Türkiye, NATO tarihindeki en önemli organizasyonlardan birine ikinci kez ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Liderler Zirvesi, yalnızca uluslararası güvenlik gündemi açısından değil, Türkiye'nin diplomatik rolü bakımından da tarihi önem taşıyor.
2004 yılında İstanbul'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ardından yaklaşık 22 yıl sonra yeniden ev sahibi olacak Türkiye, bu kez zirveyi Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirecek. Zirveyle birlikte NATO tarihinde dikkat çeken bir ilke de imza atılacak. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ülkesinin ev sahipliğinde düzenlenen iki farklı NATO Liderler Zirvesi'ne başkanlık eden ilk lider olacak.
2004 ZİRVESİ ÖNCESİNDE GÖZLER ANKARA'YA ÇEVRİLMİŞTİ
2004 yılında gerçekleştirilen NATO Zirvesi İstanbul'da düzenlenmesine rağmen diplomatik temasların ilk durağı Ankara olmuştu. Dönemin ABD Başkanı George W. Bush, zirveden iki gün önce Türkiye'ye gelerek üst düzey görüşmeler gerçekleştirmişti.
26 Haziran 2004 tarihinde Bush, dönemin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile Çankaya Köşkü'nde, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan ile ise Başbakanlık Konutu'nda bir araya geldi. Görüşmelerde Türkiye-ABD ilişkilerinin yanı sıra Irak'taki gelişmeler, terörle mücadele, NATO'nun geleceği ve ittifakın gündemindeki kritik başlıklar masaya yatırıldı.
ANKARA'DA OLAĞANÜSTÜ GÜVENLİK PLANI UYGULANDI
ABD Başkanı'nın ziyareti nedeniyle başkentte olağanüstü güvenlik tedbirleri devreye alındı. Emniyet teşkilatında tüm izinler iptal edilirken, Bush'un konaklayacağı otele ulaşımı için dokuz farklı güzergâh hazırlandı.
Çevik kuvvet ekipleri güzergâh boyunca görev yaptı. Güvenlik planının en dikkat çeken ayrıntılarından biri ise Bush'un dublörünün de Türkiye'ye getirilmesi oldu. Hazırlanan senaryoya göre aynı anda iki başkanlık limuzini hareket etti. Gerçek Bush'un hangi araçta bulunduğu güvenlik görevlileri ve güzergâhta görev yapan polisler tarafından dahi bilinmedi.
Bush'un Ankara programı devam ederken konaklayacağı Hilton Oteli'nin yakınında ses bombasından kaynaklanan bir patlama meydana geldi. Olayın ardından güvenlik önlemleri daha da sıkılaştırıldı.
İSTANBUL ZİRVE BOYUNCA GÜVENLİK ÇEMBERİNE ALINDI
Ankara'daki resmi temaslarını tamamlayan George W. Bush, 27 Haziran akşamı yoğun güvenlik önlemleri ve helikopter koordinasyonuyla İstanbul'a geçti. 28-29 Haziran 2004 tarihlerinde Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Merkezi'nde gerçekleştirilen NATO Zirvesi'nde ittifakın Soğuk Savaş sonrası dönüşümü, uluslararası terörle mücadele, yeni güvenlik tehditleri ve Irak'taki geçiş hükümetine verilecek destek ana gündem maddeleri arasında yer aldı.
Zirve boyunca İstanbul adeta güvenlik kalkanıyla çevrildi. Lütfi Kırdar Kongre Merkezi ile liderlerin ağırlandığı Çırağan Sarayı çevresinde geniş güvenlik önlemleri alındı. Yaklaşık 25 bin polis zirvenin güvenliğinde görev yaptı. "NATO Vadisi" olarak adlandırılan bölge günler boyunca sivillere kapatılırken birçok ana arter trafiğe kapatıldı ve şehir genelinde kapsamlı güvenlik uygulamaları hayata geçirildi.
ZİRVE ÖNCESİNDE TERÖR SALDIRISI YAŞANDI
2004 NATO Zirvesi öncesinde İstanbul terör saldırısının da hedefi oldu. Bir İETT otobüsünde meydana gelen patlamada dört kişi yaşamını yitirirken çok sayıda kişi de yaralandı. Saldırının ardından güvenlik planı yeniden gözden geçirildi ve zirve süresince alınan tedbirler en üst seviyeye çıkarıldı.
DÜNYA BASINI İSTANBUL'A AKIN ETTİ
NATO Zirvesi yalnızca siyasi açıdan değil medya organizasyonu bakımından da dönemin en büyük uluslararası etkinliklerinden biri oldu. Yaklaşık 3 bin 500 gazetecinin takip ettiği zirve için kurulan uluslararası basın merkezi, dönemin en gelişmiş iletişim ve yayın teknolojileriyle donatıldı. Merkez, zirve boyunca dünyanın dört bir yanına canlı yayınların yapıldığı önemli bir iletişim üssü olarak görev yaptı.
BUSH'TAN PKK'YA KARŞI ORTAK MÜCADELE MESAJI
Türkiye ziyareti öncesinde açıklamalarda bulunan George W. Bush, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ile yakın iş birliği içinde çalıştıklarını belirtti. Türkiye ile ABD arasındaki tarihi ilişkilere dikkat çeken Bush, PKK'ya yönelik ortak mücadele mesajı verdi. Bush açıklamasında, "Teröristlerin peşindeyiz ve bu konuda ciddiyiz." ifadelerini kullanarak terörle mücadelede iş birliğinin süreceğini vurguladı.
DOLMABAHÇE'DEKİ DAVET KRİZİ YILLARCA GÜNDEMDE KALDI
2004 zirvesinin en çok konuşulan gelişmelerinden biri ise Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen resmi resepsiyonda yaşandı. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in ev sahipliğinde liderler onuruna verilen akşam yemeğine, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan başörtüsü nedeniyle davet edilmedi. Yaşanan gelişme uzun yıllar kamuoyunda tartışma konusu oldu. Recep Tayyip Erdoğan ise o dönemde "Devletin itibarı söz konusu." diyerek resepsiyona tek başına katıldı.
22 YIL SONRA ANKARA'DA YENİ BİR TARİH YAZILACAK
Aradan geçen 22 yılın ardından NATO Liderler Zirvesi bu kez Ankara'da gerçekleştirilecek. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde yapılacak zirvede NATO üyesi ülkelerin liderleri bir araya gelerek küresel güvenlik, savunma politikaları ve ittifakın geleceğine ilişkin kritik başlıkları değerlendirecek. Zirve, Türkiye'nin uluslararası diplomasi alanındaki konumunu bir kez daha ön plana çıkarırken, NATO tarihinde de dikkat çeken bir ilke sahne olacak.
ERDOĞAN NATO TARİHİNDE İLK KEZ BU UNVANI ALACAK
2004 yılında İstanbul'da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi'ne başkanlık eden Recep Tayyip Erdoğan, 2026 yılında Ankara'da gerçekleştirilecek zirveye de ev sahipliği yapacak.
