Cumhuriyet Halk Partisi’nde aylardır tartışma konusu olan kurultay sürecine ilişkin kritik yargı kararı resmileşti. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) 36. Hukuk Dairesi, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde gerçekleştirilen 38. Olağan Kurultayı’nı “mutlak butlan” gerekçesiyle iptal etti.
Mahkeme, sadece kurultayın iptaline değil, aynı zamanda mevcut yönetimin tedbiren görevden uzaklaştırılmasına da karar verdi. Böylece CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Merkez Yönetim Kurulu (MYK), Parti Meclisi (PM) ve Yüksek Disiplin Kurulu (YDK) üyelerinin hukuki statüsü geçersiz hale gelirken, Kemal Kılıçdaroğlu ve önceki yönetimin görevlerine dönmesi yönünde hüküm kuruldu. Kararın hem CHP Genel Merkezi’ne hem de Kemal Kılıçdaroğlu’na resmi olarak ulaştırıldığı öğrenildi.
MAHKEME KARARIYLA ESKİ YÖNETİME DÖNÜŞ
Ankara BAM 36. Hukuk Dairesi’nin kararında, 38. Olağan Kurultay’ın “kesin hükümsüzlük” anlamına gelen mutlak butlanla sakatlandığı ifade edildi. Daire, kurultayın yapıldığı tarihten itibaren geçersiz sayılmasına hükmederken, bu süreçten sonra gerçekleştirilen tüm olağan ve olağanüstü kurultayların da hukuken hükümsüz hale geldiğini belirtti.
Kararda, 4-5 Kasım 2023 tarihinden önceki yönetime dönülmesi gerektiği vurgulanarak, Kemal Kılıçdaroğlu ile o dönem görev yapan parti organlarının görevlerine aynen devam etmesine karar verildi. Mahkemenin hükmünde şu ifadeler dikkat çekti:
“Mutlak butlanla sakatlanmış 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultay ile göreve gelen Genel Başkan Özgür Özel’in, Merkez Yönetim Kurulu üyelerinin, Parti Meclisi üyelerinin ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin tedbiren görevden uzaklaştırılmalarına karar verilmiştir.”
CHP GENEL MERKEZİNDE OLAĞANÜSTÜ HAREKETLİLİK
Kararın ardından CHP Genel Merkezi’nde hareketli saatler yaşandı. Özgür Özel’in tüm milletvekillerini acil olarak Ankara’daki genel merkeze çağırdığı öğrenildi. Merkez Yönetim Kurulu’nun da olağanüstü toplandığı ve izlenecek hukuki ve siyasi yol haritasının değerlendirildiği belirtildi. CHP yönetiminin kararı tanımayacağı yönünde ilk açıklamaları yaptığı ifade edilirken, parti içinde yeni bir hukuki ve siyasi sürecin başlayabileceği değerlendiriliyor.
İSTANBUL İL KONGRESİ DE İPTAL EDİLDİ
Mahkeme kararında yalnızca kurultay değil, 8 Ekim 2023 tarihinde gerçekleştirilen CHP İstanbul İl Kongresi de mercek altına alındı. Daire, İstanbul İl Kongresi’nin ve burada alınan tüm kararların da aynı gerekçelerle iptaline hükmetti.
“DELEGE İRADESİ FESADA UĞRATILDI” TESPİTİ
Kararın gerekçesinde en dikkat çekici başlıklardan biri “delege iradesinin fesada uğratıldığı” yönündeki değerlendirme oldu. Mahkeme; dosyada yer alan ceza soruşturmaları, tanık ifadeleri, MASAK raporları, fezlekeler ve kurum yazışmalarını birlikte değerlendirerek bazı delegelerin oy tercihlerinin menfaat ilişkileriyle yönlendirildiği kanaatine vardı. Karar metninde, bazı delegelere para verildiği, belediyelerde işe yerleştirme vaatlerinde bulunulduğu, adaylık ve siyasi görev teklifleri yapıldığı, alışveriş kartı gibi çeşitli menfaatlerin sağlandığı yönündeki iddiaların dikkate alındığı belirtildi.
OY GİZLİLİĞİNİN ZEDELENDİĞİ VURGULANDI
Mahkemenin gerekçesinde yer alan bir diğer önemli unsur ise oy gizliliğine ilişkin değerlendirme oldu. Bazı delegelerden oy pusulalarının fotoğrafını çekerek göndermelerinin istendiği yönündeki iddiaların seçim iradesinin serbestçe oluşmadığı yönünde ciddi bir unsur olarak kabul edildiği ifade edildi. Kararda, siyasi partilerde demokrasi ve eşitlik ilkelerinin korunmasının anayasal zorunluluk olduğuna dikkat çekildi. Anayasa’nın 69. maddesi ile Siyasi Partiler Kanunu’nun ilgili hükümlerine atıf yapılarak organ seçimlerinin demokratik esaslara uygun biçimde yapılması gerektiği vurgulandı.
“SONRADAN YAPILAN KURULTAYLAR HUKUKİ SAKATLIĞI GİDERMEDİ”
İstinaf dairesi, daha sonra gerçekleştirilen olağanüstü kurultayların, 38. Olağan Kurultay’daki hukuki sakatlığı ortadan kaldırmadığı sonucuna vardı. Bu nedenle ilk derece mahkemesinin “davanın konusuz kaldığı” yönündeki yaklaşımının yerinde olmadığı belirtildi. Mahkeme, mutlak butlanla sakatlandığı kabul edilen bir kurultayın sonrasında yapılan işlemlerin de hukuki dayanağını kaybettiğine hükmetti.
SÜREÇ NASIL BAŞLADI?
CHP’nin 4-5 Kasım 2023’te yapılan 38. Olağan Kurultayı hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından usulsüzlük iddiaları nedeniyle soruşturma başlatılmıştı. Eski Hatay Belediye Başkanı Lütfü Savaş ile bazı delegeler, kurultayın “mutlak butlanla batıl olduğunun” tespiti talebiyle dava açmıştı. Dava dilekçelerinde Özgür Özel ve mevcut parti yönetiminin görevden uzaklaştırılması, Kemal Kılıçdaroğlu ve önceki kurulların yeniden göreve döndürülmesi talep edilmişti.
