Akıllı telefonunu yenileyen ve eski cihazını olası ihtiyaçlar için saklayan kullanıcıları ilgilendiren IMEI düzenlemesi, yeniden gündeme geldi. Bir yıl boyunca mobil operatör şebekesinden hizmet almayan telefonlar, BTK'nın Mobil Cihaz Kayıt Sistemi (MCKS) kapsamında işlem görebiliyor.
Düzenleme, özellikle uzun süre kullanılmayan ikinci telefonları, eski modelleri ve acil durumlarda kullanılmak üzere saklanan cihazları yakından ilgilendiriyor. Telefonun fiziksel olarak çalışır durumda olması, mobil şebeke kaydının aktif kalması açısından tek başına yeterli kabul edilmiyor.
BİR YIL BOYUNCA SİNYAL ALMAYAN TELEFONLAR KAPATILIYOR
12 Ekim 2023 tarihinde yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, daha önce yedi yıl olan kullanılmayan cihazlara ilişkin süre bir yıla indirildi. Düzenleme, 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlüğe girdi. Yönetmeliğe göre BTK'nın Mobil Cihaz Kayıt Sistemi'nde kayıtlı olmasına rağmen son sinyal alınmasından itibaren kesintisiz bir yıl boyunca elektronik haberleşme şebekelerinden hizmet almayan cihazların IMEI bilgileri kara listeye alınabiliyor.
Bu işlem sonucunda telefonun mobil haberleşme bağlantısı kesiliyor. Dolayısıyla cihaz, operatör şebekesi üzerinden arama yapma, SMS gönderme ve mobil internet kullanma gibi hizmetlerden yararlanamıyor. Burada belirleyici olan nokta, telefonun açık kalması değil, mobil haberleşme şebekesinden hizmet alması. Bu nedenle uzun süre çekmecede bekleyen yedek telefonların durumunun kullanıcılar tarafından kontrol edilmesi gerekiyor.
TELEFONU AÇMAK VE Wİ-Fİ'YE BAĞLAMAK NEDEN YETERLİ DEĞİL?
Kullanıcıların en sık yanılabildiği konulardan biri, telefonun açık tutulmasının veya Wi-Fi üzerinden internete bağlanmasının IMEI kaydını koruduğunu düşünmek. Ancak Wi-Fi bağlantısı, mobil operatör şebekesi bağlantısından farklı bir iletişim yöntemi.
Telefon Wi-Fi üzerinden internete erişse, uygulamaları çalıştırsa ve güncellemelerini alsa bile mobil şebekeden hizmet almıyorsa bir yıllık süre işlemeye devam edebilir. Bu nedenle yedek telefonların yeniden mobil şebekeye bağlanması önem taşıyor. Kullanıcıların cihazlarına çalışan bir SIM kart takarak operatör şebekesinden sinyal almasını sağlaması gerekiyor.
YEDEK TELEFONLARIN KAPANMAMASI İÇİN NE YAPILMALI?
Uzun süredir kullanılmayan telefonların durumunu kontrol etmek isteyen kullanıcıların öncelikle cihazın mobil şebekeye bağlanıp bağlanmadığını incelemesi gerekiyor. Telefona aktif bir SIM kart takılması ve operatör sinyalinin alınması, cihazın mobil haberleşme hizmetinden yararlanmasını sağlıyor.
Arama yapılması, SMS gönderilmesi veya mobil internet kullanılması da telefonun şebeke üzerinden çalıştığını gösteren işlemler arasında bulunuyor. Burada önemli olan, telefonun yalnızca açılması değil, mobil operatör şebekesinden gerçekten hizmet alması. Sadece Wi-Fi üzerinden yapılan işlemler bu açıdan yeterli değil.
IMEI NUMARASI KAPATILAN TELEFONLAR YENİDEN AÇILABİLİYOR
Bir yıllık hareketsizlik nedeniyle IMEI numarası kara listeye alınan telefonlar için yeniden kayıt süreci de bulunuyor. 2 Temmuz 2026 tarihinde yönetmelikte yapılan değişiklikle, bu kapsamdaki cihazların yeniden kayıt altına alınmasına ilişkin hükümler güncellendi.
Yönetmeliğin 19/A maddesine göre, kara listeye alınan telefonun yeniden bir abone numarasıyla kullanılması durumunda operatör, kullanıcının haberleşme hizmetinden yararlanma talebini ilgili abone numarasıyla birlikte BTK'ya bildiriyor. Kurumun kontrollerinde cihazın son kullanıcılarından birine ait hatla kullanıldığı doğrulanırsa IMEI numarası yeniden kayıtlı duruma getirilebiliyor.
Ayrıca cihazın son kullanıcısı, yeniden kayıt işlemi için e-Devlet üzerinden başvuru yapabiliyor. Başvurunun olumlu sonuçlanması ve gerekli kontrollerin tamamlanması halinde cihaz yeniden mobil şebekeye açılabiliyor.
İKİNCİ EL TELEFONLARDA KULLANICI BİLGİLERİ ÖNEM TAŞIYOR
Özellikle ikinci el telefon satın alanların IMEI kayıt durumunu kontrol etmesi gerekiyor. Daha önce başka bir kişi tarafından kullanılan cihazlarda son kullanıcı bilgilerinin sistemdeki kayıtlarla uyuşması, yeniden etkinleştirme sürecinde önem taşıyor.
Cihazın geçmişte kim tarafından kullanıldığına ilişkin bilgiler ile mevcut kullanıcının bilgileri arasında farklılık bulunması halinde ek işlem gerekebiliyor. Yönetmelik, bu tür durumlarda cihazın ithalatçısı veya imalatçısı üzerinden başvuru yapılmasına da imkân tanıyor. Bu nedenle eski telefonunu yedek olarak saklayanların cihazın IMEI numarasını ve kayıt durumunu önceden kontrol etmesi, olası kullanım sorunlarının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.
IMEI SORGULAMA NASIL YAPILIR?
Telefonun IMEI numarasını öğrenmek için cihazın arama ekranına *#06# yazılması yeterli. Ekranda görüntülenen 15 haneli IMEI numarası, e-Devlet üzerinden sunulan IMEI Sorgulama hizmetine girilerek kontrol edilebiliyor. Sorgulama sonucunda cihazın kayıt durumu görüntülenebiliyor. IMEI numarasının durumuyla ilgili şüphe yaşayan kullanıcılar ayrıca BTK Tüketici İletişim Merkezi'nin 120 numaralı hattından bilgi alabiliyor.
