha önce açılmış ve yaş doğrulaması yapılmamış hesapların 31 Mart 2027’ye kadar doğrulanması gerekecek. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesapları kapatılacak. 15 yaşını doldurmuş çocukların hesapları ise kendileri için belirlenen özel hizmet koşullarına tabi tutulacak.
YAŞ DOĞRULAMASINDA KİŞİSEL VERİLER NASIL ELE ALINACAK?
Düzenlemede yaş doğrulama sürecinin yanı sıra kullanıcıların kişisel verilerinin korunması da önem taşıyor. Paylaşılan düzenleme kapsamında, yaş tespitinin e-Devlet üzerinden kimlik bilgileri platformla paylaşılmadan, yalnızca yaş aralığını gösteren bir doğrulama alanı üzerinden yapılması öngörülüyor. Bu yöntemle sosyal ağ sağlayıcılarının kullanıcının kimlik bilgilerine doğrudan erişmesi yerine, hizmet sunumu için gerekli yaş bilgisini doğrulaması hedefleniyor. Yaş doğrulama sisteminin uygulanmasında kişisel verilerin korunmasına ilişkin yükümlülükler de önem taşıyacak.
15-18 YAŞ GRUBU İÇİN AYRI HİZMET MODELİ
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya kullanımını tamamen yasaklamak yerine bu yaş grubuna özgü koruyucu kurallar getiriyor. Buna göre çocuklara sunulacak hesapların varsayılan olarak gizli olması, mesajlaşma özelliklerinin sınırlandırılması ve belirli işlevlerin kullanıma kapatılması öngörülüyor.
Düzenlemede 15-18 yaş grubundaki çocukların canlı yayın açmasına ve rehber senkronizasyonu özelliklerini kullanmasına yönelik yasaklar da bulunuyor. Böylece çocukların tanımadıkları kişilerle etkileşiminin ve kişisel bilgilerinin kontrolsüz paylaşılmasının sınırlandırılması amaçlanıyor. Sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara özgü hizmetleri yaş grubuna uygun şekilde düzenlemesi ve bu hizmetlere ilişkin gerekli tedbirleri alması gerekecek.
EBEVEYNLERE EKRAN SÜRESİ VE HARCAMA KONTROLÜ
Yeni düzenlemeyle ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımını yönetebilmesine yönelik araçların sunulması da zorunlu hale geliyor. Bu kapsamda ailelerin ekran süresini takip edebilmesi, harcamaları denetleyebilmesi ve hesap ayarlarını yönetebilmesi için ebeveyn kontrol araçları sağlanacak. Türkçe destekli olarak sunulması öngörülen bu araçların, ailelerin çocukların dijital platformlardaki faaliyetlerini daha yakından takip etmesine yardımcı olması hedefleniyor.
YÖNETMELİK 1 KASIM 2026’DA YÜRÜRLÜĞE GİRECEK
Çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin yeni kurallar 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Mevcut hesapların yaş doğrulama süreci için belirlenen son tarih ise 31 Mart 2027 olacak.
