Avrupa Birliği’nde milyonlarca yolcuyu ilgilendiren hava yolu düzenlemesinde önemli bir aşama geride bırakıldı. Avrupa Birliği kurumları, uçuş gecikmeleri ve iptalleri başta olmak üzere yolcu haklarını daha da güçlendirecek yeni kurallar üzerinde anlaşmaya vardı. Yaklaşık 13 yıldır devam eden müzakerelerin ardından sağlanan uzlaşı, hem mevcut tazminat sistemini koruyor hem de hava yolu şirketlerine yolcular lehine yeni sorumluluklar getiriyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte yolcuların gecikme, iptal ve uçağa kabul edilmeme gibi durumlarda sahip olduğu haklar daha açık hale getirilirken, tazminat süreçlerinin hızlandırılması ve yolcuların hakları konusunda daha etkin bilgilendirilmesi hedefleniyor.
YOLCU HAKLARINDA KAPSAMLI DEĞİŞİKLİK
AB Konseyi tarafından yapılan açıklamaya göre, üye ülkeler ile Avrupa Parlamentosu temsilcileri arasında yürütülen görüşmeler sonucunda hava yolu yolcu hakları ve şirketlerin sorumluluklarına ilişkin yeni kurallar üzerinde mutabakata varıldı.
AB yetkilileri, düzenlemenin bir yandan yolcular için daha güçlü koruma sağladığını, diğer yandan da hava yolu sektörünün operasyonel gerçeklerini dikkate aldığını vurguladı. Yeni kurallar özellikle gecikme, iptal ve uçağa kabul edilmeme durumlarında yolcuların yardım alma, alternatif ulaşım talep etme, zamanında bilgilendirilme ve tazminat alma haklarını daha net ve uygulanabilir hale getiriyor.
TAZMİNAT BAŞVURULARINDA YENİ SÜREÇ
Düzenlemeyle birlikte hava yolu şirketlerinin yolcuları bilgilendirme yükümlülüğü artırılıyor. Tazminata konu olabilecek bir gecikme yaşandığında şirketler, yolcuları varışın ardından en geç 96 saat içinde elektronik ortamda bilgilendirmek zorunda olacak. Ayrıca yolculara hangi haklara sahip oldukları ve tazminat başvurusunu nasıl yapabilecekleri konusunda açık ve anlaşılır bilgi verilmesi gerekecek.
Tazminat başvurularında da belirli süre sınırları getiriliyor. Buna göre hava yolu şirketleri başvurunun kendilerine ulaştığını derhal teyit edecek ve en geç 30 gün içinde ya ödemeyi gerçekleştirecek ya da talebin neden reddedildiğini ayrıntılı şekilde açıklayacak.
600 AVROYA KADAR TAZMİNAT ÖDENECEK
Yeni düzenleme kapsamında mevcut tazminat hakları korunuyor. Uçuşun varış noktasına üç saatten fazla gecikmesi veya kalkıştan 14 günden daha kısa süre önce iptal edilmesi halinde yolcular tazminat talebinde bulunabilecek.
Tazminat tutarları ise uçuş mesafesine göre değişecek:
1500 kilometreye kadar olan uçuşlarda 250 avro,
AB içindeki uçuşlar ile 1500 ila 3 bin 500 kilometre arasındaki uçuşlarda 400 avro,
Diğer tüm uzun mesafeli uçuşlarda ise 600 avroya kadar tazminat ödenecek.
GECİKMELERDE YOLCULARA EK DESTEK
Uçuş aksaklıklarında yolcuların bekleme sürecinde alacakları hizmetler de daha net kurallara bağlandı. Buna göre her iki saatlik bekleme süresinde yolculara içecek sağlanacak. Bekleme süresinin üç saati aşması halinde yemek hizmeti verilecek. Sonrasında ise her beş saatte bir ek yemek ikramı yapılacak. Yolcular ayrıca internet erişimi ve iki telefon görüşmesi hakkından yararlanabilecek.
OTEL VE ULAŞIM MASRAFLARI ŞİRKETLER TARAFINDAN KARŞILANACAK
Gecikme veya iptal nedeniyle bir ya da daha fazla gece konaklama gerektiren durumlarda hava yolu şirketleri ücretsiz otel konaklaması sağlamakla yükümlü olacak. Bunun yanında havaalanı ile konaklama yeri arasındaki ulaşım da şirket tarafından karşılanacak. Şirketlerin gerekli yardımı sağlamaması halinde ise yolcular kendi düzenlemelerini yapabilecek ve yaptıkları masrafların geri ödenmesini talep edebilecek.
“NO-SHOW” UYGULAMASINA SON
Anlaşmanın en dikkat çeken maddelerinden biri de uzun yıllardır tartışma konusu olan “no-show” uygulamasının yasaklanması oldu. Bu uygulamada yolcu gidiş uçuşunu kullanmadığında dönüş uçuşuna kabul edilmeyebiliyordu. Yeni kurallarla birlikte bu uygulamaya son verilerek yolcuların mağduriyet yaşamasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Özellikle hamile yolcular, refakatsiz seyahat eden çocuklar, hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler ve onların refakatçileri için “no-show” uygulaması tamamen yasaklanacak.
AİLELER ARTIK EK ÜCRET ÖDEMEYECEK
Yeni düzenleme aileleri de yakından ilgilendiriyor. Buna göre aile üyeleri ile hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve refakatçileri, uçakta yan yana oturabilmek için ilave ücret ödemek zorunda kalmayacak. Böylece son yıllarda birçok hava yolu şirketinin ek gelir kalemlerinden biri haline gelen koltuk seçimi uygulamalarına önemli bir sınırlama getirilmiş olacak.
ÜCRETSİZ EL BAGAJI UYGULAMASI DEVAM EDİYOR
AB’nin üzerinde uzlaştığı kurallar kapsamında ücretsiz el bagajı hakkı da korunuyor. Ayrıca fiyat şeffaflığını artırmak amacıyla, bir adet el bagajı hakkını içeren bilet fiyatının rezervasyon sürecinin en başında varsayılan seçenek olarak gösterilmesi zorunlu hale gelecek. Bu sayede yolcular farklı hava yolu şirketlerinin ücretlerini daha kolay karşılaştırabilecek.
ALTERNATİF ULAŞIM İÇİN 3 SAATLİK SINIR
Uçuşun iptal edilmesi veya yolcunun makul bir gerekçe olmaksızın uçağa kabul edilmemesi durumunda şirketler, mümkün olan en kısa sürede alternatif ulaşım seçeneği sunmak zorunda olacak. Yeni kurallara göre yolcuya en geç üç saat içinde alternatif bir güzergâh önerilmesi gerekecek. Alternatif ulaşım, benzer seyahat koşullarında ve şirketin masrafıyla sağlanacak.
Şirketin üç saat içinde alternatif çözüm sunamaması halinde yolcular kendi ulaşım organizasyonlarını yapabilecek. Bu durumda yolcular, orijinal bilet bedelinin yüzde 400’üne kadar geri ödeme talep edebilecek.
YOLCULARA DAHA KOLAY İLETİŞİM İMKÂNI
Düzenleme kapsamında hava yolu şirketleri yolculara kendileriyle iletişime geçebilecekleri en az bir ücretsiz ve etkili iletişim kanalı sunmak zorunda olacak. Böylece uçuş aksaklıkları sırasında bilgiye erişim kolaylaşacak ve yolcuların haklarını kullanma süreci hızlanacak.
YÜRÜRLÜK İÇİN SON ONAY BEKLENİYOR
AB’de hava yolu yolcu hakları ilk kez 2004 yılında yürürlüğe girmişti. Avrupa Komisyonu ise kurallardaki belirsizlikleri gidermek amacıyla 2013 yılında kapsamlı bir revizyon önerisi hazırlamıştı. O tarihten bu yana devam eden müzakereler sonunda taraflar uzlaşmaya vardı.
Yeni düzenleme, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından resmen onaylandıktan sonra yürürlüğe girecek. Kurallar, AB içindeki tüm uçuşların yanı sıra AB merkezli hava yolu şirketlerinin AB dışından Birliğe gerçekleştirdiği seferlerde ve AB’den üçüncü ülkelere yapılan uçuşlarda da uygulanacak.
