Akaryakıt fiyatlarında araç sahiplerini yakından ilgilendiren yeni bir gelişme yaşandı.
BENZİN VE MOTORİNE ZAM BEKLENİYORDU
Akaryakıt piyasasında son dönemde küresel petrol fiyatları, bölgesel gerilimler ve döviz hareketleri nedeniyle maliyet baskısı artarken, akaryakıt ürünlerinde yeni bir fiyat düzenlemesi gündeme gelmişti. İlk hesaplamalarda mevcut maliyetler doğrultusunda benzinin litre fiyatında yaklaşık 2 TL, motorinde ise 6,85 TL seviyesinde artış ihtiyacı oluştuğu belirtilmişti.
Ancak 1 Ağustos'ta yürürlüğe giren eşel mobil uygulaması nedeniyle söz konusu maliyet artışının tamamının tüketiciye yansıtılması yerine belirli bir bölümü ÖTV üzerinden karşılanacaktı. Bu hesaplamaya göre sürücülerin pompada karşılaşması beklenen net zam benzinde 1,50 TL, motorinde 5,13 TL olarak öne çıkmıştı.
ZAM KARARI NEDEN İPTAL EDİLDİ?
Sektör kaynaklarının aktardığı son gelişmeye göre yurt dışı piyasalarda yaşanan değişimler sonucunda söz konusu zam ihtiyacı ortadan kalktı. Böylece 12 Ağustos itibarıyla akaryakıt istasyonlarında uygulanması beklenen yeni fiyat artışı hayata geçirilmedi.
Akaryakıt fiyatlarını etkileyen başlıca unsurlar arasında uluslararası petrol fiyatları, döviz kuru, rafineri maliyetleri ve bölgesel jeopolitik gelişmeler bulunuyor. Özellikle Orta Doğu'daki gelişmeler ve enerji taşımacılığında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı çevresindeki hareketlilik, küresel enerji piyasalarında fiyatlamaların yakından izlenmesine neden oluyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ DEVREDE
Akaryakıt fiyatlarındaki son gelişmede eşel mobil sistemi de önemli rol oynuyor. 1 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayan ve 30 Eylül'e kadar geçerli olması öngörülen düzenleme kapsamında ortaya çıkan fiyat artışlarının belirli bir bölümü ÖTV üzerinden karşılanıyor.
Mevcut uygulamada hesaplanan fiyat artışının yüzde 25'lik bölümünün ÖTV indirimiyle karşılanması, kalan yüzde 75'lik kısmın ise pompa fiyatlarına yansıması öngörülüyor. Bu mekanizma nedeniyle uluslararası piyasalardaki maliyet artışlarının tamamı doğrudan sürücülerin ödediği litre fiyatına yansımıyor.
ZAM YAPILSAYDI FİYATLAR NE OLACAKTI?
İptal edilen zam uygulanmış olsaydı akaryakıt fiyatlarında özellikle motorinde dikkat çekici bir yükseliş yaşanacaktı. Hesaplamalara göre İstanbul Avrupa Yakası'nda 69,92 TL seviyesinde bulunan benzinin litre fiyatının 71,42 TL'ye, 80,07 TL seviyesindeki motorinin ise 85,20 TL'ye çıkması bekleniyordu.
İstanbul Anadolu Yakası'nda benzinin 69,77 TL'den 71,27 TL'ye, motorinin ise 79,93 TL'den 85,06 TL'ye yükselmesi öngörülüyordu. Ankara'da ise benzinin litre fiyatının 72,39 TL, motorinin litre fiyatının 86,32 TL seviyesine ulaşması bekleniyordu. İzmir'de de benzinin 72,67 TL, motorinin ise 86,59 TL seviyesine çıkabileceği hesaplanmıştı.
Özellikle motorinde öngörülen 5,13 TL'lik artış, ticari araç kullanıcıları ve yüksek kilometre yapan sürücüler açısından önemli bir maliyet artışı anlamına gelecekti. Bazı Anadolu kentlerinde ise nakliye ve dağıtım maliyetlerinin etkisiyle motorin fiyatının 90 TL sınırına yaklaşabileceği değerlendirilmişti.
AKARYAKIT FİYATLARINDA GÖZLER KÜRESEL PİYASALARDA
Zam kararının iptal edilmesi araç sahipleri açısından kısa vadede rahatlama sağlasa da akaryakıt fiyatlarının önümüzdeki dönemde nasıl şekilleneceği küresel piyasalardaki gelişmelere bağlı olacak. Petrol fiyatlarındaki hareketlilik, Orta Doğu'daki jeopolitik riskler ve döviz kurundaki değişimler Türkiye'deki pompa fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.
Bu nedenle bugün için iptal edilen zam, akaryakıt fiyatlarının kalıcı biçimde düşeceği anlamına gelmiyor. Yeni maliyet oluşması halinde fiyatların yeniden hesaplanması ve piyasadaki gelişmelere göre yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi mümkün.
