ABD'de kasım ayının ikinci yarısında farklı sektörlerde meydana gelen teknik arızalar, ülkenin kritik dijital altyapısını yeniden gündeme taşıdı. Hava trafik kontrol sistemlerinden bankacılık işlemlerine, kurumsal iletişim platformlarından havayolu operasyonlarına kadar uzanan kesintiler, milyonlarca kişinin günlük yaşamını etkileyebilecek bir tablo ortaya çıkardı.
Özellikle 13 Kasım'da yaşanan hava trafik kontrol arızası nedeniyle ülke genelinde uçuşların durdurulması ve 16 Kasım'da büyük bankaların işlem sistemlerinde sorunlar görülmesi dikkat çekti. Farklı kurumlarda yaşanan olayların kısa aralıklarla meydana gelmesi, siber saldırı ihtimaline ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
BİNLERCE UÇUŞ DURDURULDU: FAA SİSTEMLERİNDE ARIZA
ABD'deki kesintilerin en dikkat çekici olanı, 13 Kasım Cuma günü Federal Havacılık İdaresinin (FAA) hava trafik kontrol sistemlerinde yaşandı. İletişim ve radar sistemlerinde ortaya çıkan kararsızlık nedeniyle ülke genelinde uçakların kalkışları geçici olarak durduruldu.
FAA, yaklaşık 15.30'da başlayan teknik sorunun ardından güvenlik gerekçesiyle ülke çapında uçuş durdurma kararı aldı. Sistemlerin yeniden kararlı hale gelmesiyle uçuşlar aynı gün 20.15 itibarıyla tekrar başladı. Ancak seferlerin yeniden düzenlenmesi nedeniyle havalimanlarındaki yoğunluk ve gecikmeler devam etti.
FAA'nın 15 Kasım'da paylaştığı bilgilere göre arıza, kurumun 22 hava trafik kontrol merkezinden 17'sinde sistem kararsızlığına yol açtı. Kesinti sonrasında 13 Kasım günü yaklaşık 12 bin 462 uçuş iptal edildi. Bu iptallerin tamamının doğrudan durdurma kararından kaynaklanmadığı da belirtildi.
İlk incelemelerde, Arkansas'taki uzak bir tesiste gerçekleştirilen yönlendirici (router) değişiminin ardından yaşanan veri yoğunluğunun eski iletişim altyapısını etkilediği belirlendi. FAA, soruna neden olan cihazlardaki bazı işlevleri devre dışı bıraktı ve benzer özelliklere sahip diğer cihazlarda da önlem aldı.

HAVALİMANLARINDAKİ AKSAKLIKLAR UÇUŞ PROGRAMLARINI ETKİLEDİ
Hava trafik kontrolündeki arıza, yalnızca kalkışların durdurulmasıyla sınırlı kalmadı. Uçakların ve mürettebatın planlanan programlarının dışına çıkması, havayolu şirketlerinin seferlerini yeniden düzenlemesine neden oldu.
FAA, kesinti sırasında uçakların güvenli şekilde iniş yaptığını ve hava trafik kontrolörleriyle pilotların mevcut güvenlik prosedürlerini uyguladığını bildirdi. Kurum, iletişim ve radar sistemlerinin bazı bölümlerinin çalışmaya devam ettiğini, ancak güvenlik riskini önlemek amacıyla ülke genelinde durdurma kararı alındığını açıkladı.
BÜYÜK BANKALARDA PARA TRANSFERLERİ YAVAŞLADI
ABD'de 16 Kasım Pazartesi günü bu kez bankacılık sektöründe teknik sorunlar yaşandı. JPMorgan Chase, Bank of America, Wells Fargo ve U.S. Bank müşterileri dijital bankacılık ve para transferi işlemlerinde aksaklıklarla karşılaştı. Bazı müşteriler hesaplarına erişmekte, ödeme yapmakta ve para transferlerini tamamlamakta sorun yaşadıklarını bildirdi. Zelle üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde de gecikmeler görüldü.
JPMorgan Chase, yaşanan problemin kendi bünyesindeki donanım sistemlerinde bulunan bir yazılım hatasından kaynaklandığını açıkladı. Banka, bazı işlemlerin normalden daha uzun sürdüğünü, müşterilerin hesaplarına ve paralarına erişebildiğini belirtti. Ayrıca olayın siber saldırıyla bağlantılı olduğuna ilişkin herhangi bir bulgu bulunmadığını duyurdu.
Diğer bankalarda bildirilen sorunların ise önemli bölümünün JPMorgan üzerinden gerçekleştirilen işlemlerdeki yavaşlamayla bağlantılı olabileceği ifade edildi. U.S. Bank da kendi sistemlerinin doğrudan etkilenmediğini, ancak başka finans kuruluşlarıyla yapılan Zelle işlemlerinde gecikmeler yaşanabileceğini bildirdi.

DİJİTAL ÖDEME SİSTEMLERİNDEKİ SORUN GÜNDEM OLDU
ABD'de bankacılık işlemlerinin önemli bir bölümünün dijital kanallar üzerinden gerçekleştirilmesi, yaşanan kesintilerin etkisini artırdı. İnternet bankacılığı, mobil uygulamalar ve anlık para transferi hizmetleri arasındaki bağlantı, bir sistemde meydana gelen teknik sorunun farklı finans kuruluşlarının müşterilerine de yansımasına neden olabiliyor.
Özellikle Zelle gibi bankalar arasında anlık para transferi yapılmasını sağlayan sistemlerde yaşanan gecikmeler, günlük ödemeler açısından aksaklık oluşturdu. Ancak 16 Kasım'daki olayda bütün bankaların sistemlerinin devre dışı kaldığına ilişkin bir açıklama yapılmadı.
MICROSOFT'UN OUTLOOK, TEAMS VE COPILOT HİZMETLERİ ETKİLENDİ
ABD'deki arıza zincirinin bir diğer önemli halkası 12 Kasım'da Microsoft hizmetlerinde yaşandı. Şirketin Microsoft 365 platformunda meydana gelen küresel erişim sorunu, Outlook, Teams ve Copilot başta olmak üzere çeşitli hizmetleri etkiledi. Kullanıcılar e-posta hesaplarına erişmekte ve bazı çevrim içi hizmetleri kullanmakta sorun yaşadı. Kesintinin etkileri Exchange Online üzerinden çalışan bazı diğer Microsoft hizmetlerine de yansıdı.
Microsoft, teknik sorunun giderilmesi için çalışma başlattı. Şirketin 14 Kasım'da yaptığı açıklamayla hizmetlerin yeniden normale döndüğü bildirildi. Kesinti, özellikle iş dünyasında e-posta, çevrim içi toplantı ve ortak çalışma araçlarının birbirine bağlı yapısını yeniden gündeme getirdi.
UNITED AIRLINES'IN UÇUŞ OPERASYONLARINDA DA ARIZA YAŞANDI
16 Kasım'da ABD'nin büyük havayolu şirketlerinden United Airlines da teknik bir kesintiyle karşılaştı. Şirketin uçuş operasyonlarında kullanılan sistemlerinde meydana gelen arıza, kalkış yapacak bazı uçakların seferlerinde gecikmelere neden oldu.
Havayolu şirketi, sorunun giderildiğini ve kalkışları etkileyen teknik aksaklığın çözüldüğünü açıkladı. Uçuş halindeki uçakların ve United Express seferlerinin olaydan etkilenmediği belirtildi. Pilot sendikasının çalışanlara gönderdiği bilgilendirmede, arızanın uçakların ağırlık ve denge hesaplamalarının yapıldığı sistemle bağlantılı olduğuna ilişkin bilgi paylaşıldı.
United Airlines, yaşanan kesintinin siber güvenlik kaynaklı olduğuna dair bir bulgu bulunmadığını bildirdi. Böylece FAA'nın ülke çapındaki uçuş durdurma kararından yalnızca birkaç gün sonra havacılık sektöründe yeni bir teknik sorun yaşanmış oldu.

NSA'NIN GİZLİ İLETİŞİM AĞINDA ERİŞİM SORUNU
ABD'deki teknik aksaklıklar 17 Kasım'da ülkenin istihbarat kurumlarından Ulusal Güvenlik Ajansına (NSA) kadar uzandı. Kurum çalışanlarının gizli bilgileri paylaşmak için kullandığı NSANet adlı yüksek güvenlikli iletişim ağında geçici erişim ve performans sorunları yaşandı.
NSA, planlı bakım çalışmaları sırasında ağ performansında geçici bir bozulma meydana geldiğini doğruladı. Kurumdan yapılan açıklamada, bazı iç sistemlerin etkilendiği ancak kritik görevlerin kesintisiz sürdüğü ve ulusal güvenliği koruma kapasitesinde herhangi bir aksama yaşanmadığı belirtildi.
NSANet, NSA çalışanlarının gizli bilgileri kurum içinde paylaşmak için kullandığı önemli iletişim altyapılarından biri olarak biliniyor. Yaşanan sorun, son günlerde farklı sektörlerde meydana gelen teknik kesintilerin ardından ABD'nin güvenlik altyapısını da gündeme taşıdı.
HAVA TRAFİK KONTROL SİSTEMİ İÇİN 50 MİLYAR DOLAR TALEP EDİLDİ
ABD'de yaşanan hava trafik kontrol arızasının ardından ülkenin eskiyen havacılık altyapısının yenilenmesi konusu da gündeme geldi. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, hava trafik kontrol sistemlerinin modernizasyonu için Kongreden 50 milyar dolarlık ek kaynak talep etti.
Duffy, mevcut sistemlerde kullanılan eski teknolojilerin yenilenmesi gerektiğini savundu. Özellikle bakır kabloların fiber optik altyapıyla değiştirilmesi, radar sistemlerinin geliştirilmesi ve hava trafik kontrol merkezlerinin teknolojik açıdan güçlendirilmesi planlanan çalışmalar arasında yer alıyor.
FAA'nın modernizasyon çalışmaları için daha önce 12,5 milyar dolarlık kaynak ayrılmıştı. Ancak yeni finansman talebi, mevcut bütçenin ne kadarının kullanıldığı ve ilave ödeneğe neden ihtiyaç duyulduğu konusunda Kongrede tartışmalara neden oldu. 17 Kasım'da yapılan yeni açıklamada Duffy ve FAA yöneticileri, hava trafik kontrol sisteminin kapsamlı biçimde yenilenmesi için 50,1 milyar dolarlık yatırım talebini yineledi.
TRUMP KESİNTİLERLE İLGİLİ ENDİŞELERİ KÜÇÜMSEDİ
ABD Başkanı Donald Trump, farklı sektörlerde yaşanan teknik aksaklıklar hakkındaki soruları Filipinler'in başkenti Manila'da gazetecilere yanıtladı. Trump, peş peşe meydana gelen kesintilere ilişkin endişeleri küçümseyerek büyük ve güçlü kurumlarda bu tür olayların yaşanabileceğini söyledi.
ABD Başkanı, açıklamasında, "Böyle şeyler olur, sorun yok" ifadelerini kullandı. Trump'ın değerlendirmesi, özellikle hava trafik kontrolü ve istihbarat sistemlerindeki aksaklıkların ardından gündeme gelen güvenlik tartışmalarını sona erdirmedi.
CUMHURİYETÇİ SENATÖR JOSH HAWLEY'DEN AÇIKLAMA
Farklı sektörlerdeki arızaların kısa aralıklarla yaşanması, ABD Kongresinde de gündem oldu. Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley, olayların birbirinden bağımsız teknik sorunlar olarak değerlendirilmesine ilişkin daha fazla açıklama yapılması gerektiğini savundu. Hawley, yaşanan kesintilerin aynı döneme denk gelmesine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"If this is all a coincidence, it's like the greatest coincidence in the history of the world."
Türkçeye, "Bunların hepsi tesadüfse, bu tarihin en büyük tesadüfü olur" şeklinde çevrilebilecek açıklama, ABD'deki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Senatör, ayrıca Kongre üyelerinin yaşanan olaylar hakkında kapsamlı biçimde bilgilendirilmesini istedi.
ABD'DE KOORDİNELİ SİBER SALDIRI MI VAR?
Havacılık, bankacılık, teknoloji ve istihbarat sistemlerinde kısa süre içerisinde meydana gelen kesintiler, koordineli bir siber saldırı ihtimalini gündeme getirdi. Ancak şu ana kadar olayların ortak bir saldırının parçası olduğunu ortaya koyan doğrulanmış bir bulgu açıklanmadı.
İlk teknik değerlendirmelerde FAA'daki arızada ağ ekipmanlarının değiştirilmesi ve eski altyapıyla yaşanan uyumsuzluk, bankacılık sistemlerinde yazılım hatası, Microsoft hizmetlerinde teknik sorunlar, NSA ağında ise planlı bakım çalışmaları öne çıktı.
ABD yönetimi de farklı kurumlardaki kesintilerin birbiriyle bağlantılı olduğuna ilişkin kanıt bulunmadığını bildirdi. Ulusal güvenlik yetkilileri, NSA'nın kritik faaliyetlerinin devam ettiğini ve ülkenin siber saldırı altında olduğuna ilişkin bir bulgu bulunmadığını açıkladı.





